Strona główna › Regiony › Sycylia

Sycylia

Pokaż na mapie

Sycylia, największa wyspa Morza Śródziemnego, jest trzecim regionem oliwnym Włoch, po Apulii i Kalabrii. Jej gaje rosną od wybrzeży po wnętrze wyspy, na wzgórzach Iblei, w dolinie rzeki Belice, wokół Trapani i na zboczach Etny, a sycylijskie oliwy są znane z charakterystycznej nuty liścia pomidora, zielonego pomidora i karczocha, z wyraźną goryczką i pikantnością. Wyspa ma siedem chronionych nazw pochodzenia i oznaczenie geograficzne Sicilia, obejmujące cały region, a jej zielone oliwki Castelvetrano, z odmiany Nocellara del Belice, są znane na całym świecie.

Krajobraz i klimat

Klimat Sycylii jest gorący i suchy, z łagodnymi zimami na wybrzeżu i chłodniejszymi w górach. Gaje rosną w bardzo różnych warunkach: na wapiennych wzgórzach Iblei na południowym wschodzie, na żyznych równinach doliny Belice na zachodzie, na wzgórzach wokół Trapani, w centralnej części wyspy wokół Enny i na wulkanicznych glebach Etny, na wysokości nawet kilkuset metrów. Ta różnorodność sprawia, że sycylijskie oliwy znacznie się od siebie różnią.

Historia

Oliwki uprawiano na Sycylii od czasów fenickich i greckich, a w starożytności wyspa była jednym z najważniejszych ośrodków uprawy i handlu oliwą. Rzymianie, Arabowie, Normanowie i Hiszpanie, którzy kolejno rządzili wyspą, zostawili ślady w jej rolnictwie i kuchni. Arabowie wprowadzili nowe techniki nawadniania i uprawy, a w czasach nowożytnych sycylijskie majątki ziemskie produkowały oliwę na wielką skalę. W ostatnich dekadach wyspa przeżywa odrodzenie jakości, a jej oliwy coraz częściej zdobywają najwyższe nagrody.

Odmiany

Sycylia ma wiele rodzimych odmian. Nocellara del Belice, z doliny rzeki Belice, daje oliwy o nucie zielonego pomidora i karczocha oraz słynne zielone oliwki stołowe Castelvetrano. Biancolilla, uprawiana w zachodniej i środkowej części wyspy, daje oliwy łagodne i owocowe. Cerasuola, z okolic Trapani i Sciacca, daje oliwy intensywne i pikantne. Tonda Iblea, z gór Iblei wokół Ragusy, słynie z oliw o bardzo intensywnej nucie pomidora i świeżej trawy. Na Etnie uprawia się Nocellarę etnea, a na wschodzie Ogliarolę messinese i Moreskę.

Oznaczenia pochodzenia

Sycylia ma siedem chronionych nazw pochodzenia oliwy: Monti Iblei, z podstrefami w prowincjach Ragusa, Syrakuzy i Katania, Val di Mazara, z zachodu wyspy, Valli Trapanesi, z okolic Trapani, Valle del Belice, Monte Etna, Valdemone i Colline Ennesi. Oznaczenie geograficzne Sicilia obejmuje całą wyspę i jest dziś jednym z najpopularniejszych oznaczeń oliwy we Włoszech. Zestawienie znajdziesz w dziale oznaczenia pochodzenia.

Oliwki Castelvetrano

Zielone oliwki z odmiany Nocellara del Belice, nazywane od miasta Castelvetrano, należą do najbardziej znanych oliwek stołowych świata. Są duże, jaskrawozielone, jędrne, maślane i łagodne, prawie bez goryczki. Przygotowuje się je metodą sewilską, z krótkim moczeniem w roztworze, który usuwa goryczkę, i fermentacją w solance. Na Sycylii podaje się je jako przekąskę, dodaje do sałatek i caponaty, a za granicą stały się modną przekąską w barach i restauracjach.

Monti Iblei i Etna

Dwa regiony Sycylii zasługują na szczególną uwagę. Góry Iblei, wokół Ragusy, Chiaramonte Gulfi i Buccheri, to kraina wapiennych płaskowyżów, kamiennych murków i barokowych miasteczek wpisanych na listę światowego dziedzictwa. Oliwy z Tonda Iblea, z intensywnym aromatem pomidora, należą do najbardziej nagradzanych we Włoszech. Na zboczach Etny gaje rosną na czarnych, wulkanicznych glebach, często obok winnic i sadów pistacjowych, a oliwy są świeże i mineralne.

Tłocznie i producenci

Na Sycylii działa kilkaset tłoczni, od wielkich zakładów przemysłowych po małe, rodzinne frantoi w górach. Wiele majątków produkuje zarówno wino, jak i oliwę, a sycylijscy producenci należą do najczęściej nagradzanych we Włoszech. Wybrane firmy z regionu wymieniamy poniżej, a pełną listę znajdziesz w atlasie producentów.

Kuchnia

Kuchnia sycylijska łączy wpływy greckie, arabskie, normańskie i hiszpańskie, a oliwa jest w niej obecna wszędzie. Do najbardziej znanych dań należą caponata, słodko-kwaśne warzywa z bakłażanem, pasta alla Norma, pasta con le sarde z sardynkami i dzikim koprem włoskim, sarde a beccafico, pesce spada al salmoriglio i pesto alla trapanese. Uliczne jedzenie Palermo to panelle, placki z mąki z ciecierzycy smażone na oliwie, i arancini. Wszystkie przepisy znajdziesz w katalogu kuchni włoskiej.

Oleoturystyka

Sycylia oferuje wiele możliwości poznania oliwy. W górach Iblei, wokół Ragusy i Chiaramonte Gulfi, tłocznie organizują degustacje i wizyty, a w Chiaramonte Gulfi działa muzeum oliwy. W okolicach Trapani i doliny Belice można połączyć wizyty w tłoczniach z winnicami Marsali i ruinami Selinuntu i Segesty, a na Etnie z wycieczkami na wulkan i do winnic. Najlepszy czas na wizytę to jesień, od października do grudnia, w czasie zbiorów.

Jak wybierać oliwę z Sycylii

Szukaj oliw z oznaczeniem Sicilia lub jedną z siedmiu chronionych nazw pochodzenia, z odmianą i rokiem zbioru. Oliwy z Tonda Iblea i Nocellara del Belice mają intensywną nutę pomidora, idealną do sałatek, ryb z grilla i warzyw, a z Biancolilli są łagodniejsze. Więcej o włoskiej oliwie w artykule o Włoszech.

Wybrani producenci z regionu

Wybrane tłocznie, spółdzielnie i gospodarstwa z regionu. Pełną listę wraz z mapą znajdziesz w atlasie producentów.

Dania z regionu w katalogu przepisów

Dania z regionu opisane w katalogach kuchni, z rekomendowaną oliwą:

  • Pasta alla Norma: makaron alla Norma; oliwa: średnia, Nocellara del Belice
  • Caponata: caponata; oliwa: średnia
  • Pasta con le sarde: makaron z sardynkami; oliwa: średnia
  • Panelle: panelle; oliwa: łagodna
  • Sarde a beccafico: sardynki a beccafico; oliwa: średnia
  • Pane cunzato: pane cunzato; oliwa: intensywna, Tonda Iblea
  • Insalata di arance e finocchi: sałatka z pomarańczy i fenkuła; oliwa: średnia
  • Pesto alla trapanese: pesto z Trapani; oliwa: średnia
  • Pasta alla carrettiera: makaron woźnicy; oliwa: intensywna
  • Sfincione: sfincione; oliwa: średnia
  • Frittedda: frittedda; oliwa: delikatna, Biancolilla
  • Pesce spada al salmoriglio: miecznik z salmoriglio; oliwa: średnia
  • Pesce spada alla ghiotta: miecznik alla ghiotta; oliwa: średnia
  • Pasta con i ricci: makaron z jeżowcami; oliwa: delikatna
  • Cous cous trapanese: kuskus z Trapani; oliwa: średnia
  • Pasta con i tenerumi: makaron z liśćmi cukinii; oliwa: średnia
  • Pasta con i broccoli arriminati: makaron z kalafiorem; oliwa: średnia
  • Insalata eoliana: sałatka eolska; oliwa: średnia

Najczęściej zadawane pytania

Jakie odmiany uprawia się na Sycylii?

Głównie Nocellarę del Belice, Biancolillę, Cerasuolę, Tonda Iblea i Nocellarę etnea.

Czym są oliwki Castelvetrano?

To duże, zielone, łagodne oliwki stołowe z odmiany Nocellara del Belice.

Ile oznaczeń pochodzenia ma Sycylia?

Siedem chronionych nazw pochodzenia i oznaczenie geograficzne Sicilia.

Jak smakuje sycylijska oliwa?

Często intensywnie, z nutą liścia pomidora i karczocha, z goryczką i pikantnością.

Które sycylijskie oliwy są najbardziej nagradzane?

Między innymi oliwy z gór Iblei, z odmiany Tonda Iblea.

Zobacz także