Granada i Malaga (Andaluzja)

Pokaż na mapie

Prowincje Granada i Malaga, we wschodniej i południowej Andaluzji, to region oliwny o wielkiej różnorodności krajobrazów i smaków. Gaje rosną tu od wysokich płaskowyżów u stóp Sierra Nevady po wzgórza Axarquíi nad Morzem Śródziemnym, a oliwy są zwykle średnio intensywne, owocowe, często z nutami migdała, zielonego jabłka i świeżych ziół. Region ma trzy chronione nazwy pochodzenia: Montes de Granada, Poniente de Granada i Antequera, a jego tłocznie należą do coraz częściej nagradzanych w Hiszpanii. Granada, z Alhambrą, i Malaga, z wybrzeżem Costa del Sol, to także jedne z najchętniej odwiedzanych miejsc w Europie, co czyni region idealnym celem oleoturystyki.

Krajobraz i klimat

W prowincji Granada gaje oliwne rosną głównie na północy i zachodzie, na płaskowyżach i wzgórzach wokół Iznalloz, Loja, Montefrío i Alcalá la Real, często na wysokości kilkuset do ponad tysiąca metrów. Klimat jest tu kontynentalny, z mroźnymi zimami i gorącym latem, co sprzyja aromatycznym oliwom. W prowincji Malaga gaje rosną w okolicach Antequery, na żyznej równinie w środku Andaluzji, a także na stromych wzgórzach Axarquíi na wschód od Malagi, gdzie klimat jest łagodny i morski.

Historia

Granada była ostatnią twierdzą muzułmańskiej Hiszpanii, a królestwo Nasrydów, które zbudowało Alhambrę, rozwinęło w XIII–XV wieku zaawansowane rolnictwo z nawadnianiem, sadami i gajami oliwnymi. Antequera, leżąca na skrzyżowaniu dróg między Malagą, Granadą, Kordobą i Sewillą, była od starożytności ważnym ośrodkiem handlu rolniczego, a jej okolice słyną z oliwy i zbóż. W XX wieku oba regiony rozwinęły spółdzielczość oliwną, a w ostatnich dekadach skupiły się na jakości.

Odmiany

W Granadzie dominuje Picual, dająca oliwy intensywne, ale w wysoko położonych gajach często łagodniejsze i bardziej owocowe niż w Jaén. Lokalne odmiany Lucio i Loaime dodają oliwom charakteru. Wokół Antequery i na zachodzie Granady dominuje Hojiblanca, z oliwami zrównoważonymi, z nutą zielonego jabłka i migdała. W Axarquíi i okolicach Malagi rośnie Verdial, odmiana dająca łagodne, słodkie oliwy, a w Álora i dolinie Guadalhorce zielona Aloreña, z której przygotowuje się słynne oliwki stołowe.

Oznaczenia pochodzenia

Region ma trzy chronione nazwy pochodzenia oliwy. Montes de Granada obejmuje gaje na północy prowincji Granada, z odmianami Picual, Lucio i Loaime. Poniente de Granada obejmuje zachodnią część prowincji, wokół Loja i Montefrío, z odmianami Picual, Hojiblanca i Picudo. Antequera obejmuje gaje wokół Antequery w prowincji Malaga i sąsiednie miejscowości, z dominującą Hojiblanką. Chronione są też zielone oliwki stołowe Aceituna Aloreña de Málaga. Zestawienie oznaczeń znajdziesz w dziale oznaczenia pochodzenia.

Oliwki z Álora

W dolinie rzeki Guadalhorce, wokół miasteczka Álora, przygotowuje się zielone oliwki Aloreña, jedne z najbardziej cenionych oliwek stołowych w Hiszpanii. Owoce łamie się lub nacina, moczy w wodzie, a potem marynuje w solance z czosnkiem, tymiankiem, koprem włoskim i czerwoną papryką. Mają świeży, ziołowy, lekko gorzkawy smak i są najlepsze w pierwszych miesiącach po przygotowaniu. To popularna przekąska w barach tapas całej Andaluzji.

Zbiór i tłoczenie

Zbiór oliwek w regionie trwa od listopada do lutego, a w wysoko położonych gajach Granady często dłużej, bo owoce dojrzewają tam wolniej. Na stromych zboczach Axarquíi oliwki zbiera się ręcznie lub z pomocą kijów i siatek, a na równinach Antequery maszynami. Coraz więcej tłoczni stawia na wczesny zbiór i szybkie tłoczenie, co daje oliwy bardziej zielone i aromatyczne.

Tłocznie i producenci

W regionie działa kilkaset tłoczni, głównie spółdzielczych, a także rodzinne almazary, które w ostatnich latach coraz częściej zdobywają nagrody. Wiele z nich leży w malowniczych miasteczkach, takich jak Montefrío, z kościołem na skale, czy Alcalá la Real, z twierdzą La Mota. Wybrane firmy z regionu wymieniamy poniżej, a pełną listę znajdziesz w atlasie producentów.

Kuchnia

Kuchnia Granady i Malagi łączy dziedzictwo arabskie i andaluzyjskie. Z Malagi pochodzi ajoblanco, biały chłodnik z migdałów, chleba, czosnku i oliwy, z Antequery gęsta porra antequerana, a na wybrzeżu przygotowuje się espetos, sardynki pieczone na rożnach nad ogniem, i smażone ryby. W Granadzie popularne są tapas podawane gratis do napoju, a także dania z bobem, szynką z Trevélez i warzywami. W całym regionie popularne są też smażone na oliwie słodycze, takie jak pestiños, przygotowywane na Wielkanoc i Boże Narodzenie. Wszystkie przepisy znajdziesz w katalogu kuchni hiszpańskiej.

Oleoturystyka

Granada i Malaga dobrze łączą oliwę z kulturą i wypoczynkiem. Z Granady łatwo dojechać do tłoczni w Montefrío, Loja i Iznalloz, a z Malagi do Antequery, gdzie warto zobaczyć też dolmeny, megalityczne grobowce wpisane na listę światowego dziedzictwa, i park El Torcal z niezwykłymi formami skalnymi. W Axarquíi gaje oliwne sąsiadują z sadami awokado i mango oraz białymi wioskami, takimi jak Frigiliana i Cómpeta.

Jak wybierać oliwę z regionu

Szukaj oliw z oznaczeniem Montes de Granada, Poniente de Granada lub Antequera, z rokiem zbioru i nazwą tłoczni. Oliwy z Hojiblanki z Antequery są zrównoważone i owocowe, z Picual z Granady bardziej intensywne, a z Verdial z Axarquíi łagodne i słodkie. Spróbuj też zielonych oliwek Aloreña. Więcej o hiszpańskiej oliwie w artykule o Hiszpanii.

Wybrani producenci z regionu

Wybrane tłocznie, spółdzielnie i gospodarstwa z regionu. Pełną listę wraz z mapą znajdziesz w atlasie producentów.

Aceites Finca La Torre SLU (Finca La Reja S.L.) (Antequera)
Finca La Reja S.L. (Finca La Torre)
Aceites la Purisima Hnos. Guerrero Muñoz S. L. (Jimena)
Aceites Los Villalones (Ronda)
Aceites Maeva, S.L.U. (Escúzar)
Aceites Mazuecos, S.L. (Escuzar)
Aceites Navarro Garcia S.L. (Niguelas)
Aceites Puerto Blanco (Granada)
S. C. A. Aceites de Sierra de Yeguas (Sierra de Yeguas)
Aceites Sierra Sur, S. A. (Pinos Puente)
Aceites Tapia, S.L. (Villanueva De Tapia)
S.C.A. Nuestra Señora de las Virtudes (Antequera)
S.C.A. Agrícola Nuestra Señora del Carmen (Cuevas de San Marcos)
S.C.A. Agricola Olivarera Nuestra Señora del Rosario (Teba)
Coop. Agricola San Isidro de Loja, S. C. A. (Loja)

Dania z regionu w katalogu przepisów

Dania z regionu opisane w katalogach kuchni, z rekomendowaną oliwą:

Ensalada malagueña: sałatka malagijska; oliwa: średnia, Hojiblanca
Pescaíto frito: smażone rybki; oliwa: łagodna EVOO
Boquerones al limón: sardele w cytrynie; oliwa: łagodna
Calamares a la malagueña: kalmary po malagijsku; oliwa: średnia
Caldillo de pintarroja: zupa z rekinka; oliwa: średnia
Potaje marengo: potrawka z ciecierzycy i małży; oliwa: średnia
Habitas con jamón: bób z szynką; oliwa: średnia
Alimoje: sos alimoje; oliwa: średnia
Andrajos: andrajos; oliwa: średnia

Najczęściej zadawane pytania

Jakie oznaczenia pochodzenia ma region?

Montes de Granada, Poniente de Granada i Antequera, a także oliwki Aceituna Aloreña de Málaga.

Jakie odmiany uprawia się w Granadzie i Maladze?

Picual, Hojiblancę, Lucio, Loaime, Verdial i Aloreñę.

Czym są oliwki Aloreña?

To zielone oliwki z doliny Guadalhorce, marynowane z czosnkiem, tymiankiem i koprem włoskim.

Jak smakują oliwy z regionu?

Zwykle średnio intensywnie, owocowo, często z nutą migdała i zielonego jabłka.

Jakie danie z Malagi wymaga dobrej oliwy?

Ajoblanco, biały chłodnik z migdałów, chleba, czosnku i oliwy.