Riviera Ligure

Cecha	Wartość
Typ	chroniona nazwa pochodzenia (DOP)
Kraj	Włochy
Region	cała Liguria
Podstrefy	Riviera dei Fiori, Riviera del Ponente Savonese, Riviera di Levante
Główne odmiany	Taggiasca, a na wschodzie Lavagnina, Razzola i Pignola
Charakter oliwy	delikatna, słodka, z nutą migdała, orzeszków pinii i dojrzałych owoców, z lekką goryczką

Riviera Ligure to chroniona nazwa pochodzenia oliwy z Ligurii, wąskiego pasa wybrzeża między Alpami, Apeninami a Morzem Liguryjskim, od granicy z Francją po Toskanię. Liguria słynie z jednych z najdelikatniejszych oliw we Włoszech: słodkich, maślanych, z nutami migdała, orzeszków pinii, dojrzałych owoców i kwiatów, z lekką goryczką i pikantnością. Gaje rosną tu na tarasach podtrzymywanych murkami z suchego kamienia, które pokrywają strome zbocza nad morzem. Oznaczenie dzieli się na trzy podstrefy, a główną odmianą zachodniej Ligurii jest Taggiasca. Riviera Ligure należy do najstarszych włoskich oznaczeń oliwy, zarejestrowanych w Unii Europejskiej w latach dziewięćdziesiątych.

Obszar i podstrefy

Riviera dei Fiori, czyli Riwiera Kwiatów, obejmuje prowincję Imperia na zachodzie Ligurii, od granicy z Francją po okolice Imperii i Diano Marina. Oliwa musi tu pochodzić niemal w całości z Taggiaski. To serce liguryjskiego oliwiarstwa, z miasteczkami takimi jak Taggia, Dolceacqua i Badalucco.

Riviera del Ponente Savonese obejmuje prowincję Savona, w środkowo-zachodniej Ligurii. Taggiasca dominuje i tutaj, ale obok niej uprawia się też inne odmiany lokalne.

Riviera di Levante obejmuje prowincje Genua i La Spezia, na wschodzie Ligurii, z Cinque Terre i Portofino. Dominują tu lokalne odmiany Lavagnina, Razzola i Pignola, a oliwy są nieco bardziej zielone i wyraziste niż na zachodzie.

Historia

Według tradycji uprawę oliwek na liguryjskim wybrzeżu rozwinęli w średniowieczu benedyktyni, którzy zachęcali mieszkańców do sadzenia drzew oliwnych na stromych zboczach. Przez stulecia rolnicy budowali tarasy, fasce, podtrzymywane murkami z suchego kamienia, zamieniając całe góry w ogromne schody. Oliwa z Ligurii była eksportowana przez porty w Oneglii, Genui i Savonie do całej Europy, a w Imperii powstały firmy oliwne, z których niektóre działają do dziś.

Charakter oliwy

Oliwy Riviera Ligure, zwłaszcza z Taggiaski, mają delikatną, owocową owocowość, z nutami migdała, orzeszków pinii, dojrzałego jabłka, kwiatów i czasem bazylii. W smaku są słodkie, maślane, jedwabiste, z lekką goryczką i delikatną pikantnością. Oliwy z Riviera di Levante, z odmian Lavagnina i Razzola, są nieco bardziej zielone i pikantne. Specyfikacja określa wymagania chemiczne i sensoryczne dla każdej podstrefy, a każda partia przechodzi kontrolę przed sprzedażą z oznaczeniem.

Zbiór i tłoczenie

Taggiaskę zbiera się późno, od listopada do marca, gdy owoce są dojrzałe. Na stromych tarasach zbiór odbywa się ręcznie: pod drzewami rozkłada się siatki, na które owoce spadają same lub po strząśnięciu gałęzi. To bardzo pracochłonne, dlatego oliwa z Ligurii jest stosunkowo droga. Oliwki tłoczy się w małych frantoi w dolinach, często należących do rodzin produkujących oliwę od pokoleń.

Tarasy i krajobraz

Liguryjskie tarasy z suchego kamienia to jeden z najbardziej niezwykłych krajobrazów rolniczych Europy. W Cinque Terre, wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO, tarasy z winoroślą i oliwkami schodzą prosto do morza, a w dolinach zachodniej Ligurii, takich jak Valle Argentina i Valle Impero, ciągną się kilometrami. Utrzymanie tarasów wymaga ciągłej pracy, a wiele z nich porzucono w XX wieku, ale coraz więcej młodych rolników wraca do rodzinnych gajów.

Oliwki Taggiasca

Oprócz oliwy Liguria słynie z oliwek stołowych Taggiasca, małych, ciemnych, przygotowywanych przez długie moczenie w solance z ziołami. Mają delikatny, owocowy smak i są ulubionym składnikiem kuchni włoskiej, dodawanym do ryb, makaronów, focaccii i sałatek. Sprzedaje się je w słoikach, w solance lub w oliwie.

Dolceacqua i doliny zachodniej Ligurii

W dolinach zachodniej Ligurii, z dala od zatłoczonego wybrzeża, leżą średniowieczne miasteczka otoczone gajami Taggiaski. Dolceacqua, z kamiennym mostem nad rzeką Nervią i ruinami zamku Dorii, słynie też z czerwonego wina Rossese. Badalucco i Triora w Valle Argentina, Apricale i Pigna w dolinie Nervii to wioski z kamiennymi domami, gdzie rodzinne frantoi tłoczą oliwę od pokoleń.

Producenci

Oliwę z oznaczeniem produkują rodzinne gospodarstwa, frantoi i firmy oliwne z całej Ligurii. Wybranych producentów wymieniamy poniżej, a pełną listę znajdziesz w atlasie producentów.

W kuchni

Delikatna oliwa Riviera Ligure jest stworzona do kuchni liguryjskiej: do pesto alla genovese, w którym nie przykrywa aromatu bazylii, do focaccii genovese i focaccii di Recco, do farinaty, ryb, owoców morza, warzyw nadziewanych i ciast. O odmianie piszemy w artykule Taggiasca.

Oleoturystyka

Liguria łączy oliwę z wybrzeżem, górami i kuchnią. W Imperii działa muzeum oliwy, a w dolinach zachodniej Ligurii frantoi i gospodarstwa organizują degustacje i spacery po tarasach. Cinque Terre, Portofino, Genua i średniowieczne miasteczka, takie jak Dolceacqua, przyciągają turystów przez cały rok.

Przechowywanie

Delikatna oliwa z Taggiaski, z małą ilością polifenoli, jest wrażliwa na światło, ciepło i powietrze. Przechowuj ją w ciemnej butelce, w chłodnym miejscu, i zużyj w ciągu kilku miesięcy od tłoczenia. Zasady opisujemy w artykule przechowywanie oliwy.

Jak rozpoznać i kupić

Oliwa z oznaczeniem ma na etykiecie nazwę Riviera Ligure, często z nazwą podstrefy, napis Denominazione di Origine Protetta i unijny znak. Szukaj butelek z rokiem zbioru i nazwą producenta, najlepiej w ciemnym szkle i w mniejszym opakowaniu, bo delikatna oliwa szybko traci świeżość. O włoskiej oliwie piszemy w artykule o Włoszech, a o wszystkich oznaczeniach w dziale oznaczenia pochodzenia.

Producenci z tym oznaczeniem w atlasie

Wybrani producenci oliwy z tym oznaczeniem pochodzenia. Pełną listę firm wraz z mapą znajdziesz w atlasie producentów.

Frantoio di Sant'Agata d'Oneglia S.R.L. (Imperia)
Frantoio Oleario Lucchi e Guastalli (Santo Stefano di Magra)
Emporio Fratelli Carli (Imperia)
Olio Anfosso Sas (Chiusavecchia)
Olio Roi di Boeri Franco (Badalucco)
Oleificio Polla Nicolò (Loano)
Raineri S.p.A. e Raineri Agricola (Chiusanico)
Agricola Santa Barbara (Santa Margherita Ligure)
Azienda Agricola Adriano Casazza Olio & Liquori (Santa Margherita Ligure)
Azienda Agricola Armato Cristina (Lucinasco)
Azienda Agricola Calzia Euro - Petricor (Lucinasco)
Azienda Agricola Carlo Siffredi (Lucinasco)
Azienda Agricola Dinoabbo S.S. (Lucinasco)
Azienda Agricola Rossi Roberto - Ars Olea (Pietrabruna)
Azienda Agricola Solari Massimo (Chiavari)
Azienda Agricola Terre del Solaro (Leivi)
Azienda Agrituristica Ca' Sottane (Borgomaro)
Azienda Agrituristica Monaci Templari (Seborga)
Azienda Agrituristica Torre dei Paponi (Pietrabruna)
Azienda Olivicola Canaiella (Savona)
Cooperativa Agricola Lavagnina (Lavagna)
Cooperativa Olivicola di Arnasco (Arnasco)
Fratelli Amoretti dal 1868 (Laigueglia)
Frantoio e Molino Ambrosini Roberto (Sarzana)
L'Antico Frantoio di Stefano Saguato (Diano San Pietro)

Najczęściej zadawane pytania

Jakie podstrefy ma oznaczenie Riviera Ligure?

Riviera dei Fiori, Riviera del Ponente Savonese i Riviera di Levante.

Jaka odmiana dominuje w Ligurii?

Taggiasca na zachodzie, a na wschodzie lokalne odmiany Lavagnina, Razzola i Pignola.

Jak smakuje oliwa Riviera Ligure?

Delikatnie i słodko, z nutą migdała i orzeszków pinii, z lekką goryczką.

Dlaczego liguryjska oliwa jest droga?

Bo zbiór na stromych tarasach odbywa się ręcznie i jest bardzo pracochłonny.