Colline Pontine

Colline Pontine to chroniona nazwa pochodzenia oliwy ze wzgórz w prowincji Latina, na południu Lacjum, między Rzymem a Neapolem. Obejmuje gaje na zboczach gór Lepini, Ausoni i Aurunci, nad dawnymi Bagnami Pontyjskimi, osuszonymi w XX wieku, i nad wybrzeżem Morza Tyrreńskiego, od Cori po Gaetę. Oliwa z oznaczeniem powstaje głównie z rodzimej odmiany Itrana i jest owocowa, aromatyczna, z wyraźną nutą zielonego pomidora i liścia pomidora, a także karczocha, świeżej trawy i ziół. Z tej samej odmiany przygotowuje się słynne oliwki z Gaety. Oznaczenie zostało zarejestrowane w Unii Europejskiej w XXI wieku.

Obszar

Oznaczenie obejmuje gminy w prowincji Latina, położone na wzgórzach i zboczach gór Lepini, Ausoni i Aurunci, między innymi Cori, Sermonetę, Sezze, Priverno, Sonnino, Fondi, Itri, Formię i Gaetę. Gaje rosną na wysokości od kilkudziesięciu do kilkuset metrów, na wapiennych zboczach, często na tarasach. Klimat jest śródziemnomorski, łagodny, z ciepłym latem i łagodną zimą, a bliskość morza łagodzi temperatury i chroni gaje przed mrozem.

Historia

Wzgórza nad Bagnami Pontyjskimi były zamieszkane od starożytności przez Wolsków i Latynów, a Rzymianie zbudowali tu Via Appia, jedną z najważniejszych dróg imperium, prowadzącą z Rzymu na południe. Przez stulecia równina u stóp wzgórz była bagnista i dotknięta malarią, a ludzie mieszkali w miasteczkach na wzgórzach, uprawiając oliwki, winorośl i zboża na zboczach. W latach trzydziestych XX wieku bagna osuszono i założono nowe miasta, w tym Latinę. Gaje oliwne na wzgórzach przetrwały i dziś są podstawą oznaczenia.

Odmiana Itrana

Itrana, nazwana od miasteczka Itri, to rodzima odmiana południowego Lacjum, dwufunkcyjna, uprawiana zarówno na oliwę, jak i na oliwki stołowe. Daje oliwy aromatyczne, z bardzo wyraźną nutą zielonego pomidora i liścia pomidora, karczocha i ziół, z umiarkowaną goryczką i pikantnością. Itrana musi stanowić co najmniej połowę oliwek w oliwie z oznaczeniem, a resztę mogą stanowić Frantoio, Leccino, Moraiolo i Pendolino.

Oliwki z Gaety

Z dojrzałych owoców Itrany przygotowuje się oliwki z Gaety, jedne z najbardziej znanych oliwek stołowych we Włoszech. Mają kolor od różowego po fioletowy i ciemnobrązowy, jędrny miąższ i lekko kwaskowy, owocowy smak. Przygotowuje się je tradycyjnie w solance przez kilka miesięcy, bez użycia ługu. Mają własną chronioną nazwę pochodzenia i są ulubionym składnikiem kuchni włoskiej, dodawanym do sosów do makaronów, pizzy, ryb i sałatek.

Charakter oliwy

Oliwa Colline Pontine ma owocowy aromat zielonych oliwek, z charakterystyczną nutą zielonego pomidora, a także karczocha, świeżej trawy, migdała i ziół. W smaku jest zrównoważona, z umiarkowaną goryczką i pikantnym finiszem. Kolor waha się od zielonego po złocisty. Oliwy z wcześnie zbieranych owoców Itrany są szczególnie aromatyczne, z intensywną nutą pomidora, a z późniejszego zbioru łagodniejsze i słodsze. Wielu kucharzy ceni oliwę z Itrany za to, jak dobrze łączy się ze świeżymi pomidorami i ziołami. Specyfikacja określa wymagania chemiczne i sensoryczne, a każda partia przechodzi kontrolę przed sprzedażą z oznaczeniem.

Zbiór i tłoczenie

Oliwki na oliwę zbiera się od października do grudnia, a na oliwki stołowe z Gaety później, gdy są w pełni dojrzałe. Na tarasach i stromych zboczach zbiór odbywa się ręcznie lub z pomocą elektrycznych grzebieni, a oliwki trafiają do frantoi w krótkim czasie od zbioru. W prowincji Latina działa wiele tłoczni, od spółdzielni po rodzinne frantoi, a najlepsze oliwy powstają z owoców tłoczonych tego samego dnia.

Ninfa, Sermoneta i Circeo

Obszar oznaczenia kryje wiele atrakcji. Ogrody Ninfy, romantyczny ogród wśród ruin średniowiecznego miasta, uchodzą za jeden z najpiękniejszych ogrodów na świecie. Sermoneta, średniowieczne miasteczko na wzgórzu z zamkiem Caetanich, góruje nad równiną. Na wybrzeżu leży Park Narodowy Circeo, z górą Circeo, z którą wiąże się mit o czarodziejce Kirke, i Gaeta, miasto portowe z plażami i twierdzą. Wokół wszystkich tych miejsc rosną gaje Itrany.

Góry Lepini i miasteczka na wzgórzach

Góry Lepini, wapienne pasmo nad dawną równiną pontyjską, to kraina średniowiecznych miasteczek, takich jak Cori, z rzymską świątynią Herkulesa, Norma, na skraju urwiska, Sezze i Priverno. W ich okolicach gaje oliwne rosną na tarasach i zboczach, często obok winnic, a lokalne frantoi tłoczą oliwę od pokoleń. W wielu miasteczkach jesienią odbywają się święta nowej oliwy, z degustacjami na bruschettach, a w dolinach działają gospodarstwa agroturystyczne.

Producenci

Oliwę z oznaczeniem produkują rodzinne gospodarstwa, frantoi i spółdzielnie z prowincji Latina. Wiele z nich zdobywa nagrody na konkursach, a oliwy z Itrany są coraz bardziej cenione przez kucharzy. Pełną listę firm z Lacjum znajdziesz w atlasie producentów.

W kuchni

Oliwa Colline Pontine pasuje do kuchni Lacjum i wybrzeża: do sosów pomidorowych i makaronów, spaghetti alla puttanesca z oliwkami z Gaety, carciofi alla romana, ryb z grilla, tielli, placka z ośmiornicą lub warzywami z Gaety, mozzarelli di bufala z okolic Fondi i sałatek z pomidorami. Jej nuta pomidora świetnie pasuje do świeżych warzyw. O regionie piszemy na stronie Lacjum.

Oleoturystyka

Prowincja Latina łączy oliwę z historią, przyrodą i plażami. Gospodarstwa i frantoi organizują degustacje i wizyty, a ogrody Ninfy, Sermoneta, opactwo Fossanova, Park Narodowy Circeo, Sperlonga i Gaeta przyciągają turystów przez cały rok. Region leży w połowie drogi między Rzymem a Neapolem, dlatego łatwo zatrzymać się tu na kilka dni podczas podróży po południowych Włoszech, łącząc degustacje oliwy z plażami Sperlongi i spacerami po wzgórzach.

Przechowywanie

Oliwę Colline Pontine przechowuj w ciemnej butelce, w chłodnym miejscu. Najlepiej smakuje w pierwszym roku od zbioru, a po otwarciu warto zużyć ją w ciągu kilku tygodni. Zasady opisujemy w artykule przechowywanie oliwy.

Jak rozpoznać i kupić

Oliwa z oznaczeniem ma na etykiecie nazwę Colline Pontine, napis Denominazione di Origine Protetta i unijny znak. Szukaj butelek z rokiem zbioru i nazwą producenta, najlepiej w ciemnym szkle lub puszce. O włoskiej oliwie piszemy w artykule o Włoszech, a o wszystkich oznaczeniach w dziale oznaczenia pochodzenia.

Producenci z tym oznaczeniem w atlasie

Wybrani producenci oliwy z tym oznaczeniem pochodzenia. Pełną listę firm wraz z mapą znajdziesz w atlasie producentów.

• Azienda Agricola Alfredo Cetrone (Sonnino)
• Azienda Agricola Paola Orsini (Priverno)
• La Solatia Farm Azienda Agricola Biologica
• Azienda Agricola Casino Re di Coletta Filomena
• Azienda Agricola Cosmo di Russo (Gaeta)
• Agresti 1902 (Sabaudia)
• Oscar Frantoio (Rocca Massima)
• Masseria Zenobio
• Villa Pontina (Sonnino)
• Oleum Summum (Sonnino)
• Iannotta Lucia (Latina)

Najczęściej zadawane pytania

Skąd pochodzi oliwa Colline Pontine?

Ze wzgórz w prowincji Latina, na południu Lacjum.

Jaka odmiana jest podstawą oliwy?

Itrana, która musi stanowić co najmniej połowę oliwek.

Jak smakuje oliwa Colline Pontine?

Owocowo i aromatycznie, z wyraźną nutą zielonego pomidora, karczocha i ziół.

Czym są oliwki z Gaety?

To różowo-fioletowe oliwki stołowe z odmiany Itrana, przygotowywane w solance.

Co warto zobaczyć w regionie?

Ogrody Ninfy, Sermonetę, Park Narodowy Circeo i Gaetę.

Jak rozpoznać oliwę z oznaczeniem?

Po nazwie Colline Pontine, napisie Denominazione di Origine Protetta i unijnym znaku.

Zobacz także

• Sabina
• Lacjum
• Spaghetti alla puttanesca
• Leccino
• Oznaczenia pochodzenia