Chianti Classico

Chianti Classico to chroniona nazwa pochodzenia oliwy z historycznego obszaru Chianti, położonego między Florencją a Sieną, w sercu Toskanii. To ta sama kraina, z której pochodzi słynne wino Chianti Classico, i wiele posiadłości produkuje zarówno wino, jak i oliwę. Gaje oliwne rosną tu na wzgórzach obok winnic, lasów dębowych i cyprysów, tworząc jeden z najbardziej rozpoznawalnych krajobrazów świata. Oliwa z oznaczeniem powstaje z tradycyjnych toskańskich odmian Frantoio, Correggiolo, Moraiolo i Leccino i jest intensywna, zielona, z nutami karczocha, świeżo skoszonej trawy, zielonego migdała i ziół, z wyraźną goryczką i pikantnością. Oznaczenie zostało zarejestrowane w Unii Europejskiej na przełomie wieków.

Obszar

Oznaczenie obejmuje obszar Chianti Classico, czyli gminy Castellina in Chianti, Gaiole in Chianti, Greve in Chianti i Radda in Chianti oraz części gmin Barberino Tavarnelle, San Casciano in Val di Pesa, Castelnuovo Berardenga i Poggibonsi. Gaje rosną na wzgórzach na wysokości od około 200 do ponad 500 metrów, na glebach z łupków, piaskowców i wapieni, nazywanych galestro i alberese. Klimat jest kontynentalny z wpływami śródziemnomorskimi, z chłodnymi zimami, przymrozkami i ciepłym latem. To jeden z najbardziej na północ wysuniętych obszarów uprawy oliwek we Włoszech.

Historia

Chianti było zamieszkane już w czasach etruskich, a w średniowieczu stało się polem rywalizacji między Florencją a Sieną. Na wzgórzach zachowały się zamki, wieże, opactwa i wioski z tamtych czasów. W XIV wieku Florencja utworzyła Ligę Chianti, która obejmowała Castellinę, Gaiole i Raddę. Oliwki uprawiano tu od wieków w systemie dzierżawy, w którym chłopi oddawali właścicielom połowę zbiorów, a gaje sąsiadowały z winnicami i polami. W styczniu 1985 roku silny mróz zniszczył lub uszkodził większość drzew w Chianti, a wiele gajów odbudowano od korzeni.

Odmiany

Specyfikacja obejmuje tradycyjne toskańskie odmiany, które razem muszą stanowić zdecydowaną większość oliwek. Frantoio i jego lokalna forma Correggiolo dają owocowość, aromat i pikantność, Moraiolo goryczkę i bardzo dużo polifenoli, a Leccino łagodność i odporność na chłód. Dopuszczone są też inne odmiany, takie jak Pendolino, które zapyla pozostałe. Oliwa jest zwykle kupażem, którego proporcje zależą od posiadłości i rocznika. Chłodny klimat wzgórz Chianti sprawia, że oliwki dojrzewają wolno i gromadzą dużo polifenoli, co nadaje oliwie trwałość i wyrazisty, pikantny charakter, typowy dla najlepszych toskańskich oliw.

Charakter oliwy

Oliwa Chianti Classico ma intensywną, zieloną owocowość, z nutami karczocha, świeżo skoszonej trawy, liścia oliwnego, zielonego migdała, rukoli i ziół. Goryczka i pikantność są wyraźne, szczególnie w oliwach z wczesnego zbioru, a finisz jest długi i pikantny. Kolor jest zielony lub zielonkawozłoty. Specyfikacja należy do najbardziej rygorystycznych we Włoszech, z niskimi limitami kwasowości i wymogiem oceny sensorycznej, a każda partia przechodzi kontrolę przed sprzedażą z oznaczeniem.

Zbiór i tłoczenie

Oliwki zbiera się wcześnie, zwykle od połowy października do końca listopada, gdy owoce zaczynają zmieniać kolor. Na wzgórzach zbiór odbywa się ręcznie lub z pomocą elektrycznych grzebieni, a oliwki trafiają do frantoi w ciągu kilku godzin lub najpóźniej następnego dnia. Wiele posiadłości ma własne tłocznie, a mniejsze gospodarstwa korzystają z lokalnych frantoi.

Oliwa i wino

W Chianti oliwa i wino od wieków idą w parze. Wiele słynnych posiadłości winiarskich, często w zabytkowych willach i zamkach, produkuje też oliwę z oznaczeniem, a degustacja wina i oliwy w jednej posiadłości to jedna z największych atrakcji regionu. Jesienią, po winobraniu, zaczyna się zbiór oliwek, a w listopadzie w całym Chianti świętuje się nową oliwę, olio nuovo, na grzance z czosnkiem, czyli fettuncie.

Miasteczka Chianti

Greve in Chianti, z trójkątnym rynkiem otoczonym arkadami, jest jednym z głównych miasteczek regionu. Radda, Castellina i Gaiole, dawne siedziby Ligi Chianti, zachowały średniowieczne mury i wąskie uliczki. Wśród wzgórz stoją zamki, takie jak Brolio, i opactwa, takie jak Badia a Passignano, otoczone winnicami i gajami. Region łatwo odwiedzić z Florencji i Sieny, a w wielu miasteczkach działają sklepy i enoteki z lokalną oliwą i winem.

Oleoturystyka

Chianti to jeden z najlepiej przygotowanych regionów świata dla miłośników oliwy i wina. Posiadłości organizują degustacje, spacery po winnicach i gajach, kursy gotowania i noclegi w agroturystykach, a w czasie zbiorów goście mogą zbierać oliwki i odwiedzić frantoio. Drogi przez Chianti, takie jak słynna Chiantigiana między Florencją a Sieną, prowadzą przez jeden z najpiękniejszych krajobrazów Włoch, a jesienią, w czasie zbiorów, region jest szczególnie malowniczy.

Producenci

Oliwę z oznaczeniem produkują posiadłości winiarskie, rodzinne gospodarstwa i frantoi z obszaru Chianti Classico. Wiele z nich zdobywa najwyższe oceny w przewodnikach i nagrody na konkursach. Pełną listę firm z Toskanii znajdziesz w atlasie producentów.

W kuchni

Intensywna oliwa Chianti Classico jest podstawą kuchni toskańskiej: fettunty, ribollity, pappa al pomodoro, panzanelli, pinzimonio, fasoli cannellini i bistecca alla fiorentina. O regionie piszemy na stronie Toskania.

Przechowywanie

Oliwa Chianti Classico, bogata w polifenole, dobrze znosi przechowywanie w ciemnym, chłodnym miejscu. Najlepiej smakuje w pierwszym roku od zbioru, a olio nuovo, niefiltrowaną, warto zużyć w ciągu kilku miesięcy. Zasady opisujemy w artykule przechowywanie oliwy.

Jak rozpoznać i kupić

Oliwa z oznaczeniem ma na etykiecie nazwę Chianti Classico, napis Denominazione di Origine Protetta i unijny znak, a także rok zbioru. Szukaj butelek z nazwą posiadłości, najlepiej w ciemnym szkle. Uważaj na oliwy z napisem Chianti bez oznaczenia, bo nie muszą pochodzić z tego obszaru. O włoskiej oliwie piszemy w artykule o Włoszech, a o wszystkich oznaczeniach w dziale oznaczenia pochodzenia.

Producenci z tym oznaczeniem w atlasie

Wybrani producenci oliwy z tym oznaczeniem pochodzenia. Pełną listę firm wraz z mapą znajdziesz w atlasie producentów.

• Soc. Agr. Dievole S.p.A. (Castelnuovo Berardenga)
• Azienda Agricola Frantoio Pruneti (San Polo in Chianti)
• Consorzio Olio Dop Chianti Classico (Sambuca)
• Consorzio Olio Dop Chianti Classico (Tavarnelle Val di Pesa (Sambuca))
• Azienda Agricola Giacomo Grassi (Greve in Chianti)
• Fontodi
• Losi
• Fonterutoli (Marchesi Mazzei) (Castellina in Chianti)
• Fattoria I Tattoli (San Casciano in Val di Pesa)
• I Tattoli
• La Sala del Torriano
• Principe Corsini - Villa Le Corti
• Erede Rolando Grassi
• Losi Querciavalle (Castelnuovo Berardenga)
• Olearia Giachi (Giachi Giovanni Srl)
• Colle del Giachi

Najczęściej zadawane pytania

Skąd pochodzi oliwa Chianti Classico?

Z obszaru Chianti Classico między Florencją a Sieną w Toskanii.

Jakie odmiany obejmuje oznaczenie?

Frantoio, Correggiolo, Moraiolo i Leccino, z udziałem Pendolino i innych.

Jak smakuje oliwa Chianti Classico?

Intensywnie i zielono, z nutą karczocha, trawy i migdała, z wyraźną goryczką i pikantnością.

Czy oliwa Chianti Classico ma związek z winem?

Tak, pochodzi z tego samego obszaru, a wiele posiadłości produkuje zarówno wino, jak i oliwę.

Kiedy zbiera się oliwki w Chianti?

Wcześnie, od połowy października do końca listopada.

Jak rozpoznać oliwę z oznaczeniem?

Po nazwie Chianti Classico, napisie Denominazione di Origine Protetta i unijnym znaku.

Zobacz także

• Toscano
• Terre di Siena
• Toskania
• Frantoio
• Oznaczenia pochodzenia