Sierra Mágina

Sierra Mágina to chroniona nazwa pochodzenia oliwy z gajów otaczających masyw Sierra Mágina, na południu prowincji Jaén w Andaluzji. Masyw, z najwyższym szczytem Jaén, wznoszącym się na ponad 2100 metrów, jest chroniony jako park przyrodniczy, a na jego zboczach i u podnóża rozciągają się gaje oliwne, sięgające nawet ponad tysiąca metrów nad poziomem morza. Oliwa z oznaczeniem powstaje głównie z odmiany Picual i jest intensywnie owocowa, z nutami liścia pomidora, zielonego migdała, świeżej trawy i owoców, z wyraźną goryczką i pikantnością. Górski klimat i duże różnice temperatur nadają jej świeżość i bogactwo aromatów.

Obszar

Oznaczenie obejmuje kilkanaście gmin położonych wokół masywu Sierra Mágina, między innymi Bedmar, Jódar, Mancha Real, Cambil, Huelma, Jimena, Albanchez de Mágina, Torres, Pegalajar, Bélmez de la Moraleda i Cabra del Santo Cristo. Gaje rosną na wysokości od kilkuset do ponad tysiąca metrów, na zboczach gór i na wzgórzach u ich podnóża. Klimat jest kontynentalno-śródziemnomorski, z gorącym, suchym latem i mroźną zimą, a w wyższych partiach gór śnieg leży nawet kilka tygodni w roku.

Historia

Góry Mágina przez stulecia były pograniczem między królestwem Kastylii a muzułmańskim królestwem Granady. Na wzgórzach regionu zachowały się ruiny zamków i wież strażniczych z tamtych czasów, a w miasteczkach, takich jak Jimena czy Bedmar, średniowieczne zabytki. Oliwki uprawiano tu od dawna, ale prawdziwa ekspansja gajów nastąpiła w XIX i XX wieku. Rolnicy zakładali spółdzielnie, które zbudowały tłocznie w większości miejscowości. Chroniona nazwa Sierra Mágina została uznana w latach dziewięćdziesiątych i pomogła wyróżnić górską oliwę z południa Jaén.

Odmiany

Podstawą oliwy z oznaczeniem jest Picual, która stanowi zdecydowaną większość drzew. Specyfikacja dopuszcza też udział lokalnej odmiany Manzanillo de Jaén, dającej oliwy łagodniejsze i owocowe. Picual z górskich gajów Mágina ma bardziej świeży, aromatyczny charakter niż Picual z nizin, z wyraźną nutą liścia pomidora i migdała.

Charakter oliwy

Oliwa Sierra Mágina ma intensywną owocowość zielonych oliwek, z nutami liścia pomidora, świeżo skoszonej trawy, zielonego migdała, figi i jabłka. W smaku jest wyrazista, z wyraźną goryczką i pikantnością, a finisz jest długi. Dzięki dużej zawartości kwasu oleinowego i polifenoli oliwa jest bardzo stabilna. Specyfikacja określa wymagania chemiczne i sensoryczne, a każda partia przechodzi kontrolę rady regulacyjnej przed sprzedażą z oznaczeniem.

Rolnictwo górskie

Uprawa oliwek w górach Mágina jest trudniejsza i droższa niż na nizinach. Strome zbocza utrudniają użycie maszyn, plony są niższe, a zimowe mrozy co kilka lat uszkadzają drzewa. W zamian górskie gaje dają oliwy o wyjątkowej jakości, a wielu rolników przechodzi na uprawę ekologiczną, sadząc rośliny okrywowe między drzewami, które chronią glebę przed erozją.

Zbiór i tłoczenie

Oliwki zbiera się od listopada do lutego, a w najlepszych gospodarstwach już od października. Na stromych zboczach zbiór odbywa się często ręcznie lub z pomocą przenośnych otrząsarek, a na łagodniejszych terenach maszynami. Owoce zebrane z drzew oddziela się od tych z ziemi i tłoczy osobno. W regionie działa kilkadziesiąt tłoczni, głównie spółdzielczych.

Park przyrodniczy Sierra Mágina

Park przyrodniczy Sierra Mágina chroni wapienny masyw górski z najwyższym szczytem prowincji Jaén. Na jego zboczach rosną lasy dębów ostrolistnych, sosen i jałowców, a w wyższych partiach rzadkie rośliny górskie. Park jest domem dla kozic, orłów i sępów, a szlaki piesze prowadzą przez lasy, wąwozy i gaje oliwne aż na szczyty, z których rozciąga się widok na morze oliwek Jaén i na Sierra Nevadę.

Miasteczka regionu

Jimena słynie z jaskini z prehistorycznymi malowidłami naskalnymi, Bedmar z zamku i sanktuarium w górach, a Huelma z renesansowego kościoła i zamku. Mancha Real, największa miejscowość regionu, leży blisko miasta Jaén i jest ważnym ośrodkiem handlu oliwą. W wielu miasteczkach działają spółdzielcze tłocznie, które sprzedają oliwę bezpośrednio klientom.

Producenci

Oliwę z oznaczeniem produkują przede wszystkim spółdzielnie z gór Mágina, a także rodzinne tłocznie. Wiele z nich produkuje oliwę ekologiczną i z wczesnego zbioru, która zdobywa nagrody na konkursach. Pełną listę firm znajdziesz w atlasie producentów.

W kuchni

Intensywna oliwa Sierra Mágina pasuje do kuchni Jaén: do pipirrany, gazpacho, salmorejo, espinacas con garbanzos, do gulaszy z dziczyzną i strączkami, do grillowanych warzyw i mięs oraz do chleba na śniadanie. O regionie piszemy na stronie Jaén.

Oleoturystyka

Region Sierra Mágina łączy oliwę z górami i historią. Tłocznie organizują wizyty i degustacje, a szlaki piesze i rowerowe prowadzą przez gaje, lasy i do zamków na wzgórzach. W pobliżu leżą renesansowe Úbeda i Baeza, wpisane na listę światowego dziedzictwa, i miasto Jaén z katedrą i zamkiem Santa Catalina. Najlepszy czas na wizytę to jesień i zima, w czasie zbiorów.

Przechowywanie

Oliwa Sierra Mágina, bogata w polifenole, dobrze znosi przechowywanie w ciemnym, chłodnym miejscu. Najlepiej smakuje w pierwszym roku od zbioru, a po otwarciu warto zużyć ją w ciągu kilku tygodni. Zasady opisujemy w artykule przechowywanie oliwy.

Jak rozpoznać i kupić

Oliwa z oznaczeniem ma na etykiecie nazwę Sierra Mágina, informację o chronionej nazwie pochodzenia i numerowaną etykietę kontrolną rady regulacyjnej. Szukaj butelek z rokiem zbioru i nazwą tłoczni, najlepiej w ciemnym szkle lub puszce. O hiszpańskiej oliwie piszemy w artykule o Hiszpanii, a o wszystkich oznaczeniach w dziale oznaczenia pochodzenia.

Producenci z tym oznaczeniem w atlasie

Wybrani producenci oliwy z tym oznaczeniem pochodzenia. Pełną listę firm wraz z mapą znajdziesz w atlasie producentów.

• SAT N 1224 Nuestra Señora de la Esperanza (Mancha Real)
• Coop. Aceitera Bedmarense (Bedmar y Garcíez)
• Cooperativa Agricola Santisimo Cristo de la Misericordia (Jódar)
• Del Campo Nuestra Señora del Pilar de Andaraje S.Coop. And. (Jódar)
• Nuestra Señora de la Paz S.Coop. And. (Bélmez de la Moraleda)
• Nuestro Padre Jesus de la Columna S.Coop. And. (Torres)
• Oleo Magina SL (Bélmez de la Moraleda)
• S.C.A. San Francisco (Albanchez de Mágina) (Albanchez de Mágina)
• San Isidro Labrador S.C.A. (Huelma) (Huelma)
• S.C.A. Santa Isabel (Santa Isabel de Torres) (Torres)
• S.C.A. Ntra. Sra. de la Asunción (Albanchez de Mágina) (Albanchez de Mágina)
• Trujal de Magina S.Coop. And. (Cambil)
• Union Oleicola Cambil S.Coop. And. (Cambil)
• SAT Nuestra Sra. de la Esperanza (Mancha Real)
• Aceites Andaluces Sierra Mágina, S.L. (Bedmar y Garcíez)

Najczęściej zadawane pytania

Skąd pochodzi oliwa Sierra Mágina?

Z gajów wokół masywu Sierra Mágina, na południu prowincji Jaén.

Jaka odmiana jest podstawą oliwy?

Picual, z udziałem Manzanillo de Jaén.

Jak smakuje oliwa Sierra Mágina?

Intensywnie owocowo, z nutą liścia pomidora, migdała i trawy, z goryczką i pikantnością.

Na jakiej wysokości rosną gaje?

Od kilkuset do ponad tysiąca metrów nad poziomem morza.

Co warto zobaczyć w regionie?

Park przyrodniczy Sierra Mágina, zamki na wzgórzach, jaskinię w Jimenie i pobliskie Úbedę i Baezę.

Jak rozpoznać oliwę z oznaczeniem?

Po nazwie Sierra Mágina i numerowanej etykiecie kontrolnej rady regulacyjnej.

Zobacz także

• Sierra de Segura
• Sierra de Cazorla
• Aceite de Jaén
• Jaén
• Picual