Montes de Toledo

Cecha	Wartość
Typ	chroniona nazwa pochodzenia (DOP)
Kraj	Hiszpania
Region	Kastylia-La Mancha, prowincje Toledo i Ciudad Real
Główna odmiana	Cornicabra
Charakter oliwy	intensywnie owocowa, zielona, z nutą trawy, jabłka i migdała, z wyraźną goryczką i pikantnością

Montes de Toledo to chroniona nazwa pochodzenia oliwy z Kastylii-La Manchy, z gajów wokół gór Montes de Toledo, w prowincjach Toledo i Ciudad Real, w środkowej Hiszpanii. Oznaczenie obejmuje ponad sto gmin i opiera się w całości na odmianie Cornicabra, rodzimej odmianie środkowej Hiszpanii. Oliwa z oznaczeniem jest intensywnie owocowa, zielona, z nutami świeżej trawy, zielonego jabłka, migdała i ziół, z wyraźną goryczką i pikantnością, a dzięki dużej zawartości kwasu oleinowego i polifenoli należy do najbardziej stabilnych oliw w Hiszpanii.

Obszar

Oznaczenie obejmuje ponad sto gmin w prowincjach Toledo i Ciudad Real, położonych wokół gór Montes de Toledo, które oddzielają dolinę Tagu od równin La Manchy. Gaje rosną na wzgórzach i równinach, na wysokości od kilkuset do ponad 800 metrów, na ubogich, kamienistych glebach. Klimat jest kontynentalny, z bardzo gorącym, suchym latem i mroźną zimą, z dużymi różnicami temperatur między dniem a nocą. To jeden z najbardziej na północ wysuniętych i najchłodniejszych dużych regionów oliwnych Hiszpanii.

Historia

Oliwki uprawiano w okolicach Toledo od czasów rzymskich, a Arabowie rozwinęli tu rolnictwo i techniki tłoczenia. Toledo, dawna stolica Wizygotów i Kastylii, nazywane miastem trzech kultur, było przez stulecia jednym z najważniejszych miast Hiszpanii. Montes de Toledo w średniowieczu należały do miasta Toledo, które kupiło je od króla, a mieszkańcy wiosek uprawiali na ich zboczach oliwki, zboża i winorośl. Chroniona nazwa Montes de Toledo, uznana na przełomie XX i XXI wieku, była jednym z pierwszych oznaczeń oliwy w Kastylii-La Manchy.

Odmiana Cornicabra

Cornicabra to rodzima odmiana środkowej Hiszpanii, druga co do rozpowszechnienia w kraju po Picual. Nazwa oznacza róg kozy i odnosi się do wydłużonego, zakrzywionego kształtu owocu. Drzewa dobrze znoszą chłód i suszę, a owoce dojrzewają późno. Cornicabra daje oliwy intensywne, zielone, z nutami trawy, zielonego jabłka, migdała, karczocha i ziół, z wyraźną goryczką i pikantnością, oraz z bardzo dużą zawartością kwasu oleinowego i polifenoli. Specyfikacja oznaczenia wymaga, żeby oliwa była w całości z Cornicabry. Cornicabra rośnie też w Estremadurze, Madrycie i innych częściach Kastylii-La Manchy, ale to w Montes de Toledo daje oliwy najbardziej cenione. Jej oliwy z wczesnego zbioru są szczególnie intensywne i bogate w polifenole, a z późniejszego łagodniejsze, ze słodkawą nutą dojrzałych owoców.

Charakter oliwy

Oliwa Montes de Toledo ma intensywną owocowość zielonych oliwek, z nutami świeżo skoszonej trawy, zielonego jabłka, migdała, figi, karczocha i czasem pomidora. W smaku jest wyrazista, z wyraźną goryczką i pikantnością, a finisz jest długi. Kolor jest zielonkawozłoty, a w oliwach z wczesnego zbioru wyraźnie zielony. Dzięki wyjątkowej stabilności oliwa długo zachowuje świeżość i bardzo dobrze znosi smażenie. Specyfikacja określa surowe wymagania chemiczne i sensoryczne, a każda partia przechodzi kontrolę rady regulacyjnej przed sprzedażą z oznaczeniem.

Zbiór i tłoczenie

Cornicabrę zbiera się od listopada do lutego. Ponieważ owoce dojrzewają późno, a zimy są mroźne, rolnicy muszą zebrać oliwki przed silnymi przymrozkami, które mogą je uszkodzić. Zbiór odbywa się maszynowo i ręcznie, a oliwki trafiają do spółdzielczych i prywatnych tłoczni w regionie. Najlepsi producenci zbierają oliwki wcześnie i tłoczą je szybko, często tego samego dnia, w niskiej temperaturze.

Park Narodowy Cabañeros

W sercu Montes de Toledo leży Park Narodowy Cabañeros, jeden z najlepiej zachowanych obszarów lasów śródziemnomorskich w Hiszpanii. Jego rozległe równiny z rozproszonymi dębami, nazywane hiszpańskim Serengeti, są domem dla jeleni, dzików, orłów cesarskich i sępów czarnych. Jesienią, w czasie rykowiska jeleni, park przyciąga obserwatorów przyrody z całej Europy. Gaje oliwne oznaczenia otaczają park i są częścią tego krajobrazu.

Kraina Don Kichota

Kastylia-La Mancha to kraina Don Kichota, z równinami, wiatrakami i białymi wioskami opisanymi przez Cervantesa. Toledo, z katedrą, synagogami, meczetem i Alkazarem, wpisane na listę światowego dziedzictwa, jest jednym z najpiękniejszych miast Europy, a Ciudad Real, Almagro z teatrem z XVII wieku i Consuegra z wiatrakami na wzgórzu to dobre cele wycieczek po regionie oliwnym.

Rolnictwo w La Manchy

Kastylia-La Mancha to drugi po Andaluzji region oliwny Hiszpanii, z setkami tysięcy hektarów gajów. Obok oliwek uprawia się tu winorośl, zboża, czosnek i szafran, a gaje często sąsiadują z winnicami. W ostatnich dekadach powstało tu też wiele nowoczesnych, nawadnianych gajów, ale tradycyjne gaje Cornicabry, rosnące bez nawadniania na kamienistych wzgórzach, wciąż dominują w krajobrazie Montes de Toledo. Rolnicy zrzeszają się w spółdzielniach, które tłoczą oliwki i sprzedają oliwę pod wspólnymi markami.

Producenci

Oliwę z oznaczeniem produkują spółdzielnie i rodzinne tłocznie z prowincji Toledo i Ciudad Real. Wiele z nich zdobywa nagrody na konkursach w Hiszpanii i za granicą, a coraz więcej produkuje oliwę ekologiczną i z wczesnego zbioru. Wybranych producentów wymieniamy poniżej, a pełną listę znajdziesz w atlasie producentów.

W kuchni

Intensywna oliwa z Cornicabry pasuje do kuchni Kastylii-La Manchy: do pisto manchego, duszonych warzyw z oliwą, do dań z dziczyzną, takich jak gulasz z jelenia czy kuropatwy po toledańsku, do gazpachos manchegos, gęstego dania z mięsem i plackami, do sera manchego i chleba. Dzięki stabilności świetnie nadaje się też do smażenia. O hiszpańskiej oliwie piszemy w artykule o Hiszpanii.

Oleoturystyka

Region Montes de Toledo łączy oliwę z historią, przyrodą i literaturą. Tłocznie organizują wizyty i degustacje, a Toledo, Park Narodowy Cabañeros, wiatraki w Consuegrze i miasteczka La Manchy przyciągają turystów przez cały rok. Toledo jest oddalone od Madrytu o mniej niż godzinę jazdy, co ułatwia wycieczkę do regionu oliwnego. Najlepszy czas na wizytę w tłoczniach to zima, w czasie zbiorów i tłoczenia, a jesień to pora rykowiska jeleni w Cabañeros i zbioru szafranu w La Manchy.

Przechowywanie

Oliwa z Cornicabry jest jedną z najbardziej stabilnych oliw w Hiszpanii i dobrze znosi przechowywanie w ciemnym, chłodnym miejscu. Najlepiej smakuje jednak w pierwszym roku od zbioru, a po otwarciu warto zużyć ją w ciągu kilku tygodni. Zasady opisujemy w artykule przechowywanie oliwy.

Jak rozpoznać i kupić

Oliwa z oznaczeniem ma na etykiecie nazwę Montes de Toledo, informację o chronionej nazwie pochodzenia i numerowaną etykietę kontrolną rady regulacyjnej. Szukaj butelek z rokiem zbioru i nazwą tłoczni, najlepiej w ciemnym szkle lub puszce. O wszystkich oznaczeniach piszemy w dziale oznaczenia pochodzenia.

Producenci z tym oznaczeniem w atlasie

Wybrani producenci oliwy z tym oznaczeniem pochodzenia. Pełną listę firm wraz z mapą znajdziesz w atlasie producentów.

Aceites García de la Cruz, S.L. (Madridejos)

Najczęściej zadawane pytania

Z jakiej odmiany powstaje oliwa Montes de Toledo?

W całości z Cornicabry.

Co oznacza nazwa Cornicabra?

Róg kozy, od wydłużonego, zakrzywionego kształtu owocu.

Jak smakuje oliwa Montes de Toledo?

Intensywnie i zielono, z nutą trawy, jabłka i migdała, z wyraźną goryczką i pikantnością.

Gdzie leży obszar oznaczenia?

W prowincjach Toledo i Ciudad Real w Kastylii-La Manchy, wokół gór Montes de Toledo.