zakladka	sekcja	podsekcja	region_lub_kraj	danie	pl_en	kategoria	rola_oliwy	dobor_oliwy	opis	zrodla_url
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Gazpacho andaluz	gazpacho andaluzyjskie / Andalusian gazpacho	chłodnik	emulsja	średnia, Hojiblanca lub Picual	zmiksowane pomidory, ogórek, papryka, czosnek, chleb, ocet sherry i oliwa, przecedzone i schłodzone	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-sopas-y-cremas/receta-de-gazpacho-andaluz-tradicional
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Salmorejo cordobés	salmorejo z Kordoby / Cordoban salmorejo	chłodnik, krem	emulsja	intensywna, Picudo lub Picual	gęsta emulsja pomidora, czerstwego chleba, czosnku i dużej ilości oliwy, z jajkiem i szynką	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-sopas-y-cremas/receta-de-salmorejo-cordobes-tradicional
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Mazamorra cordobesa	mazamorra / Cordoban almond soup	chłodnik	emulsja	średnia	przodek salmorejo sprzed ery pomidora: chleb, migdały, czosnek, ocet i oliwa	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-sopas-y-cremas/receta-mazamorra-cordobesa-deliciosa-sopa-fria-para-verano
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Ajoblanco	ajoblanco / white garlic soup	chłodnik	emulsja	delikatna do średniej, Hojiblanca	biały chłodnik z migdałów, chleba, czosnku i oliwy, uważany za „pierwotne gazpacho” z czasów al-Andalus	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-sopas-y-cremas/ajoblanco
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Porra antequerana	porra z Antequery / Antequera porra	chłodnik gęsty	emulsja	intensywna, Hojiblanca	bardzo gęsty krewny salmorejo, w którym „łyżka ma stać”; z tuńczykiem, jajkiem i szynką	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-sopas-y-cremas/como-hacer-porra-antequerana-receta-tradicional-malaguena
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Porra antequerana de naranja	porra pomarańczowa / orange porra	chłodnik zimowy	emulsja	średnia	zimowa wersja z pomarańczą zamiast pomidora, odzyskana przez restaurację Arte de Cozina	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-legumbres-y-verduras/porra-antequerana-naranja-receta-rescatada-olvido-ideal-para-cuando-no-hay-tomates-temporada
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Ajo caliente (ajo campero)	ciepły czosnek / warm garlic bread dip	tapa	emulsja na ciepło	średnia	ciepła, puszysta emulsja z czosnku, papryki, pomidora, chleba i oliwy, danie robotników rolnych	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-aperitivos/ajo-caliente-campero-vina-humilde-receta-tradicional-andaluza-que-nos-ha-cautivado
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Pipirrana de Jaén	pipirrana / Jaén chopped salad	sałatka	emulsja (żółtka + oliwa)	intensywna, Picual	drobno siekane pomidory, papryka i czosnek z emulsją żółtek i oliwy, często z tuńczykiem; posiłek zbieraczy oliwek (historia)	https://www.directoalpaladar.com/videos-recetas/receta-pipirrana-ensalada-jaen-perfecta-guarnicion-veraniega https://www.elespanol.com/cocinillas/recetas/20260408/pipirrana-receta-andaluza-perfecta-cenar-primavera-hace-huevos-tomate/1003744199757_30.html
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Remojón granadino	remojón / orange and cod salad	sałatka zimowa	surowa	średnia, Picual	pomarańcza, dorsz, jajko, dymka i czarne oliwki, polane oliwą; danie o korzeniach arabskich	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-ensaladas/remojon-granadino-receta-facil-ensalada-naranja-huevo-bacalao
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Salmorejo de Iznájar	sałatka z Iznájar / Iznájar orange salad	sałatka	surowa	średnia, oliwa z Priego lub Iznájar	wbrew nazwie sałatka: dorsz, pomarańcza, jajko i hojnie lana lokalna oliwa	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-ensaladas/receta-salmorejo-iznajar-sencilla-deliciosa-ensalada-invierno-naranja-bacalao
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Ensalada malagueña	sałatka malagijska / Málaga salad	sałatka	surowa	średnia, Hojiblanca	ziemniaki, dorsz, pomarańcza i oliwki w oliwie	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-ensaladas/receta-ensalada-malaguena-clasico-refrescante-a-base-bacalao-naranja
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Papas aliñás	ziemniaki po gaditańsku / dressed potatoes	tapa	surowa	średnia	ciepłe ziemniaki zaprawione octem sherry i dużą ilością oliwy, z dymką i natką; nigdy z lodówki	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-aperitivos/receta-papas-alinas-gaditanas-patatas-alinadas-claves-te-salgan-como-estuvieras-cadiz
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Huevas aliñadas	marynowana ikra / dressed fish roe	tapa	surowa	średnia	gotowana ikra z siekanymi warzywami w zaprawie z oliwy i octu	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-aperitivos/receta-huevas-alinadas-aperitivo-andaluz-clasico-como-sencillo
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Huevos de fraile	„jajka mnicha” / friar's eggs	tapa	surowa	średnia	masa z ciecierzycy udająca ikrę, w zaprawie z oliwą; legenda z oblężenia Kadyksu w 1812 r.	https://www.directoalpaladar.com/recetas-vegetarianas/receta-huevos-fraile-plato-tradicional-cadiz-que-debe-su-origen-a-curiosa-leyenda
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Ensaladilla de gambas	sałatka z krewetkami / Seville prawn salad	tapa	emulsja (majonez)	delikatna	sewilska ensaladilla na majonezie z oliwy, z krewetkami i tuńczykiem	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-aperitivos/como-hacer-mejor-ensaladilla-gambas-receta-sevillana-andaluza-para-picoteo-10
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Ensaladilla de pulpo	sałatka z ośmiornicą / octopus salad	tapa	emulsja	delikatna	wersja z Kadyksu z ośmiornicą	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-aperitivos/receta-ensaladilla-pulpo-aperitivo-facil-como-distinto
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Mollete con aceite y tomate	mollete z oliwą i pomidorem / Andalusian breakfast toast	śniadanie	surowa	intensywna, Picual	miękka bułka z Antequery lub Écija z oliwą, startym pomidorem i szynką — andaluzyjskie śniadanie	https://www.hola.com/cocina/recetas/20260227886182/recetas-tradicionales-cocina-andaluza/
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Patatas a lo pobre	ziemniaki biedaka / poor man's potatoes	dodatek	duszenie w oliwie (confit)	dowolna EVOO	ziemniaki z papryką i cebulą powoli konfitowane w oliwie; Alpujarras	https://www.directoalpaladar.com/recetas-vegetarianas/patatas-a-lo-pobre-como-se-hacen-y-por-que-se-llaman-asi
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Patatas al ajillo pastor	ziemniaki w sosie pasterskim / shepherd's garlic potatoes	dodatek	smażenie + sos	średnia, Picual	jaęskie ziemniaki z korzennym sosem pasterzy	https://www.directoalpaladar.com/recetas-vegetarianas/receta-patatas-al-ajillo-pastor-guarnicion-que-cambiara-todos-tus-platos
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Patatas arrieras	ziemniaki arrieras / potatoes with aioli and garlic prawns	tapa	emulsja (alioli) + smażenie	delikatna do alioli	ziemniaki z alioli połączone z krewetkami w czosnku	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-aperitivos/como-hacer-patatas-arrieras-clasico-aperitivo-andaluz-que-combina-patatas-alioli-gambas-al-ajillo
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Patatas mozárabes	ziemniaki mozarabskie / Mozarabic potatoes	tapa	smażenie + sos	łagodna	sewilska alternatywa patatas bravas	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-aperitivos/patatas-mozarabes-mejor-receta-para-picoteo-que-nada-tiene-que-envidiar-a-patatas-bravas
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Pescaíto frito	smażone rybki / Andalusian fried fish	ryby	smażenie	łagodna EVOO	drobne ryby w mące smażone na głębokiej oliwie; ikona Málagi i Kadyksu	https://www.spain.info/es/top/ferring-andalucia-gastronomia-espanola/
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Cazón en adobo (bienmesabe)	ryba w marynacie / marinated fried dogfish	ryby	smażenie	łagodna	kostki ryby marynowane w occie, kminie i papryce, potem smażone	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-aperitivos/como-se-hace-el-cazon-en-adobo-receta-de-bienmesabe
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Boquerones al limón	sardele w cytrynie / lemon anchovies	ryby	smażenie	łagodna	sardele marynowane w cytrynie i smażone w mące; Málaga	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-pescados-y-mariscos/boquerones-al-limon-receta-perfecta-para-aperitivo-veraniego
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Tortillitas de camarones	placuszki z krewetkami / shrimp fritters	tapa	smażenie	łagodna	cienkie, chrupiące placki z mąki z ciecierzycy i krewetek z San Fernando	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-aperitivos/tortillitas-camarones-mitica-receta-gaditana
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Tortillitas de bacalao	placki z dorszem / cod fritters	tapa postna	smażenie	łagodna	wielkopostna wersja tortillitas z dorszem	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-aperitivos/tortillitas-bacalao-receta-tradicional-andaluza-para-cuaresma-semana-santa
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Calamares a la andaluza	kalmary po andaluzyjsku / Andalusian fried squid	ryby	smażenie	łagodna	panierka wyłącznie z mąki, bez jajka	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-pescados-y-mariscos/receta-calamares-a-andaluza-secreto-fritura-para-exterior-crujiente-interior-jugoso
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Lenguadina a la andaluza	smażona sola / fried sole	ryby	smażenie	łagodna	drobna płastuga w mące, smażona na chrupko	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-pescados-y-mariscos/receta-lenguadina-a-andaluza-frito-rapido-como-asequible-sabroso
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Calamares en aceite	kalmary w oliwie / squid in olive oil	tapa	duszenie w oliwie	średnia	almeryjska tapa z kalmarami gotowanymi w oliwie	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-pescados-y-mariscos/calamares-aceite-nuestra-mejor-version-esta-receta-tipica-almeria
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Espetos de sardinas	sardynki z rożna / sardine skewers	ryby	wykończenie	średnia	sardynki na szpikulcach pieczone przy ognisku na plaży, skropione oliwą	https://www.univision.com/explora/platos-tipicos-de-andalucia
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Choco a la plancha	mątwa z płyty / grilled cuttlefish	ryby	wykończenie (oliwa z czosnkiem i natką)	średnia	cała mątwa grillowana po onubańsku	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-pescados-y-mariscos/receta-choco-a-plancha-aperitivo-al-estilo-huelva-para-disfrutar-parar
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Albóndigas de choco	klopsiki z mątwy / cuttlefish meatballs	ryby	duszenie	średnia	specjał Huelvy, podawany z ziemniakami w sosie	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-pescados-y-mariscos/receta-de-albondigas-de-sepia
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Urta a la roteña	urta po roteńsku / Rota-style sea bream	ryby	duszenie (sofrito)	średnia	biała ryba na sofrito z papryki, cebuli i pomidora	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-pescados-y-mariscos/receta-urta-a-rotena-popular-receta-gaditana-pescado-que-te-volvera-adicto-a-su-carne-blanca
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Bonito a la andaluza	bonito po andaluzyjsku / Andalusian bonito	ryby	marynata + duszenie	średnia	bonito w adobo z sosem „do maczania chleba”	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-pescados-y-mariscos/receta-bonito-a-andaluza-maravillosa-intensidad-adobo-clasico
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Cuajadera de sepia de Garrucha	cuajadera z mątwy / cuttlefish bake	ryby	pieczenie w naczyniu	średnia	almeryjskie danie pieczone w naczyniu zwanym cuajadera	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-pescados-y-mariscos/cuajadera-sepia-jibia-garrucha-receta-marinera-tradicional-almeria-saludable-facilisima
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Jibia en salsa	mątwa w sosie / cuttlefish in almond sauce	ryby	duszenie	średnia	almeryjski gulasz z migdałami i papryką ñora	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-pescados-y-mariscos/jibia-salsa-receta-tipica-almeria-sepia-para-tomar-pan-mojar
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Marrajo en salsa	żarłacz w sosie / mako shark stew	ryby	duszenie	średnia	tani gulasz rybny z Kadyksu	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-pescados-y-mariscos/receta-marrajo-salsa-economico-guiso-andaluz-que-triunfa-mesa-aperitivo
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Calamares a la malagueña	kalmary po malagijsku / Málaga squid stew	ryby	duszenie	średnia	duszone kalmary w sosie do maczania chleba	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-pescados-y-mariscos/calamares-a-malaguena
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Chipirones a la cochambrosa	kalmarki z ciecierzycą / baby squid with chickpeas	ryby i strączkowe	duszenie	średnia	gaditański gulasz z atramentem kalmarów i ciecierzycą	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-pescados-y-mariscos/chipirones-a-cochambrosa-garbanzos-receta-gaditana-legumbres-que-te-sorprendera-no-solo-nombre
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Caldillo de pintarroja	zupa z rekinka / catshark broth	zupa	duszenie + majado	średnia	malagijski bulion z rybki z rodziny rekinów, zagęszczony majado	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-sopas-y-cremas/caldillo-pintarroja-receta-tradicional-malaguena-elaborado-variedad-tiburon
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Potaje marengo	potrawka z ciecierzycy i małży / chickpea and clam stew	strączkowe	sofrito	średnia	zimowy gulasz z Málagi o morskim smaku	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-legumbres-y-verduras/potaje-marengo-garbanzos-almejas-receta-malaguena-sabor-a-mar
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Sopas alpujarreñas (guisaíllo de almendras)	zupa alpujarreńska / Alpujarra almond soup	zupa	majado na oliwie	średnia	bulion z pikadą z migdałów, czosnku i chleba, z jajkiem	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-sopas-y-cremas/sopas-alpujarrenas-guisaillo-almendras-mejor-receta-cuchara-para-entonar-cuerpo
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Habitas con jamón	bób z szynką / broad beans with ham	warzywa	sauté	średnia	młody bób podsmażony na oliwie z szynką; Granada	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-legumbres-y-verduras/receta-de-habitas-frescas-con-jamon
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Alboronía	alboronía / Andalusian ratatouille	warzywa	duszenie	średnia	andaluzyjski przodek pisto: dynia, bakłażan, pomidor, papryka i przyprawy arabskie	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-legumbres-y-verduras/receta-alboronia-antecedente-andaluz-todos-pistos
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Tabernero de Almería	tabernero / Almería vegetable stew	warzywa	duszenie	średnia	pikantna almeryjska odmiana pisto	https://www.directoalpaladar.com/recetas-tradicionales/tabernero-almeria-receta-tradicional-tapa-tipica-forma-pisto-picanton
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Acelgas esparragadas	boćwina esparragada / chard with garlic and bread	warzywa	sofrito + majado	średnia	boćwina z majado z czosnku, chleba i oliwy	https://www.directoalpaladar.com/recetas-vegetarianas/acelgas-esparragadas-platillo-sencillo-sabroso-para-resolver-almuerzo-30-minutos
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Espinacas jienenses	szpinak po jaęsku / Jaén-style spinach	warzywa	sofrito + majado	intensywna, Picual	jedno z dań Jaén budowanych wokół lokalnej oliwy	https://www.consumer.es/?p=16575
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Ajilimójili	sos ajilimójili / garlic-pepper sauce	sos	emulsja	intensywna, Picual	jaęski sos z czosnku, papryki i oliwy	https://www.consumer.es/?p=16575
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Alimoje	sos alimoje / Granada garlic dressing	sos	surowa	średnia	granadyjski sos, najlepszy do dorsza	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-salsas-y-guarniciones/alimoje-salsa-tradicional-granadina-que-mejor-combina-bacalao-se-puede-echar-muchas-cosas
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Berenjenas con miel	bakłażan z miodem trzcinowym / fried aubergine with cane honey	tapa	smażenie	łagodna	plastry bakłażana smażone na oliwie, polane melasą; Kordoba	https://www.hola.com/cocina/recetas/20260227886182/recetas-tradicionales-cocina-andaluza/
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Flamenquines	flamenquines / Cordoban fried rolls	mięso	smażenie	łagodna	zwinięte mięso z szynką i serem, panierowane i smażone	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-carnes-y-aves/flamenquines-de-ternera-jamon-cocido-y-gorgonzola-receta
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Rabo de toro a la cordobesa	ogon byka / oxtail stew	mięso	duszenie	średnia	długo duszony ogon w czerwonym winie z warzywami	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-carnes-y-aves/receta-de-rabo-de-toro-a-la-cordobesa-en-olla-expres
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Pollo a la moruna	kurczak po mauryjsku / Moorish chicken	mięso	duszenie	średnia	aromatyczny gulasz z oliwkami, suszonymi śliwkami i rodzynkami	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-carnes-y-aves/pollo-a-moruna-reconfortante-receta-tradicional-andaluza
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Pichones con aceitunas	gołębie z oliwkami / pigeons with olives	mięso	duszenie	średnia	kordobańska dziczyzna duszona z oliwkami	https://www.consumer.es/?p=16575
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Conejo en guilindorro	królik w guilindorro / Jaén rabbit stew	mięso	smażenie + majado	intensywna, Picual	królik w sosie z majado, w którym jest jego wątroba	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-carnes-y-aves/receta-conejo-guilindorro-receta-tradicional-jaen-suculenta-como-curioso-su-nombre
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Carne a la suegra	mięso „teściowej” / mother-in-law's pork	mięso	smażenie + duszenie	średnia	pikantna wieprzowina z Jaén — „kłuje jak słowa teściowej”	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-carnes-y-aves/carne-a-suegra-receta-tradicional-jaen
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Carne con tomate	mięso w pomidorach / meat in tomato sauce	mięso	duszenie	średnia	wieprzowina lub wołowina długo duszona w pomidorach	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-carnes-y-aves/carne-tomate-receta-tradicional-andaluza-sencilla-como-deliciosa-video-incluido
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Carne al toro	mięso al toro / Cádiz beef stew	mięso	duszenie	średnia	gaditański gulasz wołowy w czerwonym winie	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-carnes-y-aves/carne-al-toro-receta-tradicional-gaditana-estofado-ternera
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Andrajos	andrajos / flour-dumpling stew	danie jednogarnkowe	sofrito	średnia	płaty ciasta gotowane w gulaszu z dziczyzny lub ryb; Jaén, Granada, Almería	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-carnes-y-aves/receta-andrajos-guiso-tradicional-tortas-harina-conejo-perfecto-para-frio
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Arroz campero	ryż wiejski / country-style rice	ryż	sofrito	średnia	najbardziej typowy ryż Andaluzji z wieprzowiną i warzywami	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-arroces/receta-arroz-campero-tipico-andalucia
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Caracoles a la andaluza	ślimaki po andaluzyjsku / Andalusian snails	tapa	duszenie	średnia	ślimaki w aromatycznym bulionie z przyprawami	https://www.directoalpaladar.com/recetario/receta-caracoles-a-andaluza-cocina-tradicional-para-chuparse-dedos
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Migas de harina	migas z mąki / flour crumbs	danie wiejskie	smażenie	średnia	mąka smażona na oliwie na drobne grudki, z dodatkami sezonowymi	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-panes/migas-harina-receta-clasicas-gachasmigas-andaluzas-murcianas
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Regañás	regañás / crisp flatbread	pieczywo	ciasto z oliwą	średnia	cienkie, chrupkie placki do gazpacho i tapas	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-panes/receta-reganas-caseras-opcion-casera-para-esta-torta-pan-fina-crujiente
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Tortas de aceite	ciastka na oliwie / olive oil tortas	słodycze	pieczenie	średnia	płaskie, kruche ciastka z anyzem i sezamem w stylu Inés Rosales	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-panes/tortas-aceite-receta-tradicional-andaluza-al-estilo-ines-rosales
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Torta de aceite de Torremolinos	torta z Torremolinos / Torremolinos oil cake	słodycze	pieczenie	delikatna	wilgotne ciasto z mąką kukurydzianą i miodem	https://www.directoalpaladar.com/postres/torta-aceite-torremolinos-golosa-receta-para-amantes-dulce-tradicional
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Roscos de naranja de Baza	obwarzanki pomarańczowe / orange rings	słodycze	pieczenie	delikatna	pieczone obwarzanki z oliwą i pomarańczą	https://www.directoalpaladar.com/postres/roscos-naranja-baza-al-horno-dulce-tradicional-sabor-a-receta-abuela
Hiszpania	Andaluzja		Andaluzja	Gachas dulces	słodkie gachas / sweet flour porridge	słodycze	smażenie grzanek + baza	delikatna	budyń z mąki na oliwie z grzankami i miodem trzcinowym; Wszystkich Świętych	https://www.directoalpaladar.com/postres/gachas-dulces-todos-santos-receta-tradicional-postre-humilde-como-delicioso-que-merece-pena-reivindicar
Hiszpania	Extremadura		Extremadura	Migas extremeñas	migas / shepherd's fried breadcrumbs	danie wiejskie	smażenie	średnia, Manzanilla Cacereña	czerstwy chleb zwilżony wodą i powoli smażony z czosnkiem; dziś często z chorizo i jajkiem sadzonym	https://www.directoalpaladar.com/recetario/migas-pastor-receta-humilde-deliciosa-cocina-tradicional-espanola
Hiszpania	Extremadura		Extremadura	Cojondongo	cojondongo / Extremaduran bread gazpacho	chłodnik-sałatka	emulsja (majado czosnku z oliwą)	średnia	połączenie majado, zupy i sałatki: czosnek utarty z oliwą na „alioli”, chleb, pomidory, papryka; przodek gazpacho	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-legumbres-y-verduras/cojondogo-antecededente-extremeno-gazpacho-receta-tradicional-verano-facil-saludable
Hiszpania	Extremadura		Extremadura	Zorongollo	zorongollo / roasted pepper salad	sałatka	surowa	intensywna, Manzanilla Cacereña	pieczona czerwona papryka z La Very z czosnkiem, octem sherry, jajkiem i dużą ilością oliwy	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-legumbres-y-verduras/receta-zorongollo-tradicional-deliciosa-ensalada-extremena-pimientos
Hiszpania	Extremadura		Extremadura	Salmorejo de cerezas del Jerte	salmorejo z czereśni / cherry salmorejo	chłodnik (współczesny)	emulsja	średnia	nowoczesna wersja salmorejo z czereśniami z doliny Jerte, obecna w kartach restauracji	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-sopas-y-cremas/salmorejo-de-cerezas-receta
Hiszpania	Extremadura		Extremadura	Sopa de tomate	zupa pomidorowa z Guadalupe / tomato bread soup	zupa	sofrito	średnia	gęsta zupa pomidorowa z chlebem, podawana w restauracjach Guadalupe	https://www.viajeroscallejeros.com/donde-comer-en-guadalupe/amp/
Hiszpania	Extremadura		Extremadura	Caldereta de cordero	gulasz z jagnięciny / lamb stew	mięso	smażenie + sofrito	średnia	świąteczny gulasz z jagnięciny, papryki i wina, typowy także dla La Manchy i Aragonii	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-carnes-y-aves/receta-de-caldereta-de-cordero
Hiszpania	Extremadura		Extremadura	Caldereta de cerdo ibérico	gulasz z wieprzowiny iberyjskiej / Iberian pork stew	mięso	sofrito	średnia	żeberka i secreto iberyjskie duszone z papryką choricero i winem	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-carnes-y-aves/caldereta-cerdo-iberico-receta-guiso-extremeno-gran-sabor-textura
Hiszpania	Extremadura		Extremadura	Perdices en escabeche	kuropatwy w escabeche / pickled partridge	mięso, konserwa	konserwowanie (oliwa + ocet)	średnia	kuropatwy obsmażone na oliwie i duszone z octem, winem i warzywami, jedzone na zimno	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-carnes-y-aves/perdiz-escabeche-casero-para-enriquecer-tus-ensaladas-para-aperitivo
Hiszpania	Extremadura		Extremadura	Acelgas a la extremeña	boćwina po estremadursku / chard with potatoes	warzywa	duszenie	średnia	boćwina, ziemniaki i cebula duszone w oliwie z papryką, zapieczone z jajkiem	https://www.directoalpaladar.com/recetas-vegetarianas/acelgas-a-extremena-plato-saludable-rico-ingredientes-que-todos-tenemos-casa
Hiszpania	Extremadura		Extremadura	Repápalos	repápalos / bread dumplings	danie z resztek	smażenie	łagodna	kulki z chleba, jajek i natki smażone na oliwie i gotowane w sosie	https://www.directoalpaladar.com/recetas-vegetarianas/repapalos-extremenos-receta-que-mi-abuela-muchas-otras-aprovechaba-pan-duro
Hiszpania	Extremadura		Extremadura	Bacalao dorado	złocisty dorsz / golden cod	ryby	duszenie w oliwie	średnia	dorsz z cebulą duszoną w oliwie, ziemniakami i jajkiem — kuzyn portugalskiego bacalhau à Brás	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-pescados-y-mariscos/receta-de-bacalao-dorado-y-tres-trucos-para-hacerlo-de-la-forma-mas-rapida-posible
Hiszpania	Extremadura		Extremadura	Potaje de vigilia	potrawka postna / Lenten chickpea stew	strączkowe	sofrito	średnia	ciecierzyca z dorszem i szpinakiem na Wielki Post	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-legumbres-y-verduras/potaje-de-vigilia-receta-tradicional-de-cuaresma-y-semana-santa
Hiszpania	Extremadura		Extremadura	Huesillos	huesillos / fried aniseed pastries	słodycze	ciasto z oliwą + smażenie	delikatna	smażone „kosteczki” z ciasta z oliwą i anyzem, obtaczane w cukrze; Wszystkich Świętych, Wielki Post	https://www.directoalpaladar.com/postres/huesillos-extremenos-receta-de-cuaresma-y-semana-santa
Hiszpania	Kastylia-La Mancha		Kastylia-La Mancha	Migas manchegas	migas po manchegsku / Manchegan fried breadcrumbs	danie wiejskie	smażenie	średnia, Cornicabra	kostki chleba smażone na oliwie z czosnkiem, chorizo i papryką choricero, podawane z winogronami	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-carnes-y-aves/como-hacer-migas-manchegas-al-estilo-tradicional-receta
Hiszpania	Kastylia-La Mancha		Kastylia-La Mancha	Pisto manchego	pisto / Manchegan vegetable stew	warzywa	duszenie	średnia, Cornicabra	papryka i pomidor (dziś też cebula, czosnek, cukinia) powoli duszone w oliwie, często z jajkiem	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-legumbres-y-verduras/pisto-manchego-con-huevos-escalfados-receta
Hiszpania	Kastylia-La Mancha		Kastylia-La Mancha	Asadillo manchego	asadillo / roasted pepper salad	warzywa	surowa + sofrito	średnia	pieczona czerwona papryka z sofrito pomidorowym, czosnkiem, kminem i oliwą	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-legumbres-y-verduras/receta-ensalada-pimientos-asados-asadillo-manchego-guarnicion-ideal-para-carnes-pescados
Hiszpania	Kastylia-La Mancha		Kastylia-La Mancha	Sopas de ajo (sopa castellana)	zupa czosnkowa / Castilian garlic soup	zupa	smażenie czosnku i chleba	średnia	czosnek i chleb przesmażone na oliwie z papryką, zalane bulionem, z jajkiem	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-sopas-y-cremas/sopa-de-ajo-con-jamon-de-guijuelo-receta
Hiszpania	Kastylia-La Mancha		Kastylia-La Mancha	Ajo mulero	ajo mulero / eggless potato „tortilla”	danie wegetariańskie	smażenie + duszenie	średnia	zbite ziemniaki z chlebem i czosnkiem przypominające tortillę, bez jajek	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-legumbres-y-verduras/ajo-mulero-sorprendente-receta-tradicional-manchega-que-parece-tortilla-patatas-vegana
Hiszpania	Kastylia-La Mancha		Kastylia-La Mancha	Atascaburras (ajo mortero)	atascaburras / cod and potato mash	ryby	emulsja	intensywna, Cornicabra	ziemniaki i dorsz utarte z czosnkiem i oliwą, z orzechami i jajkiem; Albacete, Cuenca (opis)	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-pescados-y-mariscos/atascaburras-murciano-o-bacalao-con-patatas-receta-de-semana-santa https://valenciaplaza.com/valenciaplaza/miniguia-para-comerse-la-manchuela
Hiszpania	Kastylia-La Mancha		Kastylia-La Mancha	Tiznao	tiznao / charred cod and pepper stew	ryby	wykończenie	średnia	dorsz, papryka i cebula opiekane, z oliwą; emblemat Almagro	https://www.esdiario.com/chismografo/recetas/220910/88742/13-platos-manchegos-que-querras-probar.html
Hiszpania	Kastylia-La Mancha		Kastylia-La Mancha	Moje (mojete) manchego	moje / summer tomato salad	sałatka	surowa	średnia	pomidor, jajko, tuńczyk, cebula, czarne oliwki i oliwa	https://valenciaplaza.com/valenciaplaza/miniguia-para-comerse-la-manchuela
Hiszpania	Kastylia-La Mancha		Kastylia-La Mancha	Gazpacho manchego (galianos)	gazpacho manchego / hot game stew with flatbread	danie jednogarnkowe	sofrito	średnia	gorący gulasz z dziczyzny z kawałkami przasnego chleba torta cenceña; nic wspólnego z andaluzyjskim	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-carnes-y-aves/receta-gazpacho-manchego-galianos-clasico-mancha-que-no-se-parece-al-andaluz
Hiszpania	Kastylia-La Mancha		Kastylia-La Mancha	Perdices a la toledana	kuropatwy po toledańsku / Toledo-style partridge	mięso	duszenie w oliwie	średnia	kuropatwy duszone w oliwie z winem, czosnkiem i liściem laurowym, najlepiej w glinianej cazueli	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-carnes-y-aves/receta-de-perdices-a-la-toledana
Hiszpania	Kastylia-La Mancha		Kastylia-La Mancha	Codornices en escabeche	przepiórki w escabeche / pickled quail	mięso, konserwa	konserwowanie	średnia	dawna metoda konserwacji, szczególnie zakorzeniona w La Manchy	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-carnes-y-aves/como-hacer-codornices-en-escabeche-receta
Hiszpania	Kastylia-La Mancha		Kastylia-La Mancha	Pollo en escabeche	kurczak w escabeche / pickled chicken	mięso, konserwa	konserwowanie	średnia	na zimno do sałatek i kanapek lub na ciepło	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-carnes-y-aves/receta-pollo-escabeche-clasico-facil-que-nunca-pasa-moda
Hiszpania	Kastylia-La Mancha		Kastylia-La Mancha	Carcamusas toledanas	carcamusas / Toledo pork stew	tapa	duszenie	średnia	chuda wieprzowina w sosie pomidorowym z groszkiem i odrobiną ostrości	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-carnes-y-aves/receta-carcamusas-toledanas-tradicional-tapa-capital-castilla-mancha
Hiszpania	Kastylia-La Mancha		Kastylia-La Mancha	Gachas manchegas	gachas / grass-pea flour porridge	danie wiejskie	smażenie	średnia	mąka z groszku siewnego (almorta) gotowana w oliwie z boczkiem i papryką	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-carnes-y-aves/modernos-que-comeis-porridge-autenticas-gachas-manchegas-llevan-panceta-se-hacen-asi
Hiszpania	Kastylia-La Mancha		Kastylia-La Mancha	Gachamigas	gachamigas / flour crumbs	przekąska	smażenie	średnia	połączenie migas i gachas, także w Andaluzji i okolicach Villeny	https://www.directoalpaladar.com/recetas-tradicionales/receta-gachamigas-cocina-manchega-facil-tradicional-para-compartir
Hiszpania	Kastylia-La Mancha		Kastylia-La Mancha	Tojunto (tocrúo)	tojunto / „all-together” stew	danie jednogarnkowe	duszenie	średnia	wszystkie składniki, w tym oliwa, trafiają na surowo do jednego garnka; Ciudad Real	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-carnes-y-aves/tojunto-pollo-conejo-receta-manchega-guiso-sabor-tradicional
Hiszpania	Kastylia-La Mancha		Kastylia-La Mancha	Flores fritas	smażone kwiaty / fried flower pastries	słodycze	smażenie	łagodna	chrupkie ciasto smażone w foremce, z miodem; Wielkanoc	https://www.directoalpaladar.com/postres/como-hacer-flores-fritas-receta-de-semana-santa
Hiszpania	Kastylia-La Mancha	Madryt	Madryt	Soldaditos de Pavía	żołnierzyki z Pawii / fried cod strips	tapa	smażenie	łagodna	paski dorsza w cieście smażone, z czerwoną papryką; klasyk Casa Labra przy Puerta del Sol	https://www.visitmadrid.es/hacer-madrid-planes-experiencias-imperdibles/cultura-madrid-arte-historia-tradiciones/hacer-8
Hiszpania	Kastylia-La Mancha	Madryt	Madryt	Torrijas madrileñas	torrijas z miodem / Madrid French toast	słodycze	smażenie	łagodna	grzanki namoczone w mleku lub winie, smażone i polane miodem	https://www.esmadrid.com/reposteria-tradicional
Hiszpania	Kastylia-La Mancha	Madryt	Madryt	Rosquillas tontas (San Isidro)	rosquillas „głupie” / plain aniseed rings	słodycze	ciasto z oliwą	delikatna	obwarzanki z jajek, oliwy, cukru, mąki i anyżu na święto San Isidro	https://www.esmadrid.com/reposteria-tradicional
Hiszpania	Kastylia-La Mancha	Madryt	Madryt	Bartolillos	bartolillos / cream-filled fried pastries	słodycze	smażenie	łagodna	trójkątne pierogi z kremem smażone w oliwie	https://www.esmadrid.com/reposteria-tradicional
Hiszpania	Kastylia-La Mancha	Madryt	Madryt	Buñuelos de viento	pączki „z wiatru” / choux fritters	słodycze	smażenie	łagodna	lekkie kulki ciasta parzonego smażone w oleju, nadziewane kremem	https://www.visitmadrid.es/hacer-madrid-planes-experiencias-imperdibles/cultura-madrid-arte-historia-tradiciones/hacer-8
Hiszpania	Murcja i Walencja	Murcja	Murcja	Ensalada murciana (moje)	sałatka murcjańska / Murcian salad	sałatka	surowa	średnia	konserwowy pomidor, tuńczyk, jajko, dymka, czarne oliwki i dobra oliwa; zawsze z chlebem	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-ensaladas/ensalada-murciana-receta-tradicional
Hiszpania	Murcja i Walencja	Murcja	Murcja	Zarangollo	zarangollo / courgette and egg scramble	warzywa	duszenie	średnia	cukinia i cebula duszone w oliwie do miękkości, z delikatnie ściętymi jajkami	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-legumbres-y-verduras/receta-de-zarangollo-murciano
Hiszpania	Murcja i Walencja	Murcja	Murcja	Pisto murciano	pisto murcjańskie / Murcian pisto	warzywa	duszenie	średnia	papryki, bakłażan i dużo pomidora duszone osobno i razem w oliwie	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-legumbres-y-verduras/pisto-murciano-receta-tradicional-huertana-que-me-enseno-mi-madre
Hiszpania	Murcja i Walencja	Murcja	Murcja	Morcilla de verano	„letnia kaszanka” / aubergine spread	warzywa	duszenie	średnia	bakłażan z cebulą i orzeszkami pinii duszony w oliwie do konsystencji pasztetu	https://www.directoalpaladar.com/recetas-vegetarianas/morcilla-de-verano-receta-vegetariana
Hiszpania	Murcja i Walencja	Murcja	Murcja	Rin rán de bacalao	rin rán z dorszem / cod with ñora peppers	tapa	surowa	średnia	dorsz z prażonymi papryczkami ñora i cebulą, wymieszany z obfitą oliwą i cytryną	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-aperitivos/rin-ran-bacalao-al-estilo-murciano-receta-tradicional-que-tiene-muchas-variantes
Hiszpania	Murcja i Walencja	Murcja	Murcja	Perdices de la huerta	„kuropatwy z ogrodu” / dressed romaine hearts	sałatka	surowa	średnia	serca sałaty rzymskiej z solą, pieprzem, oliwą i octem	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-ensaladas/perdices-huerta-receta-murciana-tradicional-plato-economico-facilisimo-vegano
Hiszpania	Murcja i Walencja	Murcja	Murcja	Marinera	marinera / ensaladilla on a breadstick	tapa	emulsja (majonez)	delikatna	obwarzanek z sałatką ziemniaczaną i anchois; najpopularniejsza tapa Murcji	https://www.directoalpaladar.com/tapas-y-pinchos/marinera-murciana-ensaladilla-anchoa-asi-se-prepara-imprescindible-tapa-murcia
Hiszpania	Murcja i Walencja	Murcja	Murcja	Pulpo al horno	ośmiornica z pieca / roast octopus	tapa	wykończenie	średnia	pieczona ośmiornica podawana tylko z oliwą i cytryną	https://www.directoalpaladar.com/tapas-y-pinchos/pulpo-al-horno-a-murciana-receta-tipica-tapeo-barra-bar-muy-facil-hacer-casa
Hiszpania	Murcja i Walencja	Murcja	Murcja	Arroz caldero del Mar Menor	ryż z kociołka / fishermen's rice	ryż	sofrito + emulsja (alioli)	średnia	ryż na bulionie z ryb i ñor, podawany z alioli, ryba osobno	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-arroces/receta-de-arroz-al-caldero
Hiszpania	Murcja i Walencja	Murcja	Murcja	Arroz empedrado	ryż empedrado / „cobbled” rice	ryż	sofrito	średnia	ryż z fasolą i warzywami, także w Castellón i Jijonie	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-arroces/arroz-empedrado-receta-tradicional-espanola-facil-versatil-que-alimentar-a-toda-tropa
Hiszpania	Murcja i Walencja	Murcja	Murcja	Arroz de verduras a la murciana	ryż z warzywami / huerta rice	ryż	sofrito	średnia	wegetariański ryż huertano	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-arroces/arroz-de-verduras-a-la-murciana
Hiszpania	Murcja i Walencja	Murcja	Murcja	Magra con tomate	wieprzowina w pomidorach / pork in tomato	tapa	smażenie + duszenie	średnia	chuda wieprzowina obsmażona w oliwie, duszona z pomidorem, winem i papryką	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-carnes-y-aves/magra-con-tomate-receta-tradicional-murciana
Hiszpania	Murcja i Walencja	Murcja	Murcja	Trigo con garbanzos	pszenica z ciecierzycą / wheat and chickpea stew	strączkowe	sofrito	średnia	wielkopostny gulasz z całych ziaren pszenicy, ciecierzycy, dyni i karczochów; Jumilla	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-legumbres-y-verduras/guiso-murciano-de-trigo-y-garbanzos-receta-de-semana-santa
Hiszpania	Murcja i Walencja	Murcja	Murcja	Olla gitana	olla gitana / chickpea stew with pears	strączkowe	sofrito	średnia	ciecierzyca z warzywami, gruszkami i miętą, o korzeniach arabskich	https://www.directoalpaladar.com/recetas-vegetarianas/olla-gitana-con-peras-y-calabaza-receta-tradicional
Hiszpania	Murcja i Walencja	Murcja	Murcja	Asado murciano de cordero	murcjańska jagnięcina z pieca / roast lamb	mięso	majado + pieczenie	średnia	jagnięcina posmarowana majado z czosnku, natki i oliwy, pieczona na ziemniakach	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-carnes-y-aves/asado-murciano-cordero-receta-mi-madre-que-sabe-a-campo-no-tengas-horno-lena
Hiszpania	Murcja i Walencja	Murcja	Murcja	Tortilla huertana	tortilla ogrodnika / huerta omelette	jajka	smażenie	średnia	murcjańska wersja tortilli z warzywami	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-huevos-y-tortillas/receta-tortilla-huertana-deliciosa-version-murciana-tortilla-patatas
Hiszpania	Murcja i Walencja	Murcja	Murcja	Paparajotes	paparajotes / fried lemon leaves	słodycze	smażenie	łagodna	liście cytryny w cieście, smażone; liść się wyjmuje (klasyczny żart z turystów)	https://www.directoalpaladar.com/postres/receta-paparajotes-murcianos-dulce-tipico-huerta-hojas-limonero
Hiszpania	Murcja i Walencja	Murcja	Murcja	Tortas de recao (del conde)	torty recao / almond oil cakes	słodycze	ciasto z gorącą oliwą	średnia	ciasto z mąką migdałową, zalane gorącą oliwą z skórką cytryny, z miodem; Boże Narodzenie	https://www.directoalpaladar.com/postres/tortas-recao-conde-receta-murciana-dulce-muy-tradicional-navidad
Hiszpania	Murcja i Walencja	Murcja	Murcja	Aguardentaos	aguardentaos / aniseed oil cookies	słodycze	ciasto z oliwą	średnia	wegańskie „mantecados” na oliwie z anyzem i cynamonem	https://www.directoalpaladar.com/postres/receta-aguardentaos-murcianos-humilde-delicioso-dulce-tradicional-navidad
Hiszpania	Murcja i Walencja	Murcja	Murcja	Tortas escaldadas	torty escaldadas / Cartagena scalded cakes	słodycze	ciasto z oliwą	średnia	ciastka o arabskim rodowodzie na bazie oliwy, z owocami i orzechami	https://www.directoalpaladar.com/postres/tortas-escaldadas-receta-delicioso-dulce-tradicional-cartagena-para-navidad
Hiszpania	Murcja i Walencja	Murcja	Murcja	Monas de Pascua murcianas	mona wielkanocna / Easter brioche	pieczywo słodkie	ciasto z oliwą	delikatna	puszyste bułki z oliwą, z jajkiem na wierzchu	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-panes/monas-de-pascua-murcianas-receta-de-semana-santa
Hiszpania	Murcja i Walencja	Walencja	Walencja	Paella valenciana	paella walencka / Valencian paella	ryż	smażenie i sofrito	średnia	kurczak, królik, fasolka i garrofó obsmażone w oliwie na paelli, potem ryż i woda; wg walenckich arbitrów istnieje ok. 20 odmian	https://www.directoalpaladar.com/directo-al-paladar/las-19-mejores-recetas-de-la-cocina-valenciana
Hiszpania	Murcja i Walencja	Walencja	Walencja	Arròs al forn	ryż z pieca / oven-baked rice	ryż	sofrito	średnia	ryż z ciecierzycą, kaszanką i ziemniakami zapieczony w glinianym naczyniu	https://www.directoalpaladar.com/maridajecervezasalhambra/paella-esgarraet-all-i-pebre-la-cerveza-que-acompana-a-la-gastronomia-valenciana
Hiszpania	Murcja i Walencja	Walencja	Walencja	Fideuà	fideuà / noodle paella	makaron	smażenie + alioli	średnia	„paella z makaronu” urodzona w Gandía, podawana z alioli	https://www.directoalpaladar.com/directo-al-paladar/las-19-mejores-recetas-de-la-cocina-valenciana
Hiszpania	Murcja i Walencja	Walencja	Walencja	All i pebre	czosnek i papryka / eel in garlic-paprika sauce	ryby	sofrito	średnia	węgorz z Albufery z ziemniakami w sosie z czosnku, papryki, chleba i migdałów, w glinianym garnku	https://www.directoalpaladar.com/maridajecervezasalhambra/paella-esgarraet-all-i-pebre-la-cerveza-que-acompana-a-la-gastronomia-valenciana
Hiszpania	Murcja i Walencja	Walencja	Walencja	Esgarraet	esgarraet / roasted pepper and salt cod salad	sałatka	surowa	średnia	pieczona papryka i dorsz rwane ręcznie, z czosnkiem i dużą ilością oliwy; najlepszy po nocy w lodówce	https://www.hola.com/cocina/recetas/20260604904716/esgarraet-ensalada-valenciana/
Hiszpania	Murcja i Walencja	Walencja	Walencja	Titaina del Cabanyal	titaina / tomato, pepper and tuna stew	warzywa	duszenie	średnia	„walenckie pisto” z pomidorem, papryką, orzeszkami pinii i tuńczykiem z dzielnicy rybackiej	https://www.directoalpaladar.com/directo-al-paladar/las-19-mejores-recetas-de-la-cocina-valenciana
Hiszpania	Murcja i Walencja	Walencja	Walencja	Coca de tomate	coca z pomidorem / tomato flatbread	pieczywo	ciasto z oliwą + sofrito	średnia	cienki placek z sofrito z pomidora i papryki	https://www.directoalpaladar.com/directo-al-paladar/las-19-mejores-recetas-de-la-cocina-valenciana
Hiszpania	Murcja i Walencja	Walencja	Walencja	Allioli	alioli / garlic-oil emulsion	sos	emulsja	delikatna do średniej	czosnek ucierany w moździerzu z oliwą do gęstej emulsji; nieodłączny od ryżów	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-arroces/receta-de-arroz-al-caldero
Hiszpania	Murcja i Walencja	Walencja	Walencja	Bullit	bullit / Valencian boiled vegetables	warzywa	wykończenie	intensywna	gotowane warzywa (z rybą lub bez) polane obficie oliwą	https://www.barcelo.com/guia-turismo/es/?p=16552
Hiszpania	Murcja i Walencja	Walencja	Walencja	Coca de llanda	coca z blachy / olive oil sponge cake	słodycze	pieczenie	delikatna	puszyste ciasto na oliwie pieczone w blasze zwanej llanda	https://www.barcelo.com/guia-turismo/es/?p=16552
Hiszpania	Katalonia		Katalonia	Pa amb tomàquet	chleb z pomidorem / bread with tomato	śniadanie, dodatek	surowa	delikatna do średniej, Arbequina	chleb natarty pomidorem, solą i oliwą; dawniej sposób chłopów na zmiękczenie czerstwego chleba	https://elnacional.cat/en/life/catalan-cuisine-dishes-recipes-to-try_417515_102.html
Hiszpania	Katalonia		Katalonia	Escalivada	escalivada / fire-roasted vegetables	warzywa	surowa	średnia, Arbequina	papryka, bakłażan i cebula pieczone w żarze, obrane i polane oliwą, na zimno	https://www.directoalpaladar.com/cultura-gastronomica/las-12-1-mejores-recetas-de-la-cocina-catalana/amp
Hiszpania	Katalonia		Katalonia	Xató (xatonada)	xató / endive salad with romesco	sałatka	emulsja (romesco)	średnia, Arbequina	endywia z dorszem, tuńczykiem, anchois, oliwkami i sosem romesco; Garraf i Penedès	https://www.directoalpaladar.com/cultura-gastronomica/las-12-1-mejores-recetas-de-la-cocina-catalana/amp
Hiszpania	Katalonia		Katalonia	Salsa romesco	sos romesco / romesco sauce	sos	emulsja	średnia	gęsty sos z pieczonych pomidorów, papryki, orzechów, czosnku i oliwy; Tarragona	https://elnacional.cat/en/life/catalan-cuisine-dishes-recipes-to-try_417515_102.html
Hiszpania	Katalonia		Katalonia	Calçots amb romesco	calçoty z romesco / grilled spring onions	warzywa	sos	średnia	grillowane dymki zjadane z sosem romesco podczas wiosennej calçotady	https://www.barcelo.com/guia-turismo/es/?p=15313
Hiszpania	Katalonia		Katalonia	Sofregit	sofregit / slow-cooked onion-tomato base	baza	duszenie	średnia	cebula i pomidor duszone godzinami w oliwie; fundament potraw duszonych	https://ddd.uab.cat/record/245099/?ln=es
Hiszpania	Katalonia		Katalonia	Samfaina	samfaina / Catalan ratatouille	warzywa	duszenie	średnia	bakłażan, cukinia, papryka, cebula i pomidor duszone w oliwie; także sos do mięs i dorsza	https://ddd.uab.cat/record/245099/?ln=es
Hiszpania	Katalonia		Katalonia	Esqueixada de bacallà	esqueixada / shredded salt cod salad	sałatka	surowa	średnia	surowy, rwany dorsz z pomidorem, cebulą, oliwkami i oliwą	https://www.barcelo.com/guia-turismo/es/?p=15313
Hiszpania	Katalonia		Katalonia	Empedrat	empedrat / white bean and cod salad	sałatka	surowa	średnia	biała fasola z dorszem, pomidorem, cebulą i oliwkami	https://www.Caprabo.com/pdflink/es/67150b6b-663e-11eb-ba68-0a015e50794c/platos-de-cuchara-catalanes.pdf
Hiszpania	Katalonia		Katalonia	Suquet de peix	suquet / Catalan fish stew	ryby	sofrito + picada	średnia	ryby i owoce morza z ziemniakami w sosie na sofrito i picadzie z czosnku i migdałów	https://www.barcelo.com/guia-turismo/es/?p=15313
Hiszpania	Katalonia		Katalonia	Sípia amb all i julivert	mątwa z czosnkiem i natką / cuttlefish with garlic and parsley	ryby	sauté + wykończenie	średnia	mątwa z płyty z oliwą czosnkowo-pietruszkową	https://ddd.uab.cat/record/245099/?ln=es
Hiszpania	Katalonia		Katalonia	Fideus amb sípia	makaron z mątwą / noodles with cuttlefish	makaron	sofrito	średnia	cienki makaron duszony na sofrito z mątwą, często z allioli	https://ddd.uab.cat/record/245099/?ln=es
Hiszpania	Katalonia		Katalonia	Faves a la catalana	bób po katalańsku / Catalan broad beans	warzywa	duszenie	średnia	młody bób duszony w oliwie z boczkiem, kiełbasą i miętą	https://www.Caprabo.com/pdflink/es/67150b6b-663e-11eb-ba68-0a015e50794c/platos-de-cuchara-catalanes.pdf
Hiszpania	Katalonia		Katalonia	Espinacs a la catalana	szpinak po katalańsku / spinach with raisins and pine nuts	warzywa	sauté	średnia	szpinak podsmażony w oliwie z rodzynkami i orzeszkami pinii	https://ddd.uab.cat/record/245099/?ln=es
Hiszpania	Katalonia		Katalonia	Pollastre a la catalana	kurczak po katalańsku / Catalan chicken	mięso	sofrito	średnia	kurczak duszony na sofrito z suszonymi owocami i orzeszkami	https://ddd.uab.cat/record/245099/?ln=es
Hiszpania	Katalonia		Katalonia	Coca de recapte	coca de recapte / flatbread with escalivada	pieczywo	ciasto z oliwą + polanie	średnia	placek z escalivadą i sardynkami lub kiełbasą	https://elnacional.cat/en/life/catalan-cuisine-dishes-recipes-to-try_417515_102.html
Hiszpania	Aragonia, Nawarra i La Rioja		Aragonia, Nawarra i La Rioja	Fritada aragonesa	fritada / Aragonese vegetable fry-up	warzywa	duszenie	delikatna, Empeltre	papryka, pomidor, cebula, cukinia i ziemniaki duszone w oliwie	https://www.directoalpaladar.com/recetario/las-11-mejores-recetas-de-la-cocina-aragonesa/amp
Hiszpania	Aragonia, Nawarra i La Rioja		Aragonia, Nawarra i La Rioja	Borrajas con almejas	ogórecznik z małżami / borage with clams	warzywa	sos na oliwie	delikatna, Empeltre	ogórecznik (warzywo-symbol Aragonii) z małżami w sosie z czosnku, mąki i oliwy	https://www.directoalpaladar.com/recetario/las-11-mejores-recetas-de-la-cocina-aragonesa/amp
Hiszpania	Aragonia, Nawarra i La Rioja		Aragonia, Nawarra i La Rioja	Bacalao al ajoarriero	dorsz ajoarriero / muleteer's cod	ryby	sofrito	średnia	dorsz duszony z czosnkiem, papryką i pomidorem; także w Nawarrze	https://www.consumer.es/?p=23651
Hiszpania	Aragonia, Nawarra i La Rioja		Aragonia, Nawarra i La Rioja	Conejo en salmorejo	królik w salmorejo / rabbit in garlic-vinegar sauce	mięso	marynata (oliwa, ocet, czosnek)	średnia	aragońskie „salmorejo” to sos-marynata, nie chłodnik; danie z wielowiekową tradycją	https://www.consumer.es/?p=23651
Hiszpania	Aragonia, Nawarra i La Rioja		Aragonia, Nawarra i La Rioja	Ternasco asado	pieczony ternasco / roast Aragonese lamb	mięso	majado (opcjonalnie)	średnia	jagnię z ChOG Ternasco de Aragón, można smarować majado z czosnku, natki i oliwy	https://www.directoalpaladar.com/recetario/las-11-mejores-recetas-de-la-cocina-aragonesa/amp
Hiszpania	Aragonia, Nawarra i La Rioja		Aragonia, Nawarra i La Rioja	Madejas	madejas / lamb tripe skeins	tapa	smażenie + sos	średnia	aragoński odpowiednik zarajos, smażone z czosnkiem i natką	https://www.directoalpaladar.com/recetario/las-11-mejores-recetas-de-la-cocina-aragonesa/amp
Hiszpania	Aragonia, Nawarra i La Rioja		Aragonia, Nawarra i La Rioja	Bacalao a la riojana	dorsz po riojsku / Rioja-style cod	ryby	sofrito (fritada)	średnia	obsmażony dorsz duszony na fritadzie z cebuli, pomidora i papryki	https://www.directoalpaladar.com/directo-al-paladar/las-20-mejores-recetas-de-la-cocina-riojana/amp
Hiszpania	Aragonia, Nawarra i La Rioja		Aragonia, Nawarra i La Rioja	Patatas a la riojana	ziemniaki po riojsku / Rioja potatoes with chorizo	danie jednogarnkowe	sofrito (rola umiarkowana)	średnia, Aceite de La Rioja	ziemniaki z chorizo i papryką; podawane z guindillas pieczonymi z czosnkiem i oliwą (Gastronomía riojana)	https://www.directoalpaladar.com/directo-al-paladar/las-20-mejores-recetas-de-la-cocina-riojana/amp https://apiv1.meetmaps.com/files/10067/gastronomia_riojana_2550121150250.pdf
Hiszpania	Aragonia, Nawarra i La Rioja		Aragonia, Nawarra i La Rioja	Menestra de verduras	menestra / spring vegetable medley	warzywa	smażenie + wykończenie	średnia, Aceite de Navarra	wiosenne warzywa Riojy i Ribery Nawarry, część smażona (karczochy), część polana oliwą	https://www.directoalpaladar.com/directo-al-paladar/las-20-mejores-recetas-de-la-cocina-riojana/amp
Hiszpania	Aragonia, Nawarra i La Rioja		Aragonia, Nawarra i La Rioja	Guindillas asadas con ajo	pieczone papryczki z czosnkiem / roasted green chilies	tapa	surowa	średnia	zielone papryczki pieczone i polane czosnkiem i oliwą	https://apiv1.meetmaps.com/files/10067/gastronomia_riojana_2550121150250.pdf
Hiszpania	Baleary		Baleary	Pa amb oli	chleb z oliwą / Majorcan bread with oil	śniadanie, przekąska	surowa	średnia, Oli de Mallorca	chleb payes natarty pomidorem ramallet, z oliwą i solą; z serem, wędliną, oliwkami lub koprem morskim	https://www.vinetur.com/es/20260929107905/palma-ensena-al-visitante-su-recetario-mas-cotidiano-con-tres-platos-tradicionales.html
Hiszpania	Baleary		Baleary	Tumbet	tumbet / Majorcan layered vegetables	warzywa	smażenie + sofrito	średnia	smażone na oliwie ziemniaki, bakłażany i papryka ułożone warstwami, przykryte sosem pomidorowym i zapieczone	https://www.barcelo.com/guia-turismo/es/espana/mallorca/que-ver/cocina-mallorquina/
Hiszpania	Baleary		Baleary	Frit mallorquí	frit / Majorcan fry-up	mięso	smażenie	średnia	podroby i mięso z ziemniakami, papryką, koprem i laurem smażone w oliwie; przepis znany od XIV w.	https://www.hola.com/cocina/noticias/20230529232384/recetas-cocina-mallorquina/
Hiszpania	Baleary		Baleary	Trampó	trampó / Majorcan summer salad	sałatka	surowa	średnia	pomidor, biała papryka i cebula w drobnej kostce, z EVOO i solą	https://www.vinetur.com/es/20260929107905/palma-ensena-al-visitante-su-recetario-mas-cotidiano-con-tres-platos-tradicionales.html
Hiszpania	Baleary		Baleary	Coca de trampó	coca z trampó / flatbread with trampó	pieczywo	ciasto z oliwą + polanie	średnia	„majorska pizza” na cieście z mąki i oliwy, pokryta trampó	https://www.directoalpaladar.com/recetas-vegetarianas/coca-de-trampo-receta
Hiszpania	Baleary		Baleary	Llom amb col	schąb z kapustą / pork loin wrapped in cabbage	mięso	duszenie	średnia	schąb zawinięty w liście kapusty, duszony w oliwie	https://www.mallorcadiario.com/diez-recetas-con-acento-mallorquin-y-corazon-mediterraneo
Hiszpania	Północ: Kraj Basków, Galicja, Kastylia i León		Północ: Kraj Basków, Galicja, Kastylia i León	Bacalao al pil pil	dorsz w pil pil / salt cod in garlic-oil emulsion	ryby	emulsja (oliwa + żelatyna dorsza)	łagodna lub średnia	dorsz konfitowany w oliwie z czosnkiem i guindillą, sos powstaje z żelatyny ryby ruszanej z oliwą (ok. 320 ml na 4 porcje); legenda o kupcu Gurtubayu z Bilbao	https://www.elespanol.com/mujer/estilo-vida/20260403/mejores-chefs-coinciden-bacalao-pil-no-hace-harina-lleva-ml-aceite-ajos-cayenas/1003744166749_30.html <https://www.ecured.cu/Bacalao_al_pil_pil_(receta
Hiszpania	Północ: Kraj Basków, Galicja, Kastylia i León		Północ: Kraj Basków, Galicja, Kastylia i León	Salsa pil pil	sos pil pil / pil pil sauce	sos	emulsja	łagodna	sam sos z fumetu z ości dorsza i oliwy aromatyzowanej czosnkiem; także do papryki i innych ryb	https://www.consumer.es/?p=29568
Hiszpania	Północ: Kraj Basków, Galicja, Kastylia i León		Północ: Kraj Basków, Galicja, Kastylia i León	Merluza en salsa verde (a la vasca)	morszczuk w zielonym sosie / hake in green sauce	ryby	emulsja	średnia	morszczuk w sosie z oliwy, czosnku, natki i bulionu, „magicznym i prześwitującym”	https://gastronosfera.com/tendencias/el-pilpil-la-onomatopeya-hecha-sabor
Hiszpania	Północ: Kraj Basków, Galicja, Kastylia i León		Północ: Kraj Basków, Galicja, Kastylia i León	Bacalao a la vizcaína	dorsz po biskajsku / Biscay-style cod	ryby	sofrito	średnia	dorsz w ciemnoczerwonym sosie z papryki choricero i cebuli duszonych w oliwie	https://gastronosfera.com/tendencias/el-pilpil-la-onomatopeya-hecha-sabor
Hiszpania	Północ: Kraj Basków, Galicja, Kastylia i León		Północ: Kraj Basków, Galicja, Kastylia i León	Chipirones en su tinta	kalmarki w atramencie / baby squid in ink	ryby	sofrito	średnia	kalmarki w czarnym sosie z cebuli, oliwy i atramentu	https://gastronosfera.com/tendencias/el-pilpil-la-onomatopeya-hecha-sabor
Hiszpania	Wyspy Kanaryjskie		Wyspy Kanaryjskie	Mojo picón (mojo rojo)	mojo picón / red Canarian sauce	sos	emulsja	delikatna do średniej	czosnek, ostra papryka, kmin, ocet i ok. 150 ml oliwy na porcję; do papas arrugadas, kozy, królika	https://www.directoalpaladar.com/recetas-de-salsas-y-guarniciones/receta-mojo-picon-canario-dipeo-clasico-tradicional-canarias
Hiszpania	Wyspy Kanaryjskie		Wyspy Kanaryjskie	Mojo verde	mojo verde / green Canarian sauce	sos	emulsja	delikatna	kolendra lub natka z czosnkiem, octem i oliwą; do ryb	https://www.directoalpaladar.com/curso-de-cocina/mojo-verde-que-como-se-hace-esta-popular-salsa-canaria-que-recetas-podemos-usar/amp
Hiszpania	Wyspy Kanaryjskie		Wyspy Kanaryjskie	Papas arrugadas con mojo	pomarszczone ziemniaki / wrinkly potatoes	dodatek	sos	średnia	małe ziemniaki gotowane w bardzo słonej wodzie do białego nalotu, z mojo	https://theobjective.com/gastronomia/2024-09-04/receta-mojo-picon-canarias-salsa/
Hiszpania	Wyspy Kanaryjskie		Wyspy Kanaryjskie	Almogrote gomero	almogrote / La Gomera cheese spread	pasta	emulsja	średnia	twardy ser utarty z czosnkiem, papryką i oliwą	https://en.wikipedia.org/wiki/Canarian_cuisine
Hiszpania	Wyspy Kanaryjskie		Wyspy Kanaryjskie	Sancocho canario	sancocho / salt fish with sweet potato	ryby	sos (mojo)	średnia	solona ryba z batatami i ziemniakami, z mojo i gofio	https://theobjective.com/gastronomia/2024-09-04/receta-mojo-picon-canarias-salsa/
Hiszpania	Słodycze i dania wielkopostne z całej Hiszpanii		Słodycze i dania wielkopostne z całej Hiszpanii	Torrijas	torrijas / Spanish Easter French toast	słodycze	smażenie	łagodna	grube kromki chleba w mleku i jajku, smażone w oliwie, w cukrze z cynamonem	https://www.idealista.com/en/news/lifestyle-spain/2026/03/20/6435-traditional-easter-food-spain
Hiszpania	Słodycze i dania wielkopostne z całej Hiszpanii		Słodycze i dania wielkopostne z całej Hiszpanii	Pestiños	pestiños / honeyed fried pastries	słodycze	ciasto z oliwą + smażenie	średnia	ciasto z oliwą, sezamem i anyżem, smażone i maczane w miodzie; pochodzenie arabskie	https://www.merca2.es/2026/03/18/semana-santa-reposteria-artesana-2361307/
Hiszpania	Słodycze i dania wielkopostne z całej Hiszpanii		Słodycze i dania wielkopostne z całej Hiszpanii	Roscos / rosquillas fritas	smażone obwarzanki / aniseed ring fritters	słodycze	smażenie	łagodna	obwarzanki z anyżem lub skórką cytryny	https://www.idealista.com/en/news/lifestyle-spain/2026/03/20/6435-traditional-easter-food-spain
Hiszpania	Słodycze i dania wielkopostne z całej Hiszpanii		Słodycze i dania wielkopostne z całej Hiszpanii	Leche frita	smażone mleko / fried milk custard	słodycze	smażenie	łagodna	gęsty budyń kręcony w kostki, panierowany i smażony	https://vivirediciones.es/?p=57622
Hiszpania	Słodycze i dania wielkopostne z całej Hiszpanii		Słodycze i dania wielkopostne z całej Hiszpanii	Mona de Pascua	mona / Easter brioche	pieczywo słodkie	ciasto z oliwą	delikatna	wielkanocna bułka Katalonii i Lewantu, często z jajkiem	https://www.idealista.com/en/news/lifestyle-spain/2026/03/20/6435-traditional-easter-food-spain
Hiszpania	Słodycze i dania wielkopostne z całej Hiszpanii		Słodycze i dania wielkopostne z całej Hiszpanii	Patatas a la importancia	ziemniaki „z godnością” / battered potatoes in garlic sauce	danie postne	smażenie + sos	średnia	plastry ziemniaków w jajku i mące smażone, potem duszone z czosnkiem i natką; Kastylia i León	https://vivirediciones.es/?p=57622
Hiszpania	Uzupełnienia z tury 2	Galicja	Galicja	Pulpo á feira	ośmiornica po jarmarcznemu / fair-style octopus	ryby	wykończenie	średnia	gotowana ośmiornica na drewnianym talerzu z grubą solą, papryką i obfitą oliwą; Święto Ośmiornicy w O Carballiño od 1962 r. (El Debate)	https://www.tuscasasrurales.com/blog/comida-tipica-gallega/ https://www.eldebate.com/espana/galicia/20240625/mejor-lugar-degustar-pulpo-feira-no-tiene-mar_205877_amp.html
Hiszpania	Uzupełnienia z tury 2	Galicja	Galicja	Ajada	ajada / garlic-paprika oil	sos	smażenie czosnku	średnia	czosnek przesmażony w oliwie, wymieszany z papryką; podstawa kuchni galicyjskiej	https://matadornetwork.com/es/13-comidas-y-bebidas-que-tienes-que-probar-en-galicia/
Hiszpania	Uzupełnienia z tury 2	Galicja	Galicja	Merluza á galega	morszczuk po galicyjsku / Galician hake	ryby	sos (ajada)	średnia	morszczuk gotowany z ziemniakami, cebulą i laurem, polany ajadą	https://matadornetwork.com/es/13-comidas-y-bebidas-que-tienes-que-probar-en-galicia/
Hiszpania	Uzupełnienia z tury 2	Galicja	Galicja	Pementos de Padrón	papryczki z Padrón / Padrón peppers	tapa	smażenie	łagodna	małe zielone papryczki smażone w oliwie, z grubą solą; „jedne palą, inne nie”	https://theobjective.com/gastronomia/2025-08-19/cinco-platos-galicia/
Hiszpania	Uzupełnienia z tury 2	Galicja	Galicja	Empanada galega	empanada galicyjska / Galician pie	pieczywo	sofrito w nadzieniu	średnia	duży pieróg z nadzieniem z ryb lub owoców morza na sofrito z oliwy, cebuli i papryki	https://matadornetwork.com/es/13-comidas-y-bebidas-que-tienes-que-probar-en-galicia/
Hiszpania	Uzupełnienia z tury 2	Galicja	Galicja	Lacón con grelos	lacón z grelos / pork shoulder with turnip greens	mięso	wykończenie	średnia	lacón, grelos, chorizo i ziemniaki z papryką i oliwą; danie karnawałowe	https://www.tuscasasrurales.com/blog/comida-tipica-gallega/
Hiszpania	Uzupełnienia z tury 2	Galicja	Galicja	Orella á feira	ucho po jarmarcznemu / fair-style pig's ear	tapa	wykończenie	średnia	gotowane ucho wieprzowe z papryką i oliwą	https://www.tuscasasrurales.com/blog/comida-tipica-gallega/
Hiszpania	Uzupełnienia z tury 2	Kantabria i Kraj Basków (uzupełnienie)	Kantabria i Kraj Basków (uzupełnienie)	Anchoas de Santoña en aceite	anchois z Santoñy w oliwie / Santoña anchovies in olive oil	konserwa	konserwowanie	średnia	sycylijscy solarze osiedlili się w Santoñy pod koniec XIX w.; ok. 1915 r. Giovanni Vella zaczął sprzedawać filety w oliwie, ręcznie czyszczone przez „sobadoras”	https://www.elespanol.com/cocinillas/recetas/20260308/jesus-sanchez-chef-anchoas-lata-no-alinan-limon-buenas-pepinillo-ajo-mayonesa/1003744159626_30.amp.html
Hiszpania	Uzupełnienia z tury 2	Kantabria i Kraj Basków (uzupełnienie)	Kantabria i Kraj Basków (uzupełnienie)	Gilda	gilda / anchovy-olive-pepper pintxo	pintxo	surowa (zalewa + skropienie)	intensywna, early harvest	anchois w oliwie, oliwka manzanilla i piparra na wykałaczce; Bar Casa Vallés, San Sebastián, 1946, nazwa od filmu z Ritą Hayworth (Bacalalo)	https://www.farmersjournal.ie/food/news/whats-in-a-name-for-this-basque-pintxo-the-name-is-everything-767478 https://bacalalo.com/en/blogs/bacalao/gildas-historia-origen-vasca-tradicion-pintxo-cultura-bilbao-donostia
Hiszpania	Uzupełnienia z tury 2	Alicante (uzupełnienie Walencji)	Alicante (uzupełnienie Walencji)	Pericana	pericana / dried pepper and salt cod spread	przekąska	surowa	średnia	pieczone suszone papryki i dorsz rwane i zalane oliwą; pasterska konserwa z Alcoy, dziś na Wigilię	https://www.comunitatvalenciana.com/es/mediterraneo-en-accion/pericana https://www.elespanol.com/alacant/viure/gastronomia/20250223/plato-tipico-alicante-perfecto-cena-rapida-solo-ingredientes-rico-proteinas-trt/1003703679597_30.html
Hiszpania	Uzupełnienia z tury 2	Alicante (uzupełnienie Walencji)	Alicante (uzupełnienie Walencji)	Arròs a banda	ryż a banda / fishermen's rice	ryż	sofrito + alioli	średnia	ryż rybaków z wybrzeża Alicante z alioli lub salmorretą	https://theobjective.com/gastronomia/2024-01-10/que-comer-alicante/
Hiszpania	Uzupełnienia z tury 2	Alicante (uzupełnienie Walencji)	Alicante (uzupełnienie Walencji)	Salmorreta	salmorreta / ñora-tomato paste	baza	sofrito	średnia	pomidor, czosnek, natka, ñora i EVOO; nadaje charakter paellom z Alicante	https://www.ouigo.com/es/actualidad/comida-tipica-de-alicante
Hiszpania	Uzupełnienia z tury 2	Minorka, Ibiza i Formentera	Minorka, Ibiza i Formentera	Oliaigua	„oliwa i woda” / Menorcan oil-and-water soup	zupa	baza	średnia	prosta zupa z pomidorów, papryki i EVOO, podawana z chlebem, latem także na zimno	https://moovemag.com/?p=97695
Hiszpania	Uzupełnienia z tury 2	Minorka, Ibiza i Formentera	Minorka, Ibiza i Formentera	Bullit de peix	bullit / Ibizan fish and potato pot	ryby	sofrito + alioli	średnia	ryby skalne i ziemniaki na sofrito z oliwy, z alioli; z wywaru robi się arroz a banda	https://www.eatinginibiza.com/kcx
Hiszpania	Uzupełnienia z tury 2	Minorka, Ibiza i Formentera	Minorka, Ibiza i Formentera	Ensalada payesa con peix sec	sałatka z suszoną rybą / Formentera dried fish salad	sałatka	konserwowanie	średnia	suszona na słońcu ryba z Formentery przechowywana w oliwie	https://moovemag.com/?p=97695
Hiszpania	Uzupełnienia z tury 2	Kuchnia nowoczesna	Kuchnia nowoczesna	Caviar de aceite (Caviaroli)	kawior z oliwy / olive oil caviar	dodatek	główny składnik	Arbequina lub Picual	sferyfikowane perły EVOO (ok. 5 mm), technika z elBulli; Caviaroli dostarczało je Adrii od ok. 2010 r., dziś w wielu smakach (ok. 25 USD za 50 g w USA)	https://www.directoalpaladar.com/nuevas-tendencias/que-son-las-esferificaciones-y-como-se-hacen-iniciacion-a-la-cocina-molecular/amp https://laespanolameats.com/olive-oils/caviaroli-extra-virgin-olive-oil-picual-50gr.html
Hiszpania	Uzupełnienia z tury 2	Kuchnia nowoczesna	Kuchnia nowoczesna	Aceitunas esféricas	sferyczne oliwki / spherified olives	tapa	marynata w oliwie	średnia	„fałszywe oliwki” o smaku zielonej oliwki z piparrą, opracowane z Albertem Adrià (2016)	https://albertadria.com/wp-content/uploads/2018/08/2017_06_22-AAA-ABC-Sevilla-00.pdf
Hiszpania	Uzupełnienia: Kraj Basków		Uzupełnienia: Kraj Basków	Kokotxas al pil pil	policzki ryby w pil pil / hake cheeks pil pil	ryby	emulsja	łagodna	kokotxas (podgardle merlucy lub dorsza) mają najwięcej żelatyny, dlatego pil pil wiąże się najłatwiej	https://www.publico.es/culturas/recetas/receta-sencilla-bacalao-pil-pil.html https://gastronosfera.com/tendencias/9-trucos-para-que-te-salga-el-pil-pil
Hiszpania	Uzupełnienia: Kraj Basków		Uzupełnienia: Kraj Basków	Merluza en salsa verde	morszczuk w zielonym sosie / hake in green sauce	ryby	duszenie w oliwie	łagodna	klasyczne danie baskijskie, wymieniane obok pil pil i bacalao a la vizcaína	https://www.directoalpaladar.com/recetas-tradicionales/bacalao-al-pil-pil-descubre-esta-joya-gastronomia-vasca/amp
Hiszpania	Uzupełnienia: Kraj Basków		Uzupełnienia: Kraj Basków	Marmitako	gulasz z tuńczyka / Basque tuna stew	ryby, danie jednogarnkowe	sofrito	średnia	jedna z emblematycznych potraw baskijskich obok porrusaldy, goxua i intxaursalsy	https://elespanol.com/cocinillas/recetas/salsas/20241004/harina-nata-truco-usan-cocineros-vascos-espesar-salsa-deliciosa-pilpil/1003559693997_30.html
Włochy	Apulia		Apulia	Orecchiette alle cime di rapa	orecchiette z rzepą / orecchiette with turnip greens	makaron	sauté (czosnek, anchois)	intensywna, Coratina	ręcznie robione „uszka” z semoliny z liśćmi rzepy podsmażonymi w oliwie z czosnkiem i anchois	https://www.eroicafenice.com/ricette-salute/cucina-pugliese-ecco-i-5-piatti-tipici/
Włochy	Apulia		Apulia	Tiella di riso, patate e cozze	tiella z ryżem, ziemniakami i małżami / Bari rice-potato-mussel bake	ryż	pieczenie warstwowe	średnia, Ogliarola	warstwy ryżu, ziemniaków, małży i pomidorów z oliwą, pieczone w glinianej tielli, od której danie bierze nazwę	https://www.eroicafenice.com/ricette-salute/cucina-pugliese-ecco-i-5-piatti-tipici/ https://www.gazzettadelgusto.it/aziende-e-prodotti/enogastronomia-pugliese-7-specialita-con-prodotti-tipici/?print=pdf
Włochy	Apulia		Apulia	Fave e cicorie (’ncapriata)	bób z cykorią / fava bean purée with chicory	strączkowe	surowa (obficie)	intensywna, Coratina	purée z suszonego bobu z dziką cykorią, wykończone hojnym strumieniem surowej oliwy	https://www.eroicafenice.com/ricette-salute/cucina-pugliese-ecco-i-5-piatti-tipici/
Włochy	Apulia		Apulia	Frisella	frisella / twice-baked barley or wheat ring	pieczywo	surowa	średnia	podwójnie pieczony obwarzanek namaczany w wodzie i polewany oliwą z pomidorem	https://travel.thewom.it/italia/puglia/cosa-mangiare-in-puglia.html
Włochy	Apulia		Apulia	Focaccia barese	focaccia z Bari / Bari focaccia	pieczywo	ciasto + polanie	średnia	wysoka, miękka focaccia z ziemniakami w cieście, z pomidorkami, oliwą, oregano i grubą solą	https://travel.thewom.it/italia/puglia/cosa-mangiare-in-puglia.html
Włochy	Apulia		Apulia	Ciambotta del Gargano	ciambotta z Gargano / Manfredonia fish stew	ryby	duszenie	średnia, Peranzana	zupa z kilku ryb i małży w sosie z pomidora, czosnku, bazylii i oliwy	https://www.gazzettadelgusto.it/aziende-e-prodotti/enogastronomia-pugliese-7-specialita-con-prodotti-tipici/?print=pdf
Włochy	Apulia		Apulia	Impepata di cozze	małże z pieprzem / peppered mussels	ryby	sauté	średnia	małże krótko gotowane z pomidorem, czosnkiem, chili i natką	https://www.marcotogni.it/cosa-mangiare-puglia/
Włochy	Apulia		Apulia	Polpo in acqua sua	ośmiornica we własnym sosie / octopus in its own water	ryby	duszenie	średnia	ośmiornica duszona w pomidorach z czosnkiem i natką	https://www.travel365.it/bari-cosa-mangiare.htm
Włochy	Apulia		Apulia	Spaghetti all’assassina	spaghetti zabójcy / Bari „assassin’s” spaghetti	makaron	smażenie na sucho	średnia	makaron smażony na oliwie z czosnkiem i ostrym sosem pomidorowym do przypalenia	https://www.travel365.it/bari-cosa-mangiare.htm
Włochy	Apulia		Apulia	Cavatelli con le cozze	cavatelli z małżami / cavatelli with mussels	makaron	sauté	średnia	południowa wersja makaronu z małżami	https://travel.thewom.it/italia/puglia/cosa-mangiare-in-puglia.html
Włochy	Apulia		Apulia	Frittata di lampascioni	frittata z lampascioni / wild hyacinth bulb omelette	jajka	smażenie	intensywna	gorzkawe cebulki szafirka w omlecie	https://www.eroicafenice.com/ricette-salute/cucina-pugliese-ecco-i-5-piatti-tipici/
Włochy	Apulia		Apulia	Taralli	taralli / Apulian ring crackers	pieczywo	ciasto z oliwą	średnia	chrupkie obwarzanki z ciasta z oliwą i winem, z koprem, cebulą lub pomidorem	https://www.trend-online.com/food/cosa-mangiare-in-puglia/
Włochy	Apulia		Apulia	Pettole	pettole / fried dough balls	przekąska	smażenie	łagodna	kulki ciasta drożdżowego smażone w oliwie, na Wigilię	https://www.gazzettadelgusto.it/aziende-e-prodotti/enogastronomia-pugliese-7-specialita-con-prodotti-tipici/?print=pdf
Włochy	Apulia		Apulia	Cartellate	cartellate / fried pastry rosettes	słodycze	ciasto z oliwą + smażenie	średnia	rozetki z ciasta z oliwą i białym winem, smażone i polane vincotto; Boże Narodzenie	https://www.marcotogni.it/cosa-mangiare-puglia/
Włochy	Apulia		Apulia	Burrata con pane e olio	burrata z chlebem i oliwą / burrata with bread and oil	przystawka	surowa	średnia	świeża burrata podawana z chlebem i oliwą	https://www.redbull.com/it-it/10-specialita-gastronomiche-puglia
Włochy	Sycylia		Sycylia	Pasta alla Norma	makaron alla Norma / pasta with fried aubergine	makaron	smażenie + sos	średnia, Nocellara del Belice	bakłażany smażone w oliwie, sos pomidorowy, bazylia i ricotta salata; hołd dla Belliniego z Katanii	https://www.balarm.it/news/in-sicilia-il-cibo-viene-prima-di-tutto-pure-per-i-turisti-10-piatti-che-il-mondo-ci-invidia-157785
Włochy	Sycylia		Sycylia	Caponata	caponata / sweet-sour aubergine stew	warzywa	smażenie + duszenie	średnia	bakłażany, cebula, seler, oliwki, kapary i orzeszki pinii w słodko-kwaśnym sosie, podawane na zimno	https://www.umass.edu/journal/sicilyprogram/typicaldishes.html
Włochy	Sycylia		Sycylia	Pasta con le sarde	makaron z sardynkami / pasta with sardines	makaron	sauté	średnia	sardynki z dzikim koprem, rodzynkami, orzeszkami pinii i prażoną bułką; Palermo	https://www.umass.edu/journal/sicilyprogram/typicaldishes.html
Włochy	Sycylia		Sycylia	Panelle	panelle / chickpea fritters	street food	smażenie	łagodna	cienkie placki z mąki z ciecierzycy smażone w oliwie, w bułce z sezamem; arabskie dziedzictwo Palermo	https://www.umass.edu/journal/sicilyprogram/typicaldishes.html
Włochy	Sycylia		Sycylia	Sarde a beccafico	sardynki a beccafico / stuffed sardines	ryby	pieczenie	średnia	sardynki zwinięte wokół farszu z bułki, rodzynek i pinii, polane oliwą	https://www.marcotogni.it/cosa-mangiare-sicilia/
Włochy	Sycylia		Sycylia	Pane cunzato	pane cunzato / „dressed” bread	pieczywo	surowa	intensywna, Tonda Iblea	chleb z semoliny z pomidorem, serem primo sale, oregano i obfitą oliwą	https://www.agriturismo.it/it/extra/cosa-mangiare-in-sicilia:-prodotti-e-piatti-tipici-1222
Włochy	Sycylia		Sycylia	Insalata di arance e finocchi	sałatka z pomarańczy i fenkuła / orange and fennel salad	sałatka	surowa	średnia	pomarańcze i fenkuł z czarnymi oliwkami i oliwą	https://italysegreta.com/it/venti-cose-da-mangiare-assolutamente-in-sicilia/
Włochy	Sycylia		Sycylia	Pesto alla trapanese	pesto z Trapani / Trapani almond-tomato pesto	sos	emulsja	średnia	surowy pomidor, bazylia, migdały, czosnek i oliwa, do makaronu busiate	https://www.marcotogni.it/cosa-mangiare-sicilia/
Włochy	Sycylia		Sycylia	Pasta alla carrettiera	makaron woźnicy / carter’s pasta	makaron	sauté	intensywna	oliwa, czosnek, chili i natka, z pecorino i prażoną bułką	https://italysegreta.com/it/venti-cose-da-mangiare-assolutamente-in-sicilia/
Włochy	Sycylia		Sycylia	Sfincione	sfincione / Palermo focaccia	pieczywo	ciasto + polanie	średnia	puszysta focaccia z pomidorem, oliwą, anchois i caciocavallo	https://italysegreta.com/it/venti-cose-da-mangiare-assolutamente-in-sicilia/
Włochy	Sycylia		Sycylia	Frittedda	frittedda / spring artichoke, pea and broad bean stew	warzywa	duszenie	delikatna, Biancolilla	wiosenne warzywa duszone w oliwie z cebulą, na słodko-kwaśno	https://www.umass.edu/journal/sicilyprogram/typicaldishes.html
Włochy	Sycylia		Sycylia	Pesce spada al salmoriglio	miecznik z salmoriglio / swordfish with salmoriglio	ryby	emulsja	średnia	grillowany miecznik z sosem z oliwy, cytryny, oregano i czosnku	https://fr.vikidia.org/wiki/Cuisine_sicilienne
Włochy	Sycylia		Sycylia	Pesce spada alla ghiotta	miecznik alla ghiotta / swordfish in tomato, olive and caper sauce	ryby	duszenie	średnia	miecznik duszony z pomidorem, oliwkami i kaparami; Mesyna	https://fr.vikidia.org/wiki/Cuisine_sicilienne
Włochy	Sycylia		Sycylia	Pasta con i ricci	makaron z jeżowcami / sea urchin pasta	makaron	surowa	delikatna	spaghetti z miąższem jeżowców, natką i oliwą	https://www.marcotogni.it/cosa-mangiare-sicilia/
Włochy	Sycylia		Sycylia	Cous cous trapanese	kuskus z Trapani / Trapani fish couscous	danie jednogarnkowe	gotowanie i polanie	średnia	semolina z rybną zupą i przyprawami, dziedzictwo północnej Afryki	https://www.italia.it/it/sicilia/cosa-fare/prodotti-piatti-tipici-siciliani
Włochy	Sycylia		Sycylia	Pasta con i tenerumi	makaron z liśćmi cukinii / pasta with squash greens	zupa	sauté	średnia	letnia zupa z liści i pędów długiej cukinii, pomidora i łamanego makaronu	https://www.eroicafenice.com/viaggi/sicilia-vegetariana-7-specialita/
Włochy	Sycylia		Sycylia	Pasta con i broccoli arriminati	makaron z kalafiorem / pasta with „stirred” cauliflower	makaron	sauté	średnia	kalafior z anchois, rodzynkami i szafranem; produkt tradycyjny PAT	https://fr.vikidia.org/wiki/Cuisine_sicilienne
Włochy	Sycylia		Sycylia	Insalata eoliana	sałatka eolska / Aeolian salad	sałatka	surowa	średnia	ziemniaki, pomidory, kapary i cebula z oliwą; Wyspy Liparyjskie	https://www.marcotogni.it/cosa-mangiare-sicilia/
Włochy	Kalabria i Basilicata		Kalabria i Basilicata	Lagane e ciciari	lagane z ciecierzycą / lagane pasta with chickpeas	makaron	sauté (czosnek)	intensywna, Carolea	szerokie lagane z ciecierzycą duszoną w czosnku i oliwie do kremowego, oleistego sosu	https://italysegreta.com/it/20-prodotti-tipici-da-mangiare-in-calabria/
Włochy	Kalabria i Basilicata		Kalabria i Basilicata	Sardella	sardella / Crotone baby-fish chili spread	pasta do chleba	rozprowadzanie oliwą	intensywna	pikantna pasta z narybku i chili „rozprowadzana” dużą ilością oliwy; aperitif w Crotone	https://www.dissapore.com/cucina/i-piatti-tipici-calabresi-da-provare-assolutamente
Włochy	Kalabria i Basilicata		Kalabria i Basilicata	Patate ’mpacchiuse	„sklejone” ziemniaki / Cosenza pan-fried potatoes	dodatek	smażenie	średnia	ziemniaki z cebulą z Tropei smażone w obfitej oliwie, aż się skleja	https://italysegreta.com/it/20-prodotti-tipici-da-mangiare-in-calabria/ https://www.italia.it/it/calabria/cosa-fare/prodotti-piatti-tipici-calabresi
Włochy	Kalabria i Basilicata		Kalabria i Basilicata	Pipi e patati	papryka z ziemniakami / peppers and potatoes	warzywa	smażenie	średnia	papryka, ziemniaki i czerwona cebula smażone w EVOO; obecne w każdym kalabryjskim domu	https://files.supersite.aruba.it/media/28770_de86f77c4857c254d52c4b3f1c66dc0dd4d546fa.pdf/o/la%20citt%C3%A0%20del%20crati%20luned%C3%AC%2023%20febbraio%202026.pdf
Włochy	Kalabria i Basilicata		Kalabria i Basilicata	Patati, pipi e sozizzu	ziemniaki, papryka i kiełbasa / potatoes, peppers and sausage	danie jednogarnkowe	smażenie	średnia	trzy składniki smażone razem w obfitej oliwie	https://www.travel365.it/calabria-cosa-mangiare.htm
Włochy	Kalabria i Basilicata		Kalabria i Basilicata	Struncatura	struncatura / bran linguine with anchovies	makaron	sauté	intensywna	ciemne linguine z otrąb z czosnkiem, oliwą, chili, anchois i prażoną bułką; Piana di Gioia Tauro	https://www.travel365.it/calabria-cosa-mangiare.htm
Włochy	Kalabria i Basilicata		Kalabria i Basilicata	Pasta ca’ muddica e alici	makaron z bułką i anchois / pasta with breadcrumbs and anchovies	makaron	sauté	intensywna	anchois rozpuszczone w oliwie z prażoną bułką	https://www.italia.it/it/calabria/cosa-fare/prodotti-piatti-tipici-calabresi
Włochy	Kalabria i Basilicata		Kalabria i Basilicata	Stocco di Mammola	sztokfisz z Mammoli / Mammola stockfish	ryby	duszenie	średnia	sztokfisz z ziemniakami, pomidorem, cebulą, oliwkami, suszoną papryką i EVOO	https://www.agriturismo.it/it/extra/cosa-mangiare-in-calabria:-prodotti-e-piatti-tipici-1158
Włochy	Kalabria i Basilicata		Kalabria i Basilicata	Licurdia	licurdia / Tropea onion soup	zupa	duszenie	średnia	zupa z warzyw i czerwonej cebuli z Tropei	https://www.agriturismo.it/it/extra/cosa-mangiare-in-calabria:-prodotti-e-piatti-tipici-1158
Włochy	Kalabria i Basilicata		Kalabria i Basilicata	Vrasciuli	vrasciuli / fried aubergine fritters	przekąska	smażenie	łagodna	smażone kotleciki z bakłażana	https://www.italia.it/it/calabria/cosa-fare/prodotti-piatti-tipici-calabresi
Włochy	Kalabria i Basilicata		Kalabria i Basilicata	Pipi chini	faszerowane papryki / stuffed peppers	warzywa	pieczenie	średnia	papryki z farszem z czerstwego chleba, sera, jajek i warzyw	https://italysegreta.com/it/20-prodotti-tipici-da-mangiare-in-calabria/
Włochy	Kalabria i Basilicata		Kalabria i Basilicata	Peperoni cruschi	chrupkie papryki z Senise / crispy dried peppers	przekąska	smażenie błyskawiczne	średnia, Majatica	suszone papryki z Senise smażone kilka sekund w oliwie, chrupią jak chipsy	https://www.agriturismo.it/it/extra/cosa-mangiare-in-basilicata-1153
Włochy	Kalabria i Basilicata		Kalabria i Basilicata	Strascinati con mollica e peperoni cruschi	makaron z bułką i papryką cruschi / pasta with crispy peppers	makaron	oliwa po smażeniu papryk	średnia	oliwą, w której smażono papryki, polewa się makaron; Basilicata	https://tg24.sky.it/lifestyle/ricette/ricette-cucina-lucana-foto
Włochy	Kalabria i Basilicata		Kalabria i Basilicata	Baccalà alla potentina	dorsz z Potenzy / Potenza salt cod	ryby	duszenie	średnia	dorsz z papryką cruschi	https://www.agriturismo.it/it/extra/cosa-mangiare-in-basilicata-1153
Włochy	Kalabria i Basilicata		Kalabria i Basilicata	Cialledda / acquasale	cialledda / reaper’s bread salad	sałatka	surowa	intensywna	namoczony chleb z pomidorem, ogórkiem, papryką i oliwą, „śniadanie żniwiarza”	https://www.agriturismo.it/it/extra/cosa-mangiare-in-basilicata-1153 https://www.dissapore.com/cucina/cucina-lucana-i-piatti-tipici-della-basilicata-da-provare/
Włochy	Kalabria i Basilicata		Kalabria i Basilicata	Ciambotta lucana	ciambotta / Lucanian vegetable stew	warzywa	duszenie	średnia	papryka, cukinia i okrągłe bakłażany duszone w oliwie	https://www.dissapore.com/cucina/cucina-lucana-i-piatti-tipici-della-basilicata-da-provare/
Włochy	Kalabria i Basilicata		Kalabria i Basilicata	Focaccia materana	focaccia z Matery / Matera focaccia	pieczywo	ciasto + polanie	średnia	focaccia na zakwasie z pieca opalanego drewnem, z EVOO, pomidorem i oregano	https://www.agriturismo.it/it/extra/cosa-mangiare-in-basilicata-1153
Włochy	Kampania		Kampania	Spaghetti aglio, olio e peperoncino	spaghetti z czosnkiem, oliwą i chili / garlic and oil spaghetti	makaron	sauté (główny składnik)	intensywna, Ravece	ok. 100 ml oliwy na 4 porcje z czosnkiem i chili; ubogi zamiennik spaghetti z vongole, rodem z Neapolu	https://www.ricettedalmondo.it/spaghetti-aglio-olio-e-peperoncino.html https://www.turismoroma.it/de/node/85420
Włochy	Kampania		Kampania	Pizza marinara	pizza marinara / marinara pizza	pieczywo	polanie	średnia	pomidor, czosnek, oregano i oliwa, bez sera	https://www.eroicafenice.com/ricette-salute/ricette-vegane-campane-5-da-provare
Włochy	Kampania		Kampania	Friarielli e salsiccia	friarielli z kiełbasą / friarielli with sausage	warzywa	sauté	intensywna	liście rzepy z Wezuwiusza podsmażone z czosnkiem, oliwą i chili	https://www.marcotogni.it/cosa-mangiare-napoli/
Włochy	Kampania		Kampania	Scarola ’mbuttunata / pizza di scarola	faszerowana endywia / stuffed escarole	warzywa	duszenie	średnia	endywia z oliwkami z Gaety, kaparami, rodzynkami i pinii; na Boże Narodzenie także jako placek	https://www.italia.it/it/campania/cosa-fare/prodotti-piatti-tipici-campani
Włochy	Kampania		Kampania	Zucchine alla scapece	cukinia po neapolitańsku / fried marinated courgettes	warzywa	smażenie + marynata	średnia	smażona cukinia w occie z czosnkiem i miętą; nazwa od hiszpańskiego escabeche	https://www.eroicafenice.com/ricette-salute/ricette-vegane-campane-5-da-provare
Włochy	Kampania		Kampania	Pesce all’acqua pazza	ryba w „szalonej wodzie” / fish in crazy water	ryby	duszenie	średnia	ryba (np. pezzogna) w wodzie z oliwą, czosnkiem i pomidorkami	https://www.travel365.it/capri-cosa-mangiare.htm
Włochy	Kampania		Kampania	Zuppa di pesce napoletana	neapolitańska zupa rybna / Neapolitan fish soup	ryby	sofrito	średnia	start na EVOO z czosnkiem i pomidorkami del piennolo, dużo chili	https://www.gamberorosso.it/notizie/rubriche/miniguide/zuppa-pesce-napoletana/
Włochy	Kampania		Kampania	Polpi alla luciana	ośmiornice po luciańsku / Santa Lucia octopus	ryby	duszenie	średnia	ośmiornice duszone w pomidorach; nazwa od rybackiej dzielnicy Santa Lucia	https://www.marcotogni.it/cosa-mangiare-napoli/
Włochy	Kampania		Kampania	Spaghetti alla puttanesca	spaghetti alla puttanesca	makaron	sauté	średnia	pomidor, czosnek, oliwki, kapary i oregano	https://www.marcotogni.it/cosa-mangiare-napoli/
Włochy	Kampania		Kampania	Spaghetti alle vongole	spaghetti z vongole / clam spaghetti	makaron	sauté	średnia	bazą jest aglio e olio, na którą trafiają małże	https://shoptoronto.eataly.ca/blogs/blog/spaghetti-garlic-oil-recipe
Włochy	Kampania		Kampania	Spaghetti con colatura di alici	spaghetti z colatura / spaghetti with anchovy sauce	makaron	surowa + sos	średnia	spaghetti z sosem z anchois z Cetary	https://www.posarellivillas.com/travel-tips/2019/food-and-wine/top-food-to-taste-in-naples-campania
Włochy	Kampania		Kampania	Gnocchi alla sorrentina	gnocchi po sorrentyńsku / Sorrento gnocchi	makaron	sos + wykończenie	średnia, DOP Penisola Sorrentina	z bazylią, mozzarellą i oliwą DOP z Sorrento	https://www.italia.it/it/campania/cosa-fare/prodotti-piatti-tipici-campani
Włochy	Kampania		Kampania	Insalata caprese	sałatka caprese / caprese salad	sałatka	surowa	delikatna do średniej	pomidor, mozzarella, bazylia i oliwa	https://www.italia.it/it/campania/cosa-fare/prodotti-piatti-tipici-campani
Włochy	Kampania		Kampania	Alici marinate	marynowane sardele / marinated anchovies	ryby	marynata	średnia	sardele w cytrynie i occie, potem w oliwie z czosnkiem i natką	https://www.travel365.it/capri-cosa-mangiare.htm
Włochy	Kampania		Kampania	Totani e patate	kalmary z ziemniakami / squid and potatoes	ryby	duszenie	średnia	kalmary z ziemniakami, białym winem, czosnkiem i oliwą; Wybrzeże Amalfitańskie	https://www.travel365.it/capri-cosa-mangiare.htm
Włochy	Sardynia		Sardynia	Fregula con arselle e bottarga	fregula z małżami i bottargą / fregola with clams and bottarga	makaron	sofrito	średnia, Bosana	prażone kuleczki semoliny w bulionie z małżami, posypane bottargą z cefala	https://www.eroicafenice.com/ricette-salute/piatti-tipici-della-sardegna-una-top-5
Włochy	Sardynia		Sardynia	Bottarga con olio e limone	bottarga z oliwą i cytryną / bottarga with oil and lemon	przystawka	surowa	średnia	suszona ikra cefala najlepiej z odrobiną oliwy i skórki cytryny	https://www.adr.it/blog/-/blogs/cucina-sarda-scopri-i-sapori-tipici-dell-isola
Włochy	Sardynia		Sardynia	Burrida a sa casteddaia	burrida z Cagliari / Cagliari marinated catshark	ryby	marynata	średnia	gotowany rekinek zalany oliwą, octem, orzechami, czosnkiem i przyprawami	https://www.alpitour.it/magazine/cultura-e-gusto/10-piatti-tipici-sardi-da-provare-assolutamente
Włochy	Sardynia		Sardynia	Pasta alla carlofortina	makaron z Carloforte / Carloforte tuna pasta	makaron	sos	średnia	sos pomidorowy z tuńczykiem i pesto bazyliowym	https://www.agriturismo.it/it/extra/cosa-mangiare-in-sardegna:-i-sapori-tipici-del-territorio-1214
Włochy	Sardynia		Sardynia	Fainè	fainè / Sardinian chickpea flatbread	pieczywo	ciasto + pieczenie	średnia	płaski placek z mąki z ciecierzycy, wody, soli i EVOO, przejęty od Ligurii i Toskanii	https://www.agriturismo.it/it/extra/cosa-mangiare-in-sardegna:-i-sapori-tipici-del-territorio-1214
Włochy	Sardynia		Sardynia	Aragosta alla catalana	langusta po katalońsku / Alghero lobster salad	ryby	surowa	średnia	katalońskie dziedzictwo Alghero: langusta z pomidorem i cebulą	https://www.alpitour.it/magazine/cultura-e-gusto/10-piatti-tipici-sardi-da-provare-assolutamente
Włochy	Sardynia		Sardynia	Fregola con frutti di mare e zafferano	fregola z owocami morza i szafranem / seafood fregola	makaron	sofrito	średnia	fregola w bulionie szafranowym z małżami, krewetkami i grzanką	https://www.alpitour.it/magazine/cultura-e-gusto/10-piatti-tipici-sardi-da-provare-assolutamente
Włochy	Sardynia		Sardynia	Seadas	seadas / fried cheese pastries with honey	słodycze	smażenie	łagodna	pierogi z pecorino i cytryną, smażone i polane miodem	https://www.alpitour.it/magazine/cultura-e-gusto/10-piatti-tipici-sardi-da-provare-assolutamente
Włochy	Liguria		Liguria	Pesto alla genovese	pesto genueńskie / Genoese pesto	sos	emulsja	delikatna, Taggiasca (DOP Riviera Ligure)	bazylia, orzeszki pinii, czosnek, Parmigiano i Pecorino ucierane w marmurowym moździerzu z EVOO	https://www.italia.it/it/liguria/cosa-fare/prodotti-piatti-tipici-liguri https://italysegreta.com/it/20-cibi-che-devi-assolutamente-mangiare-in-liguria/
Włochy	Liguria		Liguria	Trofie o trenette al pesto	trofie z pesto / trofie with pesto, potatoes and green beans	makaron	surowa (pesto)	delikatna	makaron gotowany z ziemniakami i fasolką, z pesto i strużką oliwy	https://italysegreta.com/it/20-cibi-che-devi-assolutamente-mangiare-in-liguria/
Włochy	Liguria		Liguria	Focaccia genovese	focaccia genueńska / Genoese focaccia	pieczywo	ciasto + polanie (bardzo dużo)	delikatna	mąka, drożdże, sól, słód i „bardzo, bardzo dużo” oliwy w dołeczkach; jedzona nawet z cappuccino	https://www.dissapore.com/cucina/piatti-tipici-liguri-i-migliori-da-assaggiare/
Włochy	Liguria		Liguria	Focaccia di Recco	focaccia z Recco / Recco cheese focaccia	pieczywo	ciasto z oliwą	delikatna	cienkie ciasto z mąki, oliwy, wody i soli ze świeżym serem; ChOG	https://www.dissapore.com/cucina/piatti-tipici-liguri-i-migliori-da-assaggiare/
Włochy	Liguria		Liguria	Farinata (fainà)	farinata / chickpea flatbread	pieczywo	ciasto + pieczenie w oliwie	delikatna	cienki placek z mąki z ciecierzycy, wody, oliwy i soli; legenda wiąże go z bitwą pod Melorią (1284)	https://www.marcotogni.it/cosa-mangiare-liguria/ https://tg24.sky.it/cronaca/approfondimenti/foto/ricette-cucina-ligure-foto.html
Włochy	Liguria		Liguria	Panissa	panissa / chickpea polenta	przekąska	smażenie lub polanie	delikatna	polenta z mąki z ciecierzycy bez oliwy w cieście, potem smażona lub polewana oliwą	https://www.dissapore.com/cucina/piatti-tipici-liguri-i-migliori-da-assaggiare/
Włochy	Liguria		Liguria	Sardenaira	sardenaira / Sanremo focaccia	pieczywo	ciasto + polanie	delikatna	focaccia z pomidorem, cebulą i anchois	https://www.italia.it/it/liguria/cosa-fare/prodotti-piatti-tipici-liguri
Włochy	Liguria		Liguria	Torta pasqualina	tarta wielkanocna / Easter greens pie	wypieki wytrawne	ciasto z oliwą	delikatna	cienkie warstwy ciasta z boćwiną, twarogiem i całymi jajkami; wariant bez jajek turta de gee na „pasta matta” z mąki, oliwy i soli	https://www.dissapore.com/cucina/piatti-tipici-liguri-i-migliori-da-assaggiare/
Włochy	Liguria		Liguria	Pansòti con salsa di noci	pansoti z sosem orzechowym / pansoti with walnut sauce	makaron	emulsja	delikatna	pieróżki z dzikimi ziołami w sosie z orzechów, pinii, czosnku, EVOO i chleba moczonego w mleku	https://tg24.sky.it/cronaca/approfondimenti/foto/ricette-cucina-ligure-foto.html
Włochy	Liguria		Liguria	Minestrone alla genovese	minestrone genueńskie / Genoese minestrone	zupa	surowa (pesto)	delikatna	fasola, cukinia, ziemniaki i fasolka, wykończone pesto	https://www.marcotogni.it/cosa-mangiare-liguria/
Włochy	Liguria		Liguria	Coniglio alla ligure	królik po liguryjsku / Ligurian rabbit	mięso	duszenie	delikatna	królik z tymiankiem, laurem, rozmarynem, pinii i oliwkami taggiasche	https://www.italia.it/it/liguria/cosa-fare/prodotti-piatti-tipici-liguri https://www.marcotogni.it/cosa-mangiare-liguria/
Włochy	Liguria		Liguria	Stoccafisso accomodato	sztokfisz „urządzony” / Genoese stockfish stew	ryby	duszenie	delikatna	sztokfisz duszony z pomidorem, ziemniakami, oliwkami i pinii	https://visitgenoa.it/en/prodotti-tipici-e-ricette
Włochy	Liguria		Liguria	Cappon magro	cappon magro / layered fish and vegetable salad	sałatka	sos (oliwa, zielony sos)	delikatna	sceniczna wigilijna „wieża” z ryb, owoców morza i warzyw na sucharach	https://visitgenoa.it/en/prodotti-tipici-e-ricette
Włochy	Liguria		Liguria	Agnello in fricassea	jagnię w fricassee / lamb fricassee	mięso	duszenie	delikatna	wielkanocna jagnięcina przyrumieniona w oliwie z duszoną cebulą, związana jajkiem	https://tg24.sky.it/cronaca/approfondimenti/foto/ricette-cucina-ligure-foto.html
Włochy	Liguria		Liguria	Insalata di stoccafisso	sałatka ze sztokfiszem / stockfish salad	sałatka	surowa	delikatna	sztokfisz z kaparami, oliwkami taggiasche i pinii	https://www.scattidigusto.it/o-magazin-osteria-santa-margherita-ligure-menu-prezzi
Włochy	Toskania		Toskania	Ribollita	ribollita / reboiled bread soup	zupa	duszenie + wykończenie	intensywna, olio nuovo	czarny jarmuż, kapusta, cannellini i czerstwy chleb; obowiązkowo polana oliwą	https://www.visittuscany.com/it/idee/10-piatti-da-assaggiare-in-toscana/
Włochy	Toskania		Toskania	Pappa al pomodoro	pappa al pomodoro / tomato bread soup	zupa	surowa do podania	intensywna	czerstwy chleb, pomidory, czosnek, bazylia i surowa EVOO; Siena i Florencja spierają się o pochodzenie	https://www.volagratis.com/magazine/foodie/10-piatti-tipici-della-cucina-toscana
Włochy	Toskania		Toskania	Panzanella	panzanella / Tuscan bread salad	sałatka	surowa	średnia	namoczony chleb z pomidorem, czerwoną cebulą i bazylią w oliwie z octem	https://www.visittuscany.com/it/idee/i-migliori-piatti-vegetariani-toscani/
Włochy	Toskania		Toskania	Acquacotta	acquacotta / Maremma „cooked water” soup	zupa	baza + wykończenie	średnia	posiłek butteri z Maremmy: chleb, oliwa, woda, cebula, pomidor, warzywa i jajko	https://www.agriturismo.it/it/extra/cosa-mangiare-in-inverno:-i-piatti-della-tradizione-in-italia-1380
Włochy	Toskania		Toskania	Fagioli all’uccelletto	fasola „jak ptaszki” / cannellini with sage and tomato	strączkowe	sauté	intensywna	cannellini duszone w sosie z czosnkiem, oliwą i ziołami	https://www.agriturismo.it/it/extra/cosa-mangiare-in-inverno:-i-piatti-della-tradizione-in-italia-1380
Włochy	Toskania		Toskania	Cacciucco alla livornese	cacciucco / Livorno fish stew	ryby	sofrito	średnia	zupa z co najmniej pięciu gatunków ryb, z rybek niesprzedanych na targu	https://www.visittuscany.com/it/idee/10-piatti-da-assaggiare-in-toscana/
Włochy	Toskania		Toskania	Cecina (torta di ceci)	cecina / chickpea flatbread	pieczywo	ciasto + pieczenie	średnia	półcentymetrowy placek z mąki z ciecierzycy, wody, soli i EVOO; w Livorno w kanapce „cinque e cinque”	https://www.visittuscany.com/it/idee/i-migliori-piatti-vegetariani-toscani/
Włochy	Toskania		Toskania	Schiacciata all’olio	schiacciata / Tuscan olive oil flatbread	pieczywo	ciasto + polanie	średnia	płaski chleb z oliwą i solą, „uwertura” toskańskiego posiłku	https://www.italia.it/it/toscana/cosa-fare/prodotti-piatti-tipici-toscani
Włochy	Toskania		Toskania	Pici con le briciole	pici z okruchami / pici with breadcrumbs	makaron	sauté	intensywna	grube ręcznie wałkowane spaghetti z Sieny z oliwą i prażoną bułką	https://www.italia.it/it/toscana/cosa-fare/prodotti-piatti-tipici-toscani
Włochy	Toskania		Toskania	Panigaccio	panigaccio / Lunigiana flatbread	pieczywo	wykończenie (pesto lub oliwa)	delikatna	placek pieczony między rozgrzanymi glinianymi talerzami (testi)	https://www.italia.it/it/toscana/cosa-fare/prodotti-piatti-tipici-toscani
Włochy	Toskania		Toskania	Testaroli al pesto	testaroli z pesto / testaroli with pesto	makaron	surowa	delikatna	placki z testo pokrojone i podane z pesto lub z Parmigiano i oliwą	https://italysegreta.com/20-foods-you-must-eat-in-liguria/
Włochy	Toskania		Toskania	Carabaccia	carabaccia / Florentine red onion soup	zupa	duszenie	średnia	dawna zupa z czerwonej cebuli	https://www.agriturismo.it/it/extra/mangiare-e-bere-bene-in-toscana:-i-sapori-tipici-del-territorio-1260
Włochy	Toskania		Toskania	Garmugia	garmugia / Lucca spring vegetable soup	zupa	sofrito	delikatna	wiosenne primizie: bób, groszek, karczochy, szparagi	https://www.agriturismo.it/it/extra/mangiare-e-bere-bene-in-toscana:-i-sapori-tipici-del-territorio-1260
Włochy	Toskania		Toskania	Castagnaccio	castagnaccio / chestnut flour cake	słodycze	ciasto + pieczenie	średnia	jesienne ciasto z mąki kasztanowej z rozmarynem i orzeszkami; ubogi deser chłopów	https://www.volagratis.com/magazine/foodie/10-piatti-tipici-della-cucina-toscana
Włochy	Lacjum		Lacjum	Carciofi alla giudia	karczochy po żydowsku / Jewish-style fried artichokes	warzywa	smażenie dwukrotne	łagodna EVOO (w przepisie ok. 1,5 l)	całe karczochy smażone dwa razy, otwarte jak kwiat, chrupią jak chipsy; kuchnia rzymskiego getta od XVI w.	https://www.greenme.it/?p=548390 https://www.scattidigusto.it/carciofi-alla-giudia-ricetta-originale-romana
Włochy	Lacjum		Lacjum	Carciofi alla romana	karczochy po rzymsku / Roman braised artichokes	warzywa	duszenie	średnia	duszone łodygami do góry w wodzie i oliwie z czosnkiem i miętą polną, miękkie	https://doeatbetterexperience.com/it/blog/carciofi-alla-giudia-roma/ https://www.scattidigusto.it/carciofi-alla-giudia-ricetta-originale-romana
Włochy	Umbria, Marche, Abruzja i Molise		Umbria	Bruschetta con olio nuovo	bruschetta z nową oliwą / new-oil bruschetta		surowa	intensywna, DOP Umbria	opiekany chleb z czosnkiem i świeżo tłoczoną oliwą o mocnej goryczce i ostrości; obowiązkowe otwarcie posiłku	https://www.agriturismo.it/it/extra/cosa-mangiare-in-umbria:-i-sapori-tipici-del-territorio-1211
Włochy	Umbria, Marche, Abruzja i Molise		Umbria	Torta al testo (crescia)	placek z testo / Umbrian griddle flatbread		ciasto z oliwą	średnia	niedrożdżowy placek z mąki, soli, sody, oliwy i wody, pieczony na żeliwnej lub kamiennej płycie testo	https://www.cellartours.com/blog/italy/umbrian-cuisine https://tg24.sky.it/cronaca/approfondimenti/ricette-cucina-umbra-foto
Włochy	Umbria, Marche, Abruzja i Molise		Umbria	Strangozzi al tartufo	strangozzi z truflami / truffle strangozzi		ciasto + sos	delikatna	grube makarony bez jajek (mąka, semolina, oliwa, woda) z sosem z oliwy, odrobiny czosnku i czarnej trufli	https://www.cellartours.com/blog/italy/umbrian-cuisine https://tg24.sky.it/cronaca/approfondimenti/ricette-cucina-umbra-foto
Włochy	Umbria, Marche, Abruzja i Molise		Umbria	Cresciole con i ciccioli	cresciole ze skwarkami / crackling flatbreads		ciasto z oliwą	średnia	małe placki z mąki, jajek, sera i EVOO ze skwarkami	https://www.gamberorosso.it/notizie/cucina-umbra-labc-dei-prodotti-tipici-della-regione/
Włochy	Umbria, Marche, Abruzja i Molise		Umbria	Insalata di farro	sałatka z orkiszem / spelt salad		surowa	intensywna, DOP Umbria	orkisz z warzywami polany umbryjską oliwą	https://guide.michelin.com/ch/it/notizia/travel/i-tesori-dell-umbria-un-viaggio-gastronomico-nella-parte-est
Włochy	Umbria, Marche, Abruzja i Molise		Marche	Olive all’ascolana	oliwki po askolańsku / stuffed fried olives		smażenie	łagodna	duże oliwki Tenera Ascolana DOP faszerowane mięsem, panierowane i smażone	https://www.dissapore.com/cucina/piatti-tipici-marchigiani-specialita-delle-marche-da-provare/
Włochy	Umbria, Marche, Abruzja i Molise		Marche	Fritto misto all’ascolana	smażone frykasy z Ascoli / Ascoli mixed fry		smażenie	łagodna	oliwki, smażony krem, karczochy, szałwia, cukinia i kotleciki jagnięce	https://www.dissapore.com/cucina/piatti-tipici-marchigiani-specialita-delle-marche-da-provare/
Włochy	Umbria, Marche, Abruzja i Molise		Marche	Brodetto marchigiano	brodetto / Marche fish stew		sofrito	średnia	zupa rybna w wielu odmianach lokalnych, ze „Settimana del Brodetto” w czerwcu	https://www.visititaly.eu/it/cibo-e-sapori/piatti-tipici-marchigiani
Włochy	Umbria, Marche, Abruzja i Molise		Marche	Coniglio in porchetta	królik „porchetta” / rabbit with wild fennel		pieczenie	średnia	królik faszerowany i pieczony z dzikim koprem jak porchetta; niedzielny obiad wnętrza regionu	https://www.visititaly.eu/it/cibo-e-sapori/piatti-tipici-marchigiani
Włochy	Umbria, Marche, Abruzja i Molise		Marche	Lumache di mare in porchetta	ślimaki morskie w porchetcie / sea snails with fennel		duszenie	średnia	ślimaki morskie z koprem w sosie do maczania chleba	https://www.visititaly.eu/it/cibo-e-sapori/piatti-tipici-marchigiani
Włochy	Umbria, Marche, Abruzja i Molise		Abruzja	Brodetto alla vastese	brodetto z Vasto / Vasto fish stew		baza	średnia	dawniej gotowany w glinianym garnku z wodą morską, oliwą, cebulą, czosnkiem i chili, z ryb niesprzedanych	https://www.agriturismo.it/it/extra/cosa-mangiare-sulla-costa-abruzzese-1161
Włochy	Umbria, Marche, Abruzja i Molise		Abruzja	Pallotte cacio e ova	kulki z sera i jajek / cheese and egg balls		smażenie + sos	średnia	kulki z czerstwego chleba, sera i jajek smażone i gotowane w sosie pomidorowym na ok. 60 ml EVOO	https://incucinaconjuls.substack.com/p/pallotte-cacio-e-ova-abruzzesi https://www.eroicafenice.com/salute/ricetta-pallotte-cacio-e-ova-il-piatto-tipico-abruzzese/
Włochy	Umbria, Marche, Abruzja i Molise		Abruzja	Maccheroni con lu ceppe	makaron nawijany na patyk / stick-rolled macaroni		ciasto z oliwą	średnia	paski ciasta jajecznego z oliwą nawijane na drewienko	https://www.agriturismo.it/it/extra/cosa-mangiare-sulla-costa-abruzzese-1161
Włochy	Umbria, Marche, Abruzja i Molise		Abruzja	Pizza scima	pizza scima / unleavened Abruzzo flatbread		ciasto	średnia	przasny placek, nazwa od dialektalnego „acime” — przaśny	https://www.agriturismo.it/it/extra/cosa-mangiare-sulla-costa-abruzzese-1161
Włochy	Umbria, Marche, Abruzja i Molise		Abruzja	Fidelini alle sarde	makaron z sardynkami / Christmas Eve sardine pasta		sauté	średnia	wigilijny makaron z sardynkami	https://www.greenme.it/?p=1323341
Włochy	Umbria, Marche, Abruzja i Molise		Molise	Baccalà arracanato	dorsz arracanato / gratin salt cod		pieczenie	średnia	dorsz zapiekany z bułką, czosnkiem, natką, oregano, rodzynkami, pinii i orzechami; wigilia	https://www.lapresse.it/cronaca/2023/12/24/natale-tutti-i-piatti-tipici-regione-per-regione/
Włochy	Północ: Piemont, Wenecja, jeziora i Trydent		Piemont	Bagna càuda	gorąca kąpiel / hot garlic-anchovy dip		baza (główny składnik)	delikatna, liguryjska	dużo czosnku i anchois rozpuszczonych powoli w obfitej EVOO; wspólny rytuał maczania warzyw	https://www.greenme.it/?p=1388895
Włochy	Północ: Piemont, Wenecja, jeziora i Trydent		Piemont	Peperoni in bagna càuda	papryka w bagna càuda / peppers with bagna càuda		sos	delikatna	pieczona papryka polana sosem z oliwy, czosnku i anchois; Boże Narodzenie	https://www.lapresse.it/cronaca/2023/12/24/natale-tutti-i-piatti-tipici-regione-per-regione/
Włochy	Północ: Piemont, Wenecja, jeziora i Trydent		Piemont	Acciughe al verde	anchois w zielonym sosie / anchovies in green sauce		marynata	delikatna	anchois w sosie z natki i czosnku	https://www.lapresse.it/cronaca/2023/12/24/natale-tutti-i-piatti-tipici-regione-per-regione/
Włochy	Północ: Piemont, Wenecja, jeziora i Trydent		Wenecja	Baccalà mantecato	dorsz ubijany / whipped stockfish		emulsja	delikatna, DOP Garda lub Veneto	sztokfisz ugotowany i długo ubijany z oliwą laną strumieniem do białego, puszystego kremu	https://www.greenme.it/?p=1388895
Włochy	Północ: Piemont, Wenecja, jeziora i Trydent		Wenecja	Baccalà alla vicentina	dorsz po vicentyjsku / Vicenza stockfish		duszenie	delikatna	sztokfisz duszony powoli w oliwie i mleku, z polentą	https://www.greenme.it/?p=1435361
Włochy	Północ: Piemont, Wenecja, jeziora i Trydent		Wenecja	Sarde in saor	sardynki w saor / sweet-sour sardines		smażenie + marynata	średnia	smażone sardynki z cebulą na słodko-kwaśno	https://www.greenme.it/?p=1435361
Włochy	Północ: Piemont, Wenecja, jeziora i Trydent		Wenecja	Bigoli in salsa	bigoli w sosie / bigoli with anchovy-onion sauce		sos	średnia	grube spaghetti z sosem z cebuli i anchois; wigilia	https://www.greenme.it/?p=1323341
Włochy	Północ: Piemont, Wenecja, jeziora i Trydent		Jezioro Garda	Bigoli con le sarde	bigoli z sardynkami / bigoli with sardines		sauté	delikatna, DOP Garda	świeży makaron jajeczny podsmażony ze świeżymi sardynkami na oliwie z Gardy	https://www.navigazionelaghi.it/en/blog/what-to-eat-on-lake-garda-the-typical-dishes-of-the-garda-area/
Włochy	Północ: Piemont, Wenecja, jeziora i Trydent		Jezioro Garda	Carbonèra	polenta węglarzy / charcoal-burners’ polenta		surowa	delikatna, DOP Garda	polenta z serem Monte Baldo i „nieodzowną” oliwą Garda DOP	https://www.navigazionelaghi.it/en/blog/what-to-eat-on-lake-garda-the-typical-dishes-of-the-garda-area/
Włochy	Północ: Piemont, Wenecja, jeziora i Trydent		Trydent (Garda)	Carne salada	carne salada / cured raw beef		surowa	delikatna, DOP Garda	marynowana wołowina jedzona na surowo ze strużką oliwy z Gardy lub z fasolą	https://www.navigazionelaghi.it/en/blog/what-to-eat-on-lake-garda-the-typical-dishes-of-the-garda-area/
Włochy	Północ: Piemont, Wenecja, jeziora i Trydent		Trydent (Garda)	Broccolo di Torbole	brokuł z Torbole / Torbole broccoli		surowa	delikatna	jadalne liście brokuła w zupach i do carne salada, z oliwą	https://www.navigazionelaghi.it/en/blog/what-to-eat-on-lake-garda-the-typical-dishes-of-the-garda-area/
Włochy	Północ: Piemont, Wenecja, jeziora i Trydent		Jezioro Como	Missoltini	suszone alozy / dried lake shad		marynata	delikatna, DOP Lario	suszona ryba opiekana i polana oliwą, octem i natką, z polentą	https://menaggio.com/en/guides/a-taste-of-lake-como/
Włochy	Północ: Piemont, Wenecja, jeziora i Trydent		Garda i Toskania	Pinzimonio	pinzimonio / raw vegetables dipped in oil		surowa	delikatna do intensywnej	surowe warzywa maczane w oliwie z solą i pieprzem; klasyczne zastosowanie oliwy Garda	https://www.italia.it/it/veneto/cosa-fare/olio-garda-dop
Włochy	Słodycze z oliwą z całych Włoch		Lacjum (Castelli Romani)	Ciambelline al vino (’mbriachelle)	obwarzanki na winie / wine and olive oil rings		ciasto z oliwą	średnia	mąka, oliwa, wino i cukier „na oko”, maczane w cukrze; zanurza się je w winie Frascati	https://turismoroma.it/it/page/ciambelline-al-vino
Włochy	Słodycze z oliwą z całych Włoch		Lacjum (Marino)	Ciambelle al mosto	obwarzanki z moszczem / grape must rings		ciasto z oliwą	średnia	moszcz, cukier, oliwa, mąka i rodzynki; czas winobrania	https://www.gamberorosso.it/notizie/storie/i-dolci-della-tradizione-con-lolio-extravergine-di-oliva/
Włochy	Słodycze z oliwą z całych Włoch		Abruzja	Ferratelle (pizzelle, neole)	gofry ferratelle / Abruzzo waffle cookies		ciasto z oliwą	delikatna	cienkie wafle wypiekane w żelaznej formie	https://www.gamberorosso.it/notizie/storie/i-dolci-della-tradizione-con-lolio-extravergine-di-oliva/
Włochy	Słodycze z oliwą z całych Włoch		Abruzja	Mostaccioli e celli ripieni	mostaccioli i celli / Abruzzo spiced and filled cookies		ciasto z oliwą	średnia	korzenne ciastka i nadziewane „ptaszki”	https://www.gamberorosso.it/notizie/storie/i-dolci-della-tradizione-con-lolio-extravergine-di-oliva/
Włochy	Słodycze z oliwą z całych Włoch		Apulia i południe	Occhi di Santa Lucia	„oczy św. Łucji” / St Lucy’s eye cookies		ciasto z oliwą	średnia	mąka, wytrawne białe wino, EVOO i woda; na 13 grudnia	https://www.gamberorosso.it/notizie/storie/i-dolci-della-tradizione-con-lolio-extravergine-di-oliva/
Włochy	Słodycze z oliwą z całych Włoch		Liguria (Imperia)	Stroscia di Pietrabruna	stroscia / crisp lemon olive oil cake		ciasto z oliwą	delikatna, Taggiasca	chrupkie, łamane ręką ciasto z EVOO i cytryną	https://www.gamberorossointernational.com/?p=346097
Włochy	Słodycze z oliwą z całych Włoch		Marche (Cingoli, Apiro)	Cavallucci	cavallucci / Christmas biscuits		ciasto z oliwą	średnia	ciastka gospodyń z prowincji Macerata, dziś cały rok	https://www.gamberorossointernational.com/?p=346097
Włochy	Słodycze z oliwą z całych Włoch		całe Włochy	Ciambellone all’olio	babka na oliwie / olive oil breakfast ring cake		ciasto z oliwą	delikatna	typowe ciasto śniadaniowe według przepisów rodzinnych	https://www.gamberorossointernational.com/?p=346097
Włochy	Słodycze z oliwą z całych Włoch		całe Włochy (i USA)	Torta all’olio	ciasto na oliwie / olive oil cake		ciasto z oliwą	delikatna do średniej	wilgotne ciasto na oliwie zamiast masła, rozsławione przez New York Times	https://www.gamberorosso.it/notizie/storie/i-dolci-della-tradizione-con-lolio-extravergine-di-oliva/
Włochy	Słodycze z oliwą z całych Włoch		całe Włochy	Chiacchiere (frappe)	chiacchiere / Carnival fried pastry ribbons		smażenie lub pieczenie	łagodna	karnawałowe wstążki ciasta; Gabriele Bonci proponuje wersję pieczoną z EVOO	https://www.scattidigusto.it/ricetta-chiacchiere-gabriele-bonci
Włochy	Uzupełnienia: Emilia-Romania i Friuli-Wenecja Julijska		Uzupełnienia: Emilia-Romania i Friuli-Wenecja Julijska	Garganelli con vongole e scalogno di Romagna	garganelli z małżami / garganelli with clams and shallots	makaron	wykończenie i sos	DOP Brisighella, łagodna i intensywna zarazem	jajeczny makaron z małżami, szalotką IGP z Romanii i oliwą z Brisighelli — polecane połączenie regionalne	https://emiliaromagnaturismo.it/en/food-valley/pdo-olio-extravergine-di-oliva-brisighella
Włochy	Uzupełnienia: Emilia-Romania i Friuli-Wenecja Julijska		Uzupełnienia: Emilia-Romania i Friuli-Wenecja Julijska	Piadina romagnola (wersja z oliwą)	piadina z oliwą / Romagna flatbread with olive oil	pieczywo	ciasto z oliwą	delikatna	tradycyjnie robiona na smalcu; dziś większość przepisów zastępuje go całkowicie lub częściowo oliwą	https://www.my-personaltrainer.it/Articoli/Piadina.html
Włochy	Uzupełnienia: Emilia-Romania i Friuli-Wenecja Julijska		Uzupełnienia: Emilia-Romania i Friuli-Wenecja Julijska	Olio novello z Brisighelli	nowa oliwa / new-harvest oil tasting	degustacja	surowa (na chlebie)	DOP Brisighella (min. 90% Nostrana)	zbiór od początku listopada do Bożego Narodzenia; w listopadzie Sagra dell’Ulivo e dell’Olio z pokazem tłoczenia i degustacją oliwy z ok. 90 000 drzew	https://emiliaromagnaturismo.it/en/food-valley/pdo-olio-extravergine-di-oliva-brisighella
Włochy	Uzupełnienia: Emilia-Romania i Friuli-Wenecja Julijska		Uzupełnienia: Emilia-Romania i Friuli-Wenecja Julijska	Pane e olio Tergeste	chleb z oliwą Tergeste / bread with Trieste olive oil	przekąska	surowa	DOP Tergeste, intensywna	oliwa z prowincji Triest, bogata w polifenole, owocowa, gorzka i ostra; najlepsza na surowo	https://vocabs.ilc4clarin.ilc.cnr.it/skosmos/agroterm/en/page/olio_extravergine_di_oliva_tergeste_105
Grecja i Cypr	Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie		Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie	Fasolakia lathera (φασολάκια)	fasolka w oliwie / green beans in olive oil	warzywa	duszenie + wykończenie	średnia, Koroneiki	fasolka duszona z pomidorem, cebulą i ziemniakami w ok. 180 ml EVOO, z oliwą na talerzu	https://www.tovima.com/food/greek-ladera-the-slow-cooked-summer-dishes-of-greece/
Grecja i Cypr	Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie		Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie	Briám (μπριάμ)	briam / Greek roasted vegetables	warzywa	pieczenie	średnia	ziemniaki, cukinia, bakłażan, papryka i pomidor zapiekane warstwami w oliwie; lepsze następnego dnia	https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Greek_dishes https://www.mediterraneanliving.com/7-ladera-in-olive-oil-dishes-mediterranean-diet-meal-plan-series/
Grecja i Cypr	Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie		Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie	Gemista orfana	faszerowane warzywa „sieroty” / rice-stuffed tomatoes and peppers	warzywa	pieczenie	średnia	pomidory i papryki z ryżem i ziołami, bez mięsa	https://www.kidslovegreece.com/en/our_top_selections/a-guide-to-vegetarian-and-vegan-food-in-greece/
Grecja i Cypr	Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie		Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie	Melitzanes imam (imam bayildi)	„imam zemdlał” / stuffed aubergines	warzywa	duszenie	średnia	miękkie bakłażany nadziewane cebulą i pomidorem; wspólne z kuchnią turecką	https://www.tovima.com/food/greek-ladera-the-slow-cooked-summer-dishes-of-greece/
Grecja i Cypr	Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie		Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie	Bamies (μπάμιες)	okra w oliwie / stewed okra	warzywa	duszenie	średnia	okra duszona w sosie pomidorowym na oliwie	https://www.kidslovegreece.com/en/our_top_selections/a-guide-to-vegetarian-and-vegan-food-in-greece/
Grecja i Cypr	Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie		Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie	Arakas me aginares	groszek z karczochami / peas with artichokes	warzywa	duszenie	średnia	wiosenne ladera z groszkiem i karczochami	https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Greek_dishes
Grecja i Cypr	Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie		Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie	Aginares a la polita	karczochy „po konstantynopolitańsku” / Constantinople-style artichokes	warzywa	duszenie	delikatna	karczochy z ziemniakami, marchwią i koperkiem w cytrynowo-oliwnym sosie	https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Greek_dishes
Grecja i Cypr	Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie		Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie	Spanakorizo	ryż ze szpinakiem / spinach rice	ryż	duszenie + wykończenie	średnia	ulubione zimowe ladera, z cytryną i fetą	https://www.tovima.com/food/greek-ladera-the-slow-cooked-summer-dishes-of-greece/
Grecja i Cypr	Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie		Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie	Prasorizo, lahanorizo	ryż z porami, ryż z kapustą / leek rice, cabbage rice	ryż	duszenie	średnia	tradycyjne warianty spanakorizo	https://www.kidslovegreece.com/en/our_top_selections/a-guide-to-vegetarian-and-vegan-food-in-greece/
Grecja i Cypr	Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie		Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie	Gigantes plaki	fasola olbrzymia z pieca / baked giant beans	strączkowe	pieczenie	średnia	duża biała fasola zapiekana w sosie pomidorowym z oliwą	https://www.kidslovegreece.com/en/our_top_selections/a-guide-to-vegetarian-and-vegan-food-in-greece/
Grecja i Cypr	Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie		Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie	Kounoupidi kokkinisto	kalafior w pomidorach / cauliflower in tomato sauce	warzywa	duszenie	średnia	niedoceniane ladera z kalafiorem	https://www.kidslovegreece.com/en/our_top_selections/a-guide-to-vegetarian-and-vegan-food-in-greece/
Grecja i Cypr	Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie		Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie	Tourlou	tourlou / mixed vegetable bake	warzywa	pieczenie	średnia	mieszanka warzyw letnich, kuzyn briam	https://neoskosmos.com/en/139831/simple-wholesome-goodness-of-ladera-briam-recipe
Grecja i Cypr	Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie		Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie	Mavromatika lathera	czarne oczko w oliwie / black-eyed beans	strączkowe	duszenie	średnia	fasola czarne oczko w oliwie z zieleniną	https://www.mediterraneanliving.com/7-ladera-in-olive-oil-dishes-mediterranean-diet-meal-plan-series/
Grecja i Cypr	Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie		Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie	Horta me patates	zielenina z ziemniakami / wild greens and potatoes	warzywa	duszenie + surowa	intensywna, Koroneiki	dzikie zieleniny i ziemniaki z cytryną i dużą ilością świeżej oliwy; bardzo częste na Krecie	https://www.mediterraneanliving.com/7-ladera-in-olive-oil-dishes-mediterranean-diet-meal-plan-series/
Grecja i Cypr	Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie		Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie	Patates lemonates	ziemniaki cytrynowe / lemon-oregano potatoes	dodatek	pieczenie	średnia	ziemniaki pieczone w cytrynie, pomarańczy, oregano i oliwie	https://www.mediterraneanliving.com/7-ladera-in-olive-oil-dishes-mediterranean-diet-meal-plan-series/
Grecja i Cypr	Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie		Ladera: warzywa i strączki duszone w oliwie	Fasolada (φασολάδα)	zupa fasolowa / Greek bean soup	zupa	gotowanie + wykończenie	intensywna	fasola z pomidorem, marchwią, cebulą, selerem i oliwą; uważana za danie narodowe	https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Greek_dishes
Grecja i Cypr	Meze, sosy i zupy		Meze, sosy i zupy	Choriatiki (χωριάτικη)	sałatka grecka / Greek village salad	sałatka	surowa	intensywna, Koroneiki	pomidory, ogórek, cebula, feta i oliwki Kalamata z oregano i oliwą	https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Greek_dishes
Grecja i Cypr	Meze, sosy i zupy		Meze, sosy i zupy	Taramosalata	taramosalata / fish roe dip	dip	emulsja	delikatna	ikra z bułką lub ziemniakiem, cytryną i oliwą wlewaną strumieniem; tradycja Wielkiego Tygodnia	https://neoskosmos.com/en/2015/11/09/life/food-drink/into-the-dip-how-to-make-greek-condiments-tzatziki-tyrokafteri-taramosalata-melitzanosalata-fava-tahini-skordalia/ https://thegreekfoodie.com/8-greek-dips-that-belong-on-every-table/
Grecja i Cypr	Meze, sosy i zupy		Meze, sosy i zupy	Skordalia	skordalia / garlic dip	dip	emulsja	średnia	czosnek z ziemniakiem, chlebem lub orzechami i oliwą; jeden z najstarszych dipów, do smażonego dorsza	https://thegreekfoodie.com/8-greek-dips-that-belong-on-every-table/
Grecja i Cypr	Meze, sosy i zupy		Meze, sosy i zupy	Melitzanosalata	sałatka z bakłażana / aubergine dip	dip	emulsja + polanie	średnia	pieczony bakłażan z czosnkiem i oliwą, z cebulą i kaparami	https://www.greekflavours.com/collections/greek-meze-aperitivo.oembed
Grecja i Cypr	Meze, sosy i zupy		Meze, sosy i zupy	Tzatziki	tzatziki	dip	składnik + polanie	delikatna	jogurt, ogórek, czosnek, ocet, koper i oliwa	https://condimentclaire.substack.com/p/a-guide-to-greek-dips
Grecja i Cypr	Meze, sosy i zupy		Meze, sosy i zupy	Tirokafteri	tirokafteri / spicy feta dip	dip	emulsja	średnia	feta ubita z pieczoną i ostrą papryką, oliwą i octem	https://condimentclaire.substack.com/p/a-guide-to-greek-dips
Grecja i Cypr	Meze, sosy i zupy		Meze, sosy i zupy	Fava Santorinis	fava z Santorini / yellow split-pea purée	meze	emulsja + polanie	średnia	żółty groszek zmiksowany z oliwą, podawany z surową cebulą, kaparami i oliwą	https://neoskosmos.com/en/2015/11/09/life/food-drink/into-the-dip-how-to-make-greek-condiments-tzatziki-tyrokafteri-taramosalata-melitzanosalata-fava-tahini-skordalia/
Grecja i Cypr	Meze, sosy i zupy		Meze, sosy i zupy	Ladolemono	sos oliwno-cytrynowy / olive oil and lemon sauce	sos	emulsja	średnia	oliwa ubita z cytryną, czasem z musztardą lub oregano; do ryb i sałatek	https://www.plantforwardkitchen.org/eastern-mediterraneansauces
Grecja i Cypr	Meze, sosy i zupy		Meze, sosy i zupy	Piperies Florinis	papryki z Floriny / roasted Florina peppers	meze	marynata	średnia	pieczone czerwone papryki w oliwie z octem, czasem z fetą	https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Greek_dishes
Grecja i Cypr	Meze, sosy i zupy		Meze, sosy i zupy	Domatokeftedes	placki pomidorowe / Santorini tomato fritters	meze	smażenie	łagodna	smażone kotleciki z pomidorków z Santorini	https://greekcitytimes.com/2024/04/07/greek-islands-for-foodies/
Grecja i Cypr	Meze, sosy i zupy		Meze, sosy i zupy	Kolokithakia tiganita	smażona cukinia / fried courgette strips	meze	smażenie	łagodna	paski cukinii w cieście smażone w oliwie	https://exploringworldsoldandnew.com/world-cities/taste-world/taste-europe/taste-greece/greek-cuisine
Grecja i Cypr	Meze, sosy i zupy		Meze, sosy i zupy	Revithada Sifnou	zupa z ciecierzycy z Sifnos / Sifnos chickpea soup	zupa	gotowanie w oliwie	średnia	zupa z ciecierzycy z Sifnos, tradycyjnie pieczona powoli w glinianym garnku (wiedza ogólna)	https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Greek_dishes https://greekcitytimes.com/2024/04/07/greek-islands-for-foodies/
Grecja i Cypr	Meze, sosy i zupy		Meze, sosy i zupy	Kakavia	kakavia / fishermen’s soup	zupa	gotowanie + wykończenie	średnia	najbardziej znana grecka zupa rybna	https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Greek_dishes
Grecja i Cypr	Kreta		Kreta	Dakos (ντάκος)	dakos / Cretan barley rusk salad	meze	surowa	intensywna, Koroneiki	jęczmienny suchar zwilżony wodą i oliwą, z tartym pomidorem, myzithrą, solą i oregano	https://www.cretetravel.com/en/Blog/Foodies_heaven_in_Crete_Cretan_Food_.html https://www.netferry.com/blog/delicious-local-food-on-the-island-of-crete
Grecja i Cypr	Kreta		Kreta	Chochlioi boubouristi	smażone ślimaki / fried snails with rosemary	meze	smażenie	średnia	ślimaki w mące wkładane otworem w dół do gorącej oliwy (ok. 150 ml), zalane octem lub winem z rozmarynem; tradycja od czasów minojskich, na Krecie żyje 120 gatunków ślimaków	https://www.argophilia.com/news/chochlioi-boubouristi/233187/
Grecja i Cypr	Kreta		Kreta	Sfakianes pites	placki ze Sfakii / Sfakia cheese pies	wypieki	ciasto z oliwą + smażenie	średnia	ciasto z mąki, oliwy i raki z myzithrą, smażone na odrobinie oliwy i polane miodem tymiankowym	https://www.netferry.com/blog/delicious-local-food-on-the-island-of-crete
Grecja i Cypr	Kreta		Kreta	Kalitsounia	kalitsounia / Cretan cheese pastries	wypieki	ciasto	średnia	małe pierogi z serem, często z miodem, słodkie lub wytrawne	https://www.cretetravel.com/en/Blog/Foodies_heaven_in_Crete_Cretan_Food_.html
Grecja i Cypr	Kreta		Kreta	Arni me stamnagathi	jagnięcina ze stamnagathi / lamb with wild chicory	mięso	smażenie + duszenie	intensywna	jagnięcina podsmażona w gorącej oliwie z oregano, z dziką cykorią i sosem avgolemono	https://www.netferry.com/blog/delicious-local-food-on-the-island-of-crete
Grecja i Cypr	Kreta		Kreta	Askordoulakoi	askordoulakoi / wild hyacinth bulbs	sałatka	surowa lub duszenie	intensywna	cebulki dzikiej rośliny jedzone na surowo z oliwą i octem albo duszone w oliwie z octem i mąką	https://www.cretetravel.com/en/Blog/Foodies_heaven_in_Crete_Cretan_Food_.html
Grecja i Cypr	Kreta		Kreta	Fava	fava / yellow split-pea purée	meze	emulsja + wykończenie	średnia	żółty groszek ugotowany i zmiksowany z oliwą; na Krecie i Santorini	https://turuhi.com/resources/must-try-creten-foods/
Grecja i Cypr	Ryby, mięso i dania wyspiarskie		Ryby, mięso i dania wyspiarskie	Psari sta karvouna	ryba z grilla / grilled fish with ladolemono	ryby	wykończenie	średnia	lokalna ryba grillowana z odrobiną oliwy i cytryny	https://exploringworldsoldandnew.com/world-cities/taste-world/taste-europe/taste-greece/greek-cuisine
Grecja i Cypr	Ryby, mięso i dania wyspiarskie		Ryby, mięso i dania wyspiarskie	Bakaliaros skordalia	dorsz ze skordalią / fried salt cod with garlic dip	ryby	smażenie + sos	łagodna	dorsz w cieście, podawany ze skordalią; danie 25 marca	https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Greek_dishes
Grecja i Cypr	Ryby, mięso i dania wyspiarskie		Ryby, mięso i dania wyspiarskie	Lakerda	lakerda / cured bonito	meze	podanie z oliwą	średnia	marynowany bonito jako meze	https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Greek_dishes
Grecja i Cypr	Pieczywo, ciasta i słodycze na oliwie		Pieczywo, ciasta i słodycze na oliwie	Melomakarona	melomakarona / honey-soaked Christmas cookies	słodycze	ciasto z oliwą (lub smażenie)	średnia	bożonarodzeniowe ciasteczka z miodem i orzechami; w Neapoli (Lakonia) smażone w oliwie zamiast pieczenia	https://neoskosmos.com/en/2013/07/15/life/food-drink/olive-oil-in-sweets/
Grecja i Cypr	Pieczywo, ciasta i słodycze na oliwie		Pieczywo, ciasta i słodycze na oliwie	Kourabiedes me ladi	kourabiedes na oliwie / olive oil shortbread	słodycze	ciasto z oliwą	delikatna	w Levidi (Arkadia) robione na oliwie zamiast masła	https://neoskosmos.com/en/2013/07/15/life/food-drink/olive-oil-in-sweets/
Grecja i Cypr	Pieczywo, ciasta i słodycze na oliwie		Pieczywo, ciasta i słodycze na oliwie	Lagana	lagana / Clean Monday flatbread	pieczywo	ciasto	średnia	płaski chleb pieczony na Czysty Poniedziałek, pierwszy dzień Wielkiego Postu	https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Greek_dishes
Grecja i Cypr	Pieczywo, ciasta i słodycze na oliwie		Pieczywo, ciasta i słodycze na oliwie	Mus czekoladowy z oliwą	chocolate olive oil mousse	deser nowoczesny	składnik	owocowa	oliwa daje jedwabistą konsystencję musu	https://neoskosmos.com/en/2013/07/15/life/food-drink/olive-oil-in-sweets/
Grecja i Cypr	Pieczywo, ciasta i słodycze na oliwie		Pieczywo, ciasta i słodycze na oliwie	Lody z oliwą	olive oil ice cream	deser nowoczesny	składnik	aromatyzowana	najlepsze wersje używają oliw aromatyzowanych	https://neoskosmos.com/en/2013/07/15/life/food-drink/olive-oil-in-sweets/
Grecja i Cypr	Cypr		Cypr	Koupepia	koupepia / stuffed vine leaves	mięso i warzywa	smażenie + duszenie	średnia	liście winorośli z mięsem i ryżem, duszone z pomidorem; w przepisie pół i ćwierć szklanki oliwy na 4 porcje	https://www.visitcyprus.com/author/christos/page/56/
Grecja i Cypr	Cypr		Cypr	Kolokasi	kolokasi / taro stew	warzywa	smażenie + duszenie	średnia	taro obsmażone w oliwie i duszone z wieprzowiną lub kurczakiem; nie kroi się go nożem i nie dodaje cytryny w trakcie gotowania	https://www.visitcyprus.com/author/christos/page/56/
Grecja i Cypr	Cypr		Cypr	Louvi me lahana	czarne oczko z boćwiną / black-eyed beans with chard	strączkowe	surowa	średnia	fasola z boćwiną lub cukinią, oliwą, solą i cytryną	https://theculturetrip.com/articles/the-10-best-foods-in-cyprus https://www.visitcyprus.com/files/food_and_drink/Flavours_of_Cyprus_6_2013_FRE.pdf
Grecja i Cypr	Cypr		Cypr	Kolokouthkia me ta afka	cukinia z jajkami / courgettes with eggs	jajka	smażenie	średnia	oliwa i sól to jedyna przyprawa	https://theculturetrip.com/articles/the-10-best-foods-in-cyprus
Grecja i Cypr	Cypr		Cypr	Htapodi krasato	ośmiornica z oregano / octopus with oil and vinegar	ryby	duszenie + dressing	średnia	ośmiornica duszona w gorącej oliwie, podana z oregano i dressingiem oliwa–ocet lub oliwa–cytryna	https://www.visitcyprus.com/discover-cyprus/gastronomy/page/276/
Grecja i Cypr	Cypr		Cypr	Melintzanes yiahni	bakłażany yiahni / Cypriot imam bayildi	warzywa	duszenie	średnia	bakłażany z czosnkiem i pomidorem	https://www.visitcyprus.com/files/food_and_drink/Flavours_of_Cyprus_6_2013_FRE.pdf
Grecja i Cypr	Cypr		Cypr	Louvana	zupa z żółtego groszku / split-pea soup	zupa	wykończenie	średnia	groszek z ryżem zmiksowany na gęstą zupę, podany z grzankami smażonymi w oliwie (pół szklanki)	https://dim-lemesos26-lem.schools.ac.cy/data/uploads/recipies/recipies.pdf
Grecja i Cypr	Cypr		Cypr	Trahanas	zupa trahanas / cracked wheat and yoghurt soup	zupa	składnik	średnia	fermentowany śrut pszenny z jogurtem, z kostkami halloumi	https://www.visitcyprus.com/author/christos/page/56/
Grecja i Cypr	Cypr		Cypr	Choriatiki kypriaki	sałatka cypryjska / Cypriot village salad	sałatka	surowa	średnia	sałata, kolendra, rukola, seler, papryka, pomidor, ogórek, kapary, oliwki, oliwa i ocet	https://www.visitcyprus.com/discover-cyprus/gastronomy/page/199/
Grecja i Cypr	Cypr		Cypr	Elies tsakistes	łamane oliwki / cracked green olives	meze	marynata	średnia	zielone oliwki z nasionami kolendry, czosnkiem, oliwą i cytryną	https://www.visitcyprus.com/author/christos/page/56/
Grecja i Cypr	Uzupełnienia: Korfu i Wyspy Jońskie, Mani, Cyklady, słodycze		Uzupełnienia: Korfu i Wyspy Jońskie, Mani, Cyklady, słodycze	Sofrito (Korfu)	sofrito z Korfu / Corfiot veal sofrito	mięso	smażenie + duszenie	średnia	cielęcina duszona z dużą ilością czosnku, białym winem i natką; ślad wpływów weneckich	https://doeatbetterexperience.com/fr/grece/que-faire-a-corfou/corfou-tour-gastronomique/ https://www.carnival.com/awaywego/?p=16806
Grecja i Cypr	Uzupełnienia: Korfu i Wyspy Jońskie, Mani, Cyklady, słodycze		Uzupełnienia: Korfu i Wyspy Jońskie, Mani, Cyklady, słodycze	Bourdeto (Korfu)	bourdeto / spicy Corfiot fish stew	ryby	duszenie	średnia	pikantny gulasz rybny z cebulą, czerwoną papryką i cytryną	https://doeatbetterexperience.com/fr/grece/que-faire-a-corfou/corfou-tour-gastronomique/ https://www.carnival.com/awaywego/?p=16806
Grecja i Cypr	Uzupełnienia: Korfu i Wyspy Jońskie, Mani, Cyklady, słodycze		Uzupełnienia: Korfu i Wyspy Jońskie, Mani, Cyklady, słodycze	Pastitsada (Korfu)	pastitsada / Corfiot spiced meat with pasta	mięso	sofrito	średnia	mięso duszone w korzennym sosie pomidorowym, podawane z makaronem	https://doeatbetterexperience.com/fr/grece/que-faire-a-corfou/corfou-tour-gastronomique/
Grecja i Cypr	Uzupełnienia: Korfu i Wyspy Jońskie, Mani, Cyklady, słodycze		Uzupełnienia: Korfu i Wyspy Jońskie, Mani, Cyklady, słodycze	Ladopita (Lefkada)	ciasto na oliwie / Lefkada olive oil halva cake	słodycze	ciasto z oliwą	owocowa, średnia	rodzaj chałwy z dużą ilością oliwy i mąki; na Nowy Rok pieczona jako vasilopita z ukrytą monetą	https://www.tovima.com/food/the-traditional-sweets-of-greeces-ionian-islands/
Grecja i Cypr	Uzupełnienia: Korfu i Wyspy Jońskie, Mani, Cyklady, słodycze		Uzupełnienia: Korfu i Wyspy Jońskie, Mani, Cyklady, słodycze	Ladokouloura (Lefkada)	ciasteczka na oliwie / olive oil cookies	słodycze postne	ciasto z oliwą	średnia	postne ciasteczka, w których dominuje oliwa	https://www.tovima.com/food/the-traditional-sweets-of-greeces-ionian-islands/
Grecja i Cypr	Uzupełnienia: Korfu i Wyspy Jońskie, Mani, Cyklady, słodycze		Uzupełnienia: Korfu i Wyspy Jońskie, Mani, Cyklady, słodycze	Ciasto z petimezi (Zakynthos)	ciasto z melasą winogronową / grape molasses pie	słodycze postne	ciasto z oliwą	średnia	postny wypiek na blasze z oliwą i melasą z winogron, posypany sezamem	https://www.tovima.com/food/the-traditional-sweets-of-greeces-ionian-islands/
Grecja i Cypr	Uzupełnienia: Korfu i Wyspy Jońskie, Mani, Cyklady, słodycze		Uzupełnienia: Korfu i Wyspy Jońskie, Mani, Cyklady, słodycze	Melomakarona smażone (Neapoli, Lakonia)	melomakarona / honey cookies fried in oil	słodycze	ciasto z oliwą + smażenie	średnia	świąteczne ciasteczka z oliwą w cieście, w Lakonii smażone w oliwie zamiast pieczenia	https://neoskosmos.com/en/2013/07/15/life/food-drink/olive-oil-in-sweets/
Grecja i Cypr	Uzupełnienia: Korfu i Wyspy Jońskie, Mani, Cyklady, słodycze		Uzupełnienia: Korfu i Wyspy Jońskie, Mani, Cyklady, słodycze	Dipla	dipla / fried honey pastry	słodycze	smażenie	łagodna	cienkie ciasto smażone w oliwie, z syropem miodowym, orzechami i cynamonem	https://neoskosmos.com/en/2013/07/15/life/food-drink/olive-oil-in-sweets/
Grecja i Cypr	Uzupełnienia: Korfu i Wyspy Jońskie, Mani, Cyklady, słodycze		Uzupełnienia: Korfu i Wyspy Jońskie, Mani, Cyklady, słodycze	Lalagia (Mani)	lalagia / Maniot fried dough strips	przekąska	smażenie	średnia, lokalna Koroneiki lub Athinolia	paski ciasta z mąki i wody, składane i smażone w gorącej oliwie	https://files.visitpeloponnese.com/en/prdct/laconian-cuisine-and-local-products
Grecja i Cypr	Uzupełnienia: Korfu i Wyspy Jońskie, Mani, Cyklady, słodycze		Uzupełnienia: Korfu i Wyspy Jońskie, Mani, Cyklady, słodycze	Travichtes (Mani)	małe pierożki z Mani / small Maniot pies	przekąska	smażenie	średnia	pierożki z prostego ciasta, smażone w oliwie	https://files.visitpeloponnese.com/en/prdct/laconian-cuisine-and-local-products
Grecja i Cypr	Uzupełnienia: Korfu i Wyspy Jońskie, Mani, Cyklady, słodycze		Uzupełnienia: Korfu i Wyspy Jońskie, Mani, Cyklady, słodycze	Makaron z mizithrą (Mani)	makaron z mizithrą / pasta with dry mizithra	makaron	sos z oliwy	średnia	gruby, ręcznie robiony makaron z kruszonym suchym serem mizithra, gotowany w oliwie	https://files.visitpeloponnese.com/en/prdct/laconian-cuisine-and-local-products
Grecja i Cypr	Uzupełnienia: Korfu i Wyspy Jońskie, Mani, Cyklady, słodycze		Uzupełnienia: Korfu i Wyspy Jońskie, Mani, Cyklady, słodycze	Revithada (Sifnos)	zupa z ciecierzycy z Sifnos / Sifnos baked chickpeas	strączkowe	pieczenie w glinianym naczyniu	średnia	słynna potrawa z Cyklad, pieczona powoli w glinianym naczyniu	https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Greek_dishes
Grecja i Cypr	Uzupełnienia: Korfu i Wyspy Jońskie, Mani, Cyklady, słodycze		Uzupełnienia: Korfu i Wyspy Jońskie, Mani, Cyklady, słodycze	Anginares a la polita	karczochy po stambulsku / artichokes alla polita	warzywa (ladera)	duszenie w oliwie	średnia	karczochy z cebulą, marchewką i ziemniakami duszone w oliwie	https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Greek_dishes
Grecja i Cypr	Uzupełnienia: Korfu i Wyspy Jońskie, Mani, Cyklady, słodycze		Uzupełnienia: Korfu i Wyspy Jońskie, Mani, Cyklady, słodycze	Briam	briam / Greek baked vegetables	warzywa	pieczenie w oliwie	średnia	pieczone letnie warzywa z ziemniakami i cukinią w oliwie	https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Greek_dishes
Grecja i Cypr	Uzupełnienia: Cypr		Uzupełnienia: Cypr	Kolokouthkia me t’ afka	cukinia z jajkami / courgettes with eggs	jajka, meze	smażenie	średnia	smażona cukinia z jajecznicą; oliwa i sól to jedyne przyprawy	https://theculturetrip.com/articles/the-10-best-foods-in-cyprus
Grecja i Cypr	Uzupełnienia: Cypr		Uzupełnienia: Cypr	Agrelia me afka	dzikie szparagi z jajkami / wild asparagus with eggs	jajka	smażenie	średnia	wiosenne danie z dzikich szparagów, jajek, cytryny i pół szklanki oliwy	https://www.visitcyprus.com/discover-cyprus/gastronomy/page/291/
Grecja i Cypr	Uzupełnienia: Cypr		Uzupełnienia: Cypr	Tsakkistes	tłuczone zielone oliwki / Cypriot cracked olives	przekąska	marynata	średnia	wczesne zielone oliwki rozbijane i podawane z kolendrą, czosnkiem, oliwą i cytryną	https://www.visitcyprus.com/author/christos/page/56/
Grecja i Cypr	Uzupełnienia: Cypr		Uzupełnienia: Cypr	Patates antinaktes	ziemniaki z kolendrą i winem / crushed potatoes with coriander	dodatek	smażenie	średnia	ziemniaki rozbijane, smażone w oliwie i duszone w czerwonym winie z nasionami kolendry	https://www.theflavorvortex.com/?p=2709
Grecja i Cypr	Uzupełnienia: Cypr		Uzupełnienia: Cypr	Oktapodi krasato (cypryjska ośmiornica)	ośmiornica / Cypriot octopus	ryby	duszenie + dressing	średnia	ośmiornica duszona na oliwie, podawana z oregano i sosem z oliwy z octem lub cytryną	https://www.visitcyprus.com/author/christos/page/56/
Portugalia	Dorsz, ośmiornica i owoce morza		Dorsz, ośmiornica i owoce morza	Bacalhau à lagareiro	dorsz po tłocznicku / salt cod in olive oil and garlic	ryby	główny składnik (polanie)	intensywna, Galega lub Cobrançosa	pieczony lub grillowany dorsz z czosnkiem, bardzo dużą ilością oliwy i ziemniakami „a murro” (rozbitymi pięścią)	https://www.viajaquepassa.com.br/pratos-tipicos-portugal/
Portugalia	Dorsz, ośmiornica i owoce morza		Dorsz, ośmiornica i owoce morza	Polvo à lagareiro	ośmiornica po tłocznicku / octopus with olive oil and garlic	ryby	główny składnik (polanie)	intensywna	gotowana, potem pieczona ośmiornica z ziemniakami a murro, hojnie polana EVOO z czosnkiem i kolendrą; danie wigilijne	https://www.nomadglobal.com/conteudos/culinaria-portuguesa https://holiday.saga.co.uk/blog/traditional-portugal-food-to-try
Portugalia	Dorsz, ośmiornica i owoce morza		Dorsz, ośmiornica i owoce morza	Bacalhau à Brás	dorsz à Brás / salt cod with straw potatoes and egg	ryby	sauté	średnia	rwany dorsz podsmażony w oliwie z cebulą i czosnkiem, z chrupkimi ziemniakami i jajkiem; ulubione danie narodowe	https://turismo.eurodicas.com.br/?p=2336 https://holiday.saga.co.uk/blog/traditional-portugal-food-to-try
Portugalia	Dorsz, ośmiornica i owoce morza		Dorsz, ośmiornica i owoce morza	Pataniscas de bacalhau	placki z dorszem / salt cod fritters	przekąska	smażenie	łagodna	płaskie placki z dorsza w cieście z mąki, jajek i wody, bez ziemniaków	https://www.viajaquepassa.com.br/pratos-tipicos-portugal/
Portugalia	Dorsz, ośmiornica i owoce morza		Dorsz, ośmiornica i owoce morza	Sardinhas assadas	grillowane sardynki / grilled sardines	ryby	marynata + polanie	średnia	sardynki tylko z solą i oliwą na węglu, na kromce chleba kukurydzianego; symbol święta św. Antoniego (13 VI)	https://www.viajaquepassa.com.br/pratos-tipicos-portugal/ https://www.kayak.com.br/news/?p=25752
Portugalia	Dorsz, ośmiornica i owoce morza		Dorsz, ośmiornica i owoce morza	Amêijoas à Bulhão Pato	małże Bulhão Pato / clams with garlic and coriander	owoce morza	sauté + sos	średnia	czosnek podsmażony w oliwie, małże, kolendra i cytryna; nazwa od poety Bulhão Pato	https://www.e-konomista.pt/que-comer-lisboa/ https://www.portugal.com/food-drink/portugese-cuisine
Portugalia	Dorsz, ośmiornica i owoce morza		Dorsz, ośmiornica i owoce morza	Camarão ao alho	krewetki z czosnkiem / garlic prawns	petisco	sauté	średnia	krewetki krótko w oliwie z czosnkiem, masłem, cytryną i chili, czasem z odrobiną whisky	https://www.portugalhomes.com/pt/blog/petiscos-portuguese-tapas
Portugalia	Dorsz, ośmiornica i owoce morza		Dorsz, ośmiornica i owoce morza	Salada de polvo	sałatka z ośmiornicy / octopus salad	przekąska	surowa	średnia	zimna ośmiornica z cebulą, oliwą i natką	https://www.kayak.com.br/news/?p=25752
Portugalia	Dorsz, ośmiornica i owoce morza		Dorsz, ośmiornica i owoce morza	Cataplana de marisco	cataplana z owocami morza / seafood cataplana	owoce morza	duszenie	średnia	gulasz duszony w zamkniętym miedzianym naczyniu, od którego bierze nazwę; Algarve	https://holiday.saga.co.uk/blog/traditional-portugal-food-to-try
Portugalia	Alentejo i kuchnia chleba		Alentejo i kuchnia chleba	Açorda alentejana	açorda / Alentejo bread and garlic soup	zupa	surowa (zalana wrzątkiem)	intensywna, DOP Alentejo	czosnek, kolendra lub poejo i sól utarte z oliwą (ok. 4 łyżki), zalane wrzątkiem na czerstwym chlebie, z jajkiem w koszulce	https://www.visitportugal.com/pt-pt/node/73794 https://dspace.uevora.pt/rdpc/bitstream/10174/18355/1/FormacaoAlimentacaoSaudavel_Novembro.pdf
Portugalia	Alentejo i kuchnia chleba		Alentejo i kuchnia chleba	Gaspacho alentejano	gaspacho z Alentejo / Alentejo cold soup	chłodnik	surowa	średnia	letnia zupa na zimno z chlebem, podawana też ze smażonymi ostrobokami	https://www.visitportugal.com/pt-pt/node/73794 https://euro-ace.eu/sites/default/files/inline-files/gastronomia-pt.pdf
Portugalia	Alentejo i kuchnia chleba		Alentejo i kuchnia chleba	Sopa de cação	zupa z rekinka / dogfish soup with coriander	zupa	baza	średnia	zupa z rekinka z kolendrą i chlebem	https://www.visitportugal.com/pt-pt/node/73794
Portugalia	Alentejo i kuchnia chleba		Alentejo i kuchnia chleba	Sopa de tomate alentejana	zupa pomidorowa z Alentejo / tomato bread soup	zupa	sofrito	średnia	refogado z cebuli i czosnku na oliwie, pomidory, chleb wokół talerza i jajko w koszulce	https://www.e-konomista.pt/pratos-alentejanos/
Portugalia	Alentejo i kuchnia chleba		Alentejo i kuchnia chleba	Migas alentejanas	migas z Alentejo / fried bread migas	danie wiejskie	smażenie	średnia	chleb alentejski smażony z czosnkiem i pastą paprykową, podawany zwinięty z wieprzowiną (tradycyjnie także na smalcu)	https://www.e-konomista.pt/pratos-alentejanos/
Portugalia	Alentejo i kuchnia chleba		Alentejo i kuchnia chleba	Ensopado de borrego	gulasz z jagnięciny / lamb stew on bread	mięso	smażenie + duszenie	średnia	jagnięcina obsmażona w oliwie, duszona z winem i papryką, podana na kromkach chleba; wiosna i Wielkanoc	https://www.e-konomista.pt/pratos-alentejanos/
Portugalia	Alentejo i kuchnia chleba		Alentejo i kuchnia chleba	Pão com azeite	chleb z oliwą / bread dipped in olive oil	otwarcie posiłku	surowa	intensywna	oliwa na talerzu i chleb rwany rękami — klasyczny początek posiłku, by poczuć smak oliwy bez dodatków	https://www.cvc.com.br/dicas-de-viagem/?p=37594
Portugalia	Zupy, warzywa i przekąski z całego kraju		Zupy, warzywa i przekąski z całego kraju	Caldo verde	zielona zupa / potato and kale soup	zupa	baza + wykończenie	średnia	ziemniaki i drobno krojona kapusta z czosnkiem i plastrem chouriço; z sardynkami na święta czerwcowe (strużka oliwy na wierzchu — wiedza ogólna)	https://www.movingtoportugal.pt/en/lifestyle/portuguese-food/ https://www.portugal.com/food-drink/portugese-cuisine
Portugalia	Zupy, warzywa i przekąski z całego kraju		Zupy, warzywa i przekąski z całego kraju	Peixinhos da horta	„rybki z ogrodu” / battered green beans	petisco	smażenie	łagodna	fasolka w cieście z jajek i mąki, smażona; uważana za przodka japońskiej tempury	https://www.movingtoportugal.pt/en/lifestyle/portuguese-food/ https://www.portugalhomes.com/pt/blog/petiscos-portuguese-tapas
Portugalia	Zupy, warzywa i przekąski z całego kraju		Zupy, warzywa i przekąski z całego kraju	Ovos recheados	faszerowane jajka / stuffed eggs	petisco	emulsja	średnia	żółtka utarte z natką, cebulą, czosnkiem i oliwą na gładką pastę	https://www.e-konomista.pt/que-comer-lisboa/
Portugalia	Zupy, warzywa i przekąski z całego kraju		Zupy, warzywa i przekąski z całego kraju	Mão de vaca com grão	nóżki z ciecierzycą / cow heel with chickpeas	danie jednogarnkowe	sofrito	średnia	refogado z cebuli, czosnku i pomidora na oliwie z chouriço, papryczką i laurem	https://www.e-konomista.pt/que-comer-lisboa/
Portugalia	Uzupełnienia: słodycze na oliwie, Trás-os-Montes i Beiras		Uzupełnienia: słodycze na oliwie, Trás-os-Montes i Beiras	Bolo de azeite (bolo podre)	ciasto na oliwie / Portuguese olive oil cake	słodycze	ciasto z oliwą	średnia, DOP Beira Interior	puszyste ciasto z mąki, jajek, cukru i oliwy, specjalność Beira Baixa na Wielkanoc; istnieje wiele wersji, a nie jeden przepis	https://www.idealista.pt/news/node/69225 https://www.tasteoflisboa.com/blog/best-portuguese-desserts-with-olive-oil/
Portugalia	Uzupełnienia: słodycze na oliwie, Trás-os-Montes i Beiras		Uzupełnienia: słodycze na oliwie, Trás-os-Montes i Beiras	Bolo de azeite e mel	ciasto z oliwą i miodem / olive oil and honey cake	słodycze	ciasto z oliwą	średnia	odmiana z Beira Baixa; miód daje więcej aromatu i dłuższą trwałość	https://www.tasteoflisboa.com/blog/best-portuguese-desserts-with-olive-oil/
Portugalia	Uzupełnienia: słodycze na oliwie, Trás-os-Montes i Beiras		Uzupełnienia: słodycze na oliwie, Trás-os-Montes i Beiras	Pudim de azeite de Mirandela	pudding na oliwie / olive oil pudding	słodycze	baza z oliwą	intensywna, DOP Trás-os-Montes	najbardziej znany pudding na oliwie, z regionu gajów i tłoczni Trás-os-Montes	https://www.tasteoflisboa.com/blog/best-portuguese-desserts-with-olive-oil/
Portugalia	Uzupełnienia: słodycze na oliwie, Trás-os-Montes i Beiras		Uzupełnienia: słodycze na oliwie, Trás-os-Montes i Beiras	Biscoitos de azeite	ciasteczka na oliwie / olive oil biscuits	słodycze	ciasto z oliwą	średnia	kruchsze niż maślane, dostępne w całej Portugalii	https://www.tasteoflisboa.com/blog/best-portuguese-desserts-with-olive-oil/
Portugalia	Uzupełnienia: słodycze na oliwie, Trás-os-Montes i Beiras		Uzupełnienia: słodycze na oliwie, Trás-os-Montes i Beiras	Broas de azeite	słodkie bułeczki na oliwie / olive oil buns	słodycze	ciasto z oliwą	średnia	tradycyjne wypieki wielu regionów, m.in. Estremadury	https://www.idealista.pt/news/node/69225
Portugalia	Uzupełnienia: słodycze na oliwie, Trás-os-Montes i Beiras		Uzupełnienia: słodycze na oliwie, Trás-os-Montes i Beiras	Folar de Valpaços	wielkanocny chleb z mięsem / Easter meat bread	pieczywo	ciasto z oliwą	średnia	puszysty chleb z jajkami, smalcem i oliwą, nadziewany wędzonymi mięsami; jedyny certyfikowany folar w Portugalii (od 2017 r.)	https://www.idealista.pt/news/node/69225 https://www.idealista.pt/news/node/38851
Portugalia	Uzupełnienia: słodycze na oliwie, Trás-os-Montes i Beiras		Uzupełnienia: słodycze na oliwie, Trás-os-Montes i Beiras	Roupa velha	„stare ubranie” / Christmas leftover cod hash	ryby	sofrito (oliwa z czosnkiem)	intensywna	świąteczne danie z resztek wigilijnego dorsza z kapustą i ziemniakami, obficie podsmażone na oliwie z czosnkiem; Trás-os-Montes i Douro	https://www.e-konomista.pt/pratos-tipicos-de-natal/
Portugalia	Uzupełnienia: słodycze na oliwie, Trás-os-Montes i Beiras		Uzupełnienia: słodycze na oliwie, Trás-os-Montes i Beiras	Torricado	chleb tostowany z oliwą / toasted bread with olive oil	pieczywo	surowa	intensywna	duży bochenek tostowany i nasączony oliwą, podawany z dorszem lub sardynkami (Ribatejo)	https://camarapoa.rs.gov.br/draco/processos/139167/SEI_0592299_Minuta_de_PLL__Projeto_de_Lei_do_Legislativo_.pdf
Portugalia	Uzupełnienia: Madera		Uzupełnienia: Madera	Açorda madeirense	zupa chlebowa z Madery / Madeiran bread soup	zupa	wykończenie	intensywna	duże kawałki chleba z czosnkiem, jajkiem w koszulce, cząbrem zimowym i oliwą, zalane gorącą wodą	https://www.madeira-web.com/en/madeira/facts/food.html
Portugalia	Uzupełnienia: Madera		Uzupełnienia: Madera	Atum frito (tuńczyk marynowany)	smażony tuńczyk / marinated fried tuna	ryby	marynata + smażenie	średnia	świeży tuńczyk marynowany w oliwie z czosnkiem, solą i oregano, potem smażony; podawany z milho frito	https://www.madeira-web.com/en/madeira/facts/food.html https://www.hoppa.com/en/discover/local-cuisine/5-must-try-foods-in-madeira
Portugalia	Uzupełnienia: Madera		Uzupełnienia: Madera	Espetada (wersja z marynatą)	szaszłyki z wołowiny / beef skewers on bay branches	mięso	marynata	średnia	kawałki wołowiny na gałązkach wawrzynu, często marynowane w czosnku, oliwie i winie maderskim, grillowane nad żarem	https://www.nationalgeographic.com/travel/article/paid-content-top-dishes-madeira-portugal
Portugalia	Uzupełnienia: Madera		Uzupełnienia: Madera	Gambas ao alho	krewetki w czosnku / garlic prawns	ryby	smażenie w oliwie	średnia	krewetki skwierczące w oliwie z czosnkiem, wycierane chlebem bolo do caco	
Portugalia	Uzupełnienia: Azory		Uzupełnienia: Azory	Bife de atum com molho vilão	stek z tuńczyka z sosem vilão / tuna steak with „villain” sauce	ryby	sos (surowa)	średnia	tuńczyk z ostrym sosem z octu, oliwy, czosnku i siekanej cebuli; danie Azorów i Madery	https://www.cookinglisbon.com/post/typical-food-and-wines-from-the-azores-and-where-to-taste-them-in-lisbon
Portugalia	Uzupełnienia: Azory		Uzupełnienia: Azory	Bife à regional (São Miguel)	stek po azorsku / Azorean regional steak	mięso	smażenie	średnia	gruby kawałek lokalnej wołowiny smażony z czosnkiem i oliwą, z papryczkami i jajkiem sadzonym	https://celina-tours.com/blog/en/azores-food-gastronomy-guide/
Portugalia	Uzupełnienia: Azory		Uzupełnienia: Azory	Polvo guisado	duszona ośmiornica / Azorean octopus stew	ryby	duszenie	średnia	ośmiornica duszona (często w czerwonym winie z przyprawami), z ziemniakami i warzywami	https://azoresgetaways.com/pt-pt/destination/azores/why-visit/food
Portugalia	Uzupełnienia: Azory		Uzupełnienia: Azory	Lapas de molho	małże lapas w sosie / limpets in olive oil sauce	ryby	duszenie w oliwie	średnia	lapas duszone z cebulą i czosnkiem podsmażonymi w filiżance oliwy, z natką; kuchnia domowa Azorów	https://www.oocities.org/TheTropics/4338/fish.html
Portugalia	Uzupełnienia: Azory		Uzupełnienia: Azory	Batata cozida com azeite	ziemniaki z oliwą / boiled potatoes with olive oil	dodatek	surowa	średnia	zwykły dodatek do owoców morza na Azorach, skropiony oliwą	https://www.cookinglisbon.com/post/typical-food-and-wines-from-the-azores-and-where-to-taste-them-in-lisbon
Turcja	Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego		Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego	Zeytinyağlı enginar	karczochy w oliwie / artichokes in olive oil	warzywa	duszenie, podanie na zimno	delikatna, Ayvalık	wiosenne karczochy z młodym bobem i koperkiem; w Izmirze używa się też liści, nie tylko serc	https://www.haberturk.com/htgastro/htgazete/turk-mutfaginin-en-guzide-11-zeytinyaglisi-3857120 https://www.turkgun.com/beslenme-ve-diyet/sofralarda-bahar-esintisi-zeytinyagli-ve-otlu-ege-lezzetleri-rehberi/355203
Turcja	Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego		Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego	Enginar dolması	faszerowane karczochy / stuffed artichokes	warzywa	duszenie	delikatna	serca karczochów nadziewane ryżem i ziołami	https://yemek.com/zeytinyagli-ege-yemekleri/
Turcja	Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego		Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego	Zeytinyağlı sakızlı enginar	karczochy z mastyksem / artichokes with mastic	warzywa	duszenie	delikatna	specjał Alaçatı z żywicą mastyksową z miejscowych drzew	https://www.enuygun.com/bilgi/alacati-da-ne-yenir/
Turcja	Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego		Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego	Zeytinyağlı yaprak sarma	gołąbki z liści winorośli / stuffed vine leaves in olive oil	meze	duszenie	delikatna, Ayvalık	najpopularniejsze danie Egejskie; warianty z pigwą i tahini albo z wiśniami	https://yemek.com/ege-yemekleri/ https://www.haberturk.com/htgastro/htgazete/turk-mutfaginin-en-guzide-11-zeytinyaglisi-3857120
Turcja	Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego		Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego	Zeytinyağlı lahana sarması	gołąbki z kapusty w oliwie / stuffed cabbage	meze	duszenie	delikatna	liście kapusty z ryżem i ziołami	https://yemek.com/zeytinyagli-tarifler/
Turcja	Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego		Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego	Zeytinyağlı taze fasulye	fasolka w oliwie / green beans in olive oil	warzywa	duszenie	średnia	klasyk tureckiej kuchni domowej	https://www.haberturk.com/htgastro/htgazete/turk-mutfaginin-en-guzide-11-zeytinyaglisi-3857120
Turcja	Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego		Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego	Barbunya pilaki	fasola borlotti pilaki / borlotti beans pilaki	strączkowe	duszenie	średnia	„pilaki” to osmańska technika bezmięsnego duszenia strączków lub owoców morza w oliwie	https://www.haberturk.com/htgastro/htgazete/turk-mutfaginin-en-guzide-11-zeytinyaglisi-3857120
Turcja	Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego		Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego	Zeytinyağlı bakla, iç bakla	bób w oliwie / broad beans in olive oil	warzywa	duszenie	delikatna	młody bób (w strąkach lub wyłuskany), jeden z najczęstszych składników Egejskich	https://yemek.com/ege-yemekleri/
Turcja	Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego		Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego	Zeytinyağlı portakallı kereviz	seler z pomarańczą / celeriac with orange	warzywa	duszenie	delikatna	seler korzeniowy z marchwią, świeżym sokiem z pomarańczy i cytrynowym sosem	https://yemek.com/zeytinyagli-ege-yemekleri/
Turcja	Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego		Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego	Zeytinyağlı pırasa	pory w oliwie / leeks in olive oil	warzywa	duszenie	średnia	pory z marchwią i ryżem	https://www.haberturk.com/htgastro/htgazete/turk-mutfaginin-en-guzide-11-zeytinyaglisi-3857120
Turcja	Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego		Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego	Zeytinyağlı biber dolması	faszerowane papryki / stuffed peppers	warzywa	duszenie	delikatna	papryki z ryżem, orzeszkami i porzeczkami	https://yemek.com/zeytinyagli-tarifler/
Turcja	Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego		Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego	İmam bayıldı	„imam zemdlał” / stuffed aubergines	warzywa	duszenie	średnia	bakłażany nadziewane cebulą i pomidorem; wspólne z kuchnią grecką	https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/lezzetli-hayat/ege-zeytinyaglilari-nerede-yenir-42479555
Turcja	Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego		Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego	Zeytinyağlı bamya	okra w oliwie / okra in olive oil	warzywa	duszenie	średnia	okra z pomidorem i cytryną	https://www.haberturk.com/htgastro/htgazete/turk-mutfaginin-en-guzide-11-zeytinyaglisi-3857120
Turcja	Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego		Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego	Zeytinyağlı yerelması	topinambur w oliwie / Jerusalem artichoke	warzywa	duszenie	delikatna	zimowy zeytinyağlı z marchwią	https://www.haberturk.com/htgastro/htgazete/turk-mutfaginin-en-guzide-11-zeytinyaglisi-3857120
Turcja	Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego		Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego	Zeytinyağlı ıspanak kökü	korzenie szpinaku w oliwie / spinach roots	warzywa	duszenie	delikatna	danie „zero waste” z korzeni szpinaku	https://www.haberturk.com/htgastro/htgazete/turk-mutfaginin-en-guzide-11-zeytinyaglisi-3857120
Turcja	Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego		Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego	Zeytinyağlı kuru börülce, kuru fasulye	czarne oczko, biała fasola w oliwie / dried beans in olive oil	strączkowe	duszenie	średnia	suszone strączki w wersji na zimno	https://yemek.com/degisik-zeytinyagli-yemekler/
Turcja	Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego		Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego	Zeytinyağlı elma	jabłka w oliwie / apples in olive oil	danie zapomniane	duszenie	delikatna	rzadki Egejski zeytinyağlı z jabłkami, przywracany przez szefa Ahmeta Güzelyağdökena	https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/lezzetli-hayat/ege-zeytinyaglilari-nerede-yenir-42479555
Turcja	Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego		Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego	Girit kabağı dolması, kabak çiçeği dolması	faszerowana cukinia kretańska, kwiaty cukinii / stuffed courgette, courgette flowers	warzywa	duszenie	delikatna	ulubione nadziewane warzywa Egejskie	https://yemek.com/degisik-zeytinyagli-yemekler/
Turcja	Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego		Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego	Zeytinyağlı fava	fava w oliwie / broad bean purée	meze	emulsja + polanie	średnia	purée z suszonego bobu z oliwą, często z kalmarem na wierzchu	https://yemek.com/zeytinyagli-tarifler/ https://www.enuygun.com/bilgi/alacati-da-ne-yenir/
Turcja	Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego		Zeytinyağlılar i dania z wybrzeża Egejskiego	Zeytinyağlı semizotu	portulaka w oliwie / purslane in olive oil	warzywa	duszenie	delikatna	letnie danie z portulaki	https://yemek.com/egenin-armagani-zeytinyagli-lezzetler/
Turcja	Ege otları: dzikie zioła Egejskie		Ege otları: dzikie zioła Egejskie	Şevketibostan	złoty oset (Scolymus hispanicus) / golden thistle	warzywa	duszenie	średnia	kłujcy oset Egejski, trudny w obróbce, gotowany w oliwie albo z jagnięciną	https://yemek.com/egenin-armagani-zeytinyagli-lezzetler/ https://www.odeabank.com.tr/medium/document-file-1632.vsf
Turcja	Ege otları: dzikie zioła Egejskie		Ege otları: dzikie zioła Egejskie	Deniz börülcesi	sołerod / samphire	meze	surowa	średnia	morski sołerod z sosem czosnkowo-cytrynowym, nieodzowny przy rybach	https://www.turkgun.com/beslenme-ve-diyet/sofralarda-bahar-esintisi-zeytinyagli-ve-otlu-ege-lezzetleri-rehberi/355203
Turcja	Ege otları: dzikie zioła Egejskie		Ege otları: dzikie zioła Egejskie	Arapsaçı	dziki koper włoski / wild fennel	warzywa, konserwa	konserwowanie w oliwie	średnia	dzikie zioło o zapachu anyżu, do börek i garnków; konserwowane w zalewie oliwnej na cały rok	https://www.odeabank.com.tr/medium/document-file-1632.vsf https://www.turkgun.com/beslenme-ve-diyet/sofralarda-bahar-esintisi-zeytinyagli-ve-otlu-ege-lezzetleri-rehberi/355203
Turcja	Ege otları: dzikie zioła Egejskie		Ege otları: dzikie zioła Egejskie	Radika, turp otu, ebegümeci	cykoria dzika, liście rzodkwi, ślaz / wild chicory, radish greens, mallow	sałatka	surowa	średnia	gotowane lub surowe zioła podawane z oliwą i cytryną	https://www.trthaber.com/haber/yasam/ege-otlari-restoranlarin-menulerini-susluyor-305144.html
Lewant				Musakhan (Palestyna)	musakhan / sumac chicken on taboon bread	danie główne	główny składnik	intensywna, Nabali, świeżo tłoczona	chleb taboon z ogromną ilością cebuli duszonej w oliwie z sumakiem i pieczonym kurczakiem; danie sezonu zbioru oliwek, jedzone rękami	https://www.travelpalestine.ps/en/Article/10/Musakhan https://phtrail.org/palestinian-cuisine
Lewant				Zeit w zaatar	oliwa z zaatarem / olive oil and za’atar	śniadanie	surowa	intensywna	chleb maczany najpierw w oliwie, potem w mieszance zaatar (tymianek, sezam, sól)	https://phtrail.org/palestinian-cuisine
Lewant				Manakish bi zaatar	manakish z zaatarem / za’atar flatbread	pieczywo	pasta z oliwą	średnia	ciasto posmarowane zaatarem wymieszanym z oliwą i upieczone	https://gourmantic.com/zeitoun-olive-oil-brunch-taste-of-lebanon/
Lewant				Hummus	hummus	meze	emulsja + polanie	średnia	ciecierzyca z tahini, cytryną, czosnkiem i oliwą, polana oliwą, z sumakiem	https://gulfnews.com/amp/food/mansaf-hummus-and-more-11-middle-east-dishes-we-love-to-eat-1.69301954 https://skipthedishes.com/hello-beirut-middle-eastern-franklin
Lewant				Mutabbal, baba ghanoush	mutabbal / smoky aubergine dip	meze	polanie	średnia	pieczony bakłażan z tahini (mutabbal) albo z warzywami bez tahini (baba ghanoush)	https://gulfnews.com/amp/food/mansaf-hummus-and-more-11-middle-east-dishes-we-love-to-eat-1.69301954
Lewant				Muhammara (Aleppo)	muhammara / red pepper and walnut dip	meze	emulsja	średnia	pieczona papryka, orzechy, melasa z granatów, kmin, bułka i oliwa	https://bestofvegan.com/?p=26560 https://deliveroo.co.uk/menu/manchester/urmston-and-chassen-road/syriana-urmston-24-crofts-bank-road
Lewant				Makdous (Syria)	makdous / olive oil-cured stuffed aubergines	konserwa	konserwowanie	średnia	małe bakłażany nadziewane orzechami, papryką i czosnkiem, dojrzewające w oliwie	https://deliveroo.co.uk/menu/manchester/urmston-and-chassen-road/syriana-urmston-24-crofts-bank-road
Lewant				Labneh	labneh / strained yoghurt	śniadanie, meze	polanie (też konserwowanie kulek)	intensywna	gęsty jogurt z ziołami i oliwą	https://skipthedishes.com/hello-beirut-middle-eastern-franklin
Lewant				Tabbouleh	tabbouleh	sałatka	surowa	średnia	natka, pomidor, cebula, bulgur i mięta z cytryną i oliwą; z gór syryjsko-libańskich	https://deliveroo.co.uk/menu/manchester/urmston-and-chassen-road/syriana-urmston-24-crofts-bank-road
Lewant				Fattoush	fattoush / bread salad	sałatka	smażenie chleba + dressing	średnia	sałatka z chlebem przesmażonym w oliwie, sumakiem, cytryną i oliwą; pochodzi z północnego Libanu	https://gulfnews.com/amp/food/mansaf-hummus-and-more-11-middle-east-dishes-we-love-to-eat-1.69301954
Lewant				Zaatar akhdar	sałatka ze świeżego zaataru / fresh za’atar salad	sałatka	surowa	intensywna	świeże liście zaataru z cebulą, cytryną i oliwą; rzadko w restauracjach poza Libanem	https://phoenix.chrisfo.edsqa01.aws.sbs.com.au/food/article/5-lesser-known-lebanese-dishes-you-will-learn-to-love/6jwmiwmtg
Lewant				Foul medames	bób medames / fava bean stew	śniadanie	wykończenie	intensywna	ugotowany bób z czosnkiem, kminem, cytryną, natką i oliwą na wierzchu; znany od starożytnego Egiptu	https://phoenix.chrisfo.edsqa01.aws.sbs.com.au/food/article/5-lesser-known-lebanese-dishes-you-will-learn-to-love/6jwmiwmtg https://gulfnews.com/amp/food/mansaf-hummus-and-more-11-middle-east-dishes-we-love-to-eat-1.69301954
Lewant				Loubieh b’zeit	fasolka w oliwie / green beans in olive oil	warzywa	duszenie	średnia	fasolka duszona w pomidorach na oliwie, jednogarnkowa	https://phoenix.chrisfo.edsqa01.aws.sbs.com.au/food/article/5-lesser-known-lebanese-dishes-you-will-learn-to-love/6jwmiwmtg
Lewant				Warak enab b’zeit	liście winorośli w oliwie / vegetarian stuffed vine leaves	meze	duszenie + polanie	średnia	liście z ryżem, cebulą i natką, z cytryną i oliwą	https://gulfnews.com/amp/food/mansaf-hummus-and-more-11-middle-east-dishes-we-love-to-eat-1.69301954 https://deliveroo.co.uk/menu/manchester/urmston-and-chassen-road/syriana-urmston-24-crofts-bank-road
Lewant				Mujaddara	mujaddara / lentils with rice and caramelised onions	strączkowe	smażenie cebuli	średnia	ryż lub bulgur z soczewicą i karmelizowaną cebulą; liczne warianty w całym Lewancie	https://bestofvegan.com/?p=26560
Lewant				Riz bi sh’arieh	ryż z makaronem / Lebanese vermicelli rice	ryż	smażenie	łagodna	ryż z podsmażonym na oliwie makaronem nitkowym	https://bestofvegan.com/?p=26560
Lewant				Fatteh (Syria)	fatteh / layered bread, chickpeas and yoghurt	danie śniadaniowe	wykończenie	średnia	chleb, ciecierzyca i jogurt z orzeszkami	https://skipthedishes.com/hello-beirut-middle-eastern-franklin
Lewant	Uzupełnienia: toum i sosy Lewantu		Uzupełnienia: toum i sosy Lewantu	Toum (Liban)	sos czosnkowy / Lebanese garlic sauce	sos	emulsja	delikatna (do ryb i warzyw) lub średnia, pikantna (do grillowanego mięsa)	czosnek ucierany tradycyjnie drewnianym tłuczkiem z solą, potem kropla po kropli oliwa na przemian z sokiem z cytryny, aż powstanie gęsta, puszysta emulsja; podawany do szawarmy i kurczaka z grilla; wiele współczesnych przepisów używa oleju neutralnego, bo oliwa daje żółtawy kolor, wyraźniejszy smak i bywa bardziej gorzka	<https://en.wikibooks.org/wiki/Cookbook:Toum_(Lebanese_Garlic_Sauce https://oliveoiltimes.com/recipes/toum-olive-oil-garlic-sauce https://hildaskitchenblog.com/recipe/lebanese-garlic-sauce-toum/
Lewant	Uzupełnienia: toum i sosy Lewantu		Uzupełnienia: toum i sosy Lewantu	Matbucha	matbucha / cooked tomato and pepper salad	meze	duszenie	średnia	duszone papryki, pomidory, czosnek, chili i oliwa; podawana na zimno lub ciepło jako meze (Izrael, Maghreb)	https://www.plantforwardkitchen.org/eastern-mediterraneansauces
Lewant	Uzupełnienia: Jordania		Uzupełnienia: Jordania	Galayet bandora	duszone pomidory / Jordanian sautéed tomatoes	warzywa	duszenie	średnia	pomidory podsmażane i duszone z cebulą, oliwą i ostrą papryką; jedzone z chlebem	https://en.wikipedia.org/wiki/Jordanian_cuisine https://international.visitjordan.com/Brochures/Food%20Brochure-English%20for%20Web.pdf
Lewant	Uzupełnienia: Jordania		Uzupełnienia: Jordania	Burghul biz-ziet	bulgur na oliwie / bulgur cooked in olive oil	zboża	gotowanie w oliwie	średnia	bulgur gotowany z oliwą, podawany z drobiem	https://en.wikipedia.org/wiki/Jordanian_cuisine
Lewant	Uzupełnienia: Jordania		Uzupełnienia: Jordania	Fatteh	fatteh / bread, yogurt and chickpea layers	meze	polanie	intensywna	warstwy chleba khubz, jogurtu, ciecierzycy i oliwy	https://en.wikipedia.org/wiki/Jordanian_cuisine
Lewant	Uzupełnienia: Jordania		Uzupełnienia: Jordania	Labneh z oliwą i zaatarem	labneh / strained yogurt with olive oil	śniadanie	surowa	intensywna	gęsty jogurt polany oliwą, z zaatarem, jedzony z chlebem na śniadanie	https://www.traveldrafts.com/?p=26442
Lewant	Uzupełnienia: Jordania		Uzupełnienia: Jordania	Mutabal	mutabal / smoky aubergine dip	meze	emulsja + polanie	średnia	pieczony bakłażan z tahini, oliwą i sokiem z cytryny	https://www.traveldrafts.com/?p=26442
Lewant	Uzupełnienia: Jordania		Uzupełnienia: Jordania	Manakeesh z oliwą	manakeesh / flatbread with olive oil and za’atar	pieczywo	pasta z oliwą	intensywna	„nie ma manakeesh bez oliwy” — placek z zaatarem lub białym serem i oliwą	https://international.visitjordan.com/Brochures/Food%20Brochure-English%20for%20Web.pdf
Lewant	Uzupełnienia: słodycze		Uzupełnienia: słodycze	Sfouf (Liban)	ciasto z kurkumą / Lebanese turmeric semolina cake	słodycze	ciasto z oliwą	bardzo łagodna	ciasto z semoliny, kurkumy i anyżu bez jajek i masła, z orzeszkami piniowymi, blacha smarowana tahini; jedzone na urodziny, spotkania rodzinne i święta; część przepisów używa łagodnej oliwy, inne oleju neutralnego	https://en.wikipedia.org/wiki/Sfouf https://www.cookinwithmima.com/wprm_print/sfouf-lebanese-turmeric-cake https://parsleyandicing.com/sfouf/
Lewant	Uzupełnienia: słodycze		Uzupełnienia: słodycze	Ka’ak asawir (Palestyna)	ciasteczka-bransoletki z daktylami / Palestinian date bracelet cookies	słodycze	ciasto z oliwą	średnia, owocowa	drożdżowe lub kruche „bransoletki” z mąki i semoliny z ok. szklanką oliwy, anyżem, koprem włoskim i kardamonem, nadziewane pastą daktylową; podawane z herbatą	https://falasteenifoodie.com/palestinian-kaak/ https://thematbakh.com/wprm_print/date-bracelet-cookies-kaak-asawer
Lewant	Uzupełnienia: słodycze		Uzupełnienia: słodycze	Ka’ak bil ma’amoul (Palestyna)	świąteczne ciasteczka z daktylami / date-stuffed ring cookies	słodycze świąteczne	ciasto z oliwą	średnia	ciasto z mąki pszennej, razowej i semoliny z oliwą, wodą z kwiatu pomarańczy, anyżem, czarnuszką i mahlabem, nadzienie daktylowe; z artykułu Nancy Harmon Jenkins o Palestynie	https://www.saveur.com/article/Recipes/Palestinian-Date-Cookies
Lewant	Uzupełnienia: słodycze		Uzupełnienia: słodycze	Ma’amoul (Lewant)	ma’amoul / date-filled semolina cookies	słodycze świąteczne	ciasto (masło lub oliwa)	łagodna	ręcznie zdobione ciastka z semoliny na Id al-Fitr i Wielkanoc, słynne z Nablusu; tradycyjnie na maśle lub oleju, w części przepisów z dodatkiem oliwy	https://handmadepalestine.com/blogs/news/traditional-palestinian-ma-moul-cookie-recipe https://freshpressedoliveoil.com/?p=5517
Maghreb, Libia, Egipt			Tunezja, Algieria	Harissa	harissa / chili paste		konserwowanie (warstwa oliwy)	intensywna, Chemlali	pasta z czerwonych papryczek, czosnku i przypraw; po każdym użyciu zalewana warstwą oliwy, by się nie zepsuła	https://cliffordawright.com/tunisian
Maghreb, Libia, Egipt			Tunezja	Lablabi	lablabi / chickpea breakfast soup		wykończenie	intensywna	ciecierzyca w bulionie z czosnkiem i kminem na kawałkach czerstwego chleba, polana oliwą, hariszą i cytryną; jedzona zimą w barach	https://africa.com/?p=109930 https://www.carolinescooking.com/lablabi-tunisian-chickpea-soup-stew
Maghreb, Libia, Egipt			Tunezja	Slata mechouia	grillowana sałatka / grilled pepper salad		surowa	intensywna	grillowane papryki i pomidory z czosnkiem, kminem, kolendrą, octem i „obfitą” oliwą; podawana do prawie każdego posiłku	https://www.ab-in-den-urlaub.de/magazin/service/tunesisches-essen/ https://africa.com/?p=109930
Maghreb, Libia, Egipt			Tunezja	Slata tounsia	sałatka tunezyjska / Tunisian salad		surowa	średnia	drobno krojone warzywa z oliwą, cytryną i suszoną miętą	https://africa.com/?p=109930
Maghreb, Libia, Egipt			Tunezja	Ojja	ojja / eggs in spicy tomato sauce		sauté	średnia	pomidory, papryka, czosnek i harissa z jajkami, podawane na patelni z chlebem	https://www.ab-in-den-urlaub.de/magazin/service/tunesisches-essen/ https://www.worldtravelguide.net/guides/africa/tunisia/food-and-drink
Maghreb, Libia, Egipt			Tunezja	Chakchouka	szakszuka / shakshuka		sauté	średnia	danie tunezyjskie przeniesione na Bliski Wschód m.in. przez tunezyjskich Żydów	https://www.carolinescooking.com/lablabi-tunisian-chickpea-soup-stew https://africa.com/?p=109930
Maghreb, Libia, Egipt			Tunezja	Brik à l’œuf	brik z jajkiem / egg brik		nadzienie (tuńczyk w oliwie)	—	cienkie ciasto malsouka z tuńczykiem, kaparami i jajkiem, smażone; w każdej tunezyjskiej restauracji	https://wpsu.psu.edu/wp-content/uploads/2021/08/WPSU-World-Kitchen-10-Tunisian-Recipes.pdf https://africa.com/?p=109930
Maghreb, Libia, Egipt			Tunezja	Kuskus tunezyjski	Tunisian couscous		nacieranie ziaren + duszenie	średnia	suchy kuskus nacierany oliwą przed gotowaniem na parze; sos z hariszą na oliwie	https://wpsu.psu.edu/wp-content/uploads/2021/08/WPSU-World-Kitchen-10-Tunisian-Recipes.pdf
Maghreb, Libia, Egipt			Tunezja (Kairuan)	Makroudh	makroudh / date-filled semolina pastries		ciasto z oliwą + smażenie	średnia	semolina z oliwą, nadzienie z daktyli, smażone i nasączone syropem	https://africa.com/?p=109930
Maghreb, Libia, Egipt			Tunezja	Tajine tunezyjski	Tunisian tajine		składnik	średnia	rodzaj korzennej, pieczonej frittaty podawanej na zimno, inny niż marokański tadżin	https://www.worldtravelguide.net/guides/africa/tunisia/food-and-drink
Maghreb, Libia, Egipt			Maroko	Zaalouk	zaalouk / aubergine and tomato salad		duszenie + polanie	średnia, Picholine marocaine	gotowany bakłażan z pomidorem, czosnkiem i przyprawami, w książce przepisów IOC jako dip na oliwie	https://www.plantforwardkitchen.org/s/IOC-Recipe-Booklet-7lwk.pdf
Maghreb, Libia, Egipt			Maroko, Algieria	Tadżin	tajine / slow-cooked stew		duszenie	średnia	wolno duszone gulasze w glinianym naczyniu o tej samej nazwie	https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Middle_Eastern_dishes
Maghreb, Libia, Egipt			Algieria (Algier)	Tajine zitoun	tadżin z oliwkami / olive tajine		duszenie	średnia	kurczak z marchwią, grzybami i oliwkami w białym lub czerwonym sosie	https://en.wikipedia.org/wiki/Tajine_Zitoun
Maghreb, Libia, Egipt			Egipt	Ful medames	bób medames / fava bean stew		wykończenie	intensywna	bób z oliwą, natką, cebulą, czosnkiem i cytryną; ślady w grobowcach XII dynastii	https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Middle_Eastern_dishes https://gulfnews.com/amp/food/mansaf-hummus-and-more-11-middle-east-dishes-we-love-to-eat-1.69301954
Maghreb, Libia, Egipt			Egipt	Dukkah	dukkah / herb and nut seasoning		maczanie	średnia	mieszanka ziół, orzechów i przypraw jedzona z chlebem maczanym w oliwie	https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Middle_Eastern_dishes
Maghreb, Libia, Egipt	Uzupełnienia: Maroko i Algieria		Maroko	Taktouka	sałatka z pieczonej papryki / roasted pepper and tomato salad		duszenie	średnia	pieczona papryka z pomidorami, cebulą, czosnkiem, papryką słodką i kminem w oliwie; przystawka lub pasta do chleba	https://afrifoodnetwork.com/?p=21351
Maghreb, Libia, Egipt	Uzupełnienia: Maroko i Algieria		Maroko	Bissara	zupa z bobu / fava bean soup		polanie na surowo	intensywna	gęsta zupa z suszonego bobu, jedzona na śniadanie, zawsze z dużą ilością oliwy i kminem	https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Moroccan_dishes https://fooddrinkdestinations.com/?p=5447
Maghreb, Libia, Egipt	Uzupełnienia: Maroko i Algieria		Maroko	Shlada	sałatka marokańska / Moroccan tomato salad		surowa	średnia	pomidory, cebula, czosnek i mięta z oliwą i sokiem z cytryny	https://afrifoodnetwork.com/?p=21351
Maghreb, Libia, Egipt	Uzupełnienia: Maroko i Algieria		Maroko	Oliwki marynowane	oliwki marynowane / marinated olives		marynata	średnia	oliwki w oliwie z papryką, cytryną, harissą, kminem i ziołami	https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Moroccan_dishes
Maghreb, Libia, Egipt	Uzupełnienia: Maroko i Algieria		Maroko	Śniadanie: chleb i oliwa	chleb z oliwą / bread dipped in olive oil		surowa	intensywna, świeża	najczęstsze marokańskie śniadanie: lokalny chleb (khobz, msemmen, harcha) maczany w oliwie, z oliwkami i herbatą miętową	https://fooddrinkdestinations.com/?p=5447
Maghreb, Libia, Egipt	Uzupełnienia: Maroko i Algieria		Maroko	Sellou	sellou / roasted flour sweet		składnik	średnia	prażona mąka z masłem lub oliwą, miodem, cynamonem i migdałami; słodycz na Ramadan	https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Moroccan_dishes
Maghreb, Libia, Egipt	Uzupełnienia: Maroko i Algieria		Algieria	Kesra	kesra / Algerian semolina flatbread		ciasto z oliwą	średnia	płaski chleb z semoliny, często z oliwą w cieście, maczany w oliwie i podawany do tadżinu	https://afrifoodnetwork.com/?p=20465
Maghreb, Libia, Egipt	Uzupełnienia: Maroko i Algieria		Algieria	Chorba frik	zupa z zielonej pszenicy / green wheat soup		wykończenie	średnia	zupa z łamanej zielonej pszenicy z ziołami i cytryną, wykończona oliwą; potrawa Ramadanu	https://afrifoodnetwork.com/?p=20465
Maghreb, Libia, Egipt	Uzupełnienia: Maroko i Algieria		Algieria	Chakhchoukha (szakszuka)	szakszuka / eggs in tomato and pepper sauce		duszenie	średnia	jajka w sosie z pomidorów, papryki, cebuli i czosnku na oliwie; śniadanie lub lekki obiad	https://afrifoodnetwork.com/?p=20465 https://alcfes.org/zcafemenu.pdf
Maghreb, Libia, Egipt	Uzupełnienia: Maroko i Algieria		Algieria	Tajine zitoune	tadżin z oliwkami / Algerian olive stew		duszenie	średnia	tradycyjny gulasz z Algieru z kurczakiem lub klopsikami i oliwkami	
Maghreb, Libia, Egipt	Uzupełnienia: Libia		Libia	Bazeen (a’eish, utshu)	bazin / Libyan barley dough with date syrup		polanie	intensywna	jedno z najstarszych dań Libii: gotowane ciasto z syropem daktylowym i oliwą; nazwy znaczą „jedzenie” i „życie”	https://www.temehu.com/Libyan-food.htm https://gosumitup.com/tag/libyan-food
Maghreb, Libia, Egipt	Uzupełnienia: Libia		Libia	Shorba libiya	zupa libijska / Libyan lamb soup		smażenie (baza)	średnia	beduińska zupa z jagnięciną, ciecierzycą, koncentratem pomidorowym i suszoną miętą na oliwie; otwiera prawie każdy posiłek	https://app.ckbk.com/recipe/nort67121c06s001ss002r002/libyan-soup
Maghreb, Libia, Egipt	Uzupełnienia: Libia		Libia	Gideed	suszone mięso w oliwie / sun-dried meat preserved in olive oil		konserwowanie	dowolna	solona i suszona na słońcu jagnięcina lub wielbłądzina przechowywana w oliwie	https://en.wikipedia.org/wiki/Libyan_cuisine
Maghreb, Libia, Egipt	Uzupełnienia: Libia		Libia	Mashwi	grillowane mięso / grilled marinated meat		marynata	średnia	mięso marynowane w przyprawach, ziołach i oliwie, potem grillowane	https://gosumitup.com/tag/libyan-cuisine
Maghreb, Libia, Egipt	Uzupełnienia: Libia		Libia	Czosnek z oliwą	sos czosnkowy / crushed garlic in olive oil		surowa	intensywna	rozgnieciony czosnek z oliwą do polewania potraw i sałatek	https://www.temehu.com/Libyan-food.htm
Francja i Adriatyk	Prowansja i Nicea		Prowansja i Nicea	Aïoli	aioli / garlic-oil sauce	sos	emulsja	średnia, AOP Provence	czosnek ucierany z oliwą, czasem z żółtkiem; także „wielkie aioli” z dorszem i warzywami	https://luberon.fr/page/3-specialites-provencales-pour-l-aperitif+17227.html https://www.cityzeum.com/ar/top-20-des-specialites-culinaires-en-provence
Francja i Adriatyk	Prowansja i Nicea		Prowansja i Nicea	Tapenade	tapenade / olive, caper and anchovy spread	dip	emulsja	średnia	oliwki, kapary (provençal tapeno), anchois i czosnek z oliwą (ok. 10 cl na 300 g oliwek); z Marsylii	https://luberon.fr/page/3-specialites-provencales-pour-l-aperitif+17227.html https://www.routard.com/guide/nice/1966/cuisine_et_boissons.htm
Francja i Adriatyk	Prowansja i Nicea		Prowansja i Nicea	Anchoiade	anchoiade / anchovy dip	dip	emulsja	średnia	anchois w oliwie z czosnkiem, kaparami (ok. 15 cl oliwy)	https://luberon.fr/page/3-specialites-provencales-pour-l-aperitif+17227.html
Francja i Adriatyk	Prowansja i Nicea		Prowansja i Nicea	Soupe au pistou	zupa z pistou / vegetable soup with pistou	zupa	surowa (pistou)	delikatna	letnia zupa warzywna z makaronem i łyżką pistou (bazylia, czosnek, oliwa, czasem parmezan)	https://www.cityzeum.com/ar/top-20-des-specialites-culinaires-en-provence
Francja i Adriatyk	Prowansja i Nicea		Prowansja i Nicea	Salade niçoise	sałatka nicejska / Niçoise salad	sałatka	surowa	delikatna, AOP Nice	pomidory, jajka, anchois lub tuńczyk, papryka, cebula, czarne oliwki i bazylia z oliwą; od XIX w.	https://www.cityzeum.com/ar/top-20-des-specialites-culinaires-en-provence https://www.consoglobe.com/?p=10398252
Francja i Adriatyk	Prowansja i Nicea		Prowansja i Nicea	Pan bagnat	„mokry chleb” / Niçoise tuna sandwich	street food	surowa (nasączenie)	delikatna	okrągła bułka nasączona oliwą ze składnikami sałatki nicejskiej; nazwa oznacza „mokry chleb”	https://www.routard.com/guide/nice/1966/cuisine_et_boissons.htm
Francja i Adriatyk	Prowansja i Nicea		Prowansja i Nicea	Socca	socca / chickpea pancake	street food	ciasto + blacha	delikatna	placek z mąki z ciecierzycy, wody i oliwy pieczony w piecu opalanym drewnem na miedzianej blasze natartej oliwą; kuzyn liguryjskiej farinaty	https://www.routard.com/guide/nice/1966/cuisine_et_boissons.htm https://www.consoglobe.com/?p=10398252
Francja i Adriatyk	Prowansja i Nicea		Prowansja i Nicea	Pissaladière	pissaladière / onion and anchovy tart	wypieki	duszenie cebuli + polanie	delikatna	tarta z cebulą, oliwkami i anchois	https://france.fr/en/article/mediterranean-dishes
Francja i Adriatyk	Prowansja i Nicea		Prowansja i Nicea	Tian	tian / layered vegetable bake	warzywa	pieczenie	średnia	warzywa układane w glinianym naczyniu tian, od którego danie bierze nazwę, skropione oliwą	https://www.croq-kilos.com/actus/10-entrees-provencales-pleines-de-soleil https://www.cityzeum.com/ar/top-20-des-specialites-culinaires-en-provence
Francja i Adriatyk	Prowansja i Nicea		Prowansja i Nicea	Ratatouille niçoise	ratatuj / ratatouille	warzywa	duszenie	średnia	lokalna, mniejsza cukinia nicejska jest jej podstawą	https://www.routard.com/guide/nice/1966/cuisine_et_boissons.htm
Francja i Adriatyk	Prowansja i Nicea		Prowansja i Nicea	Petits farcis	faszerowane warzywka / Niçoise stuffed vegetables	warzywa	pieczenie	średnia	nadziewane małe warzywa	https://france.fr/en/article/mediterranean-dishes
Francja i Adriatyk	Prowansja i Nicea		Prowansja i Nicea	Poivrons marinés	marynowana papryka / peppers marinated in olive oil	przystawka	marynata	średnia	pieczona papryka w oliwie	https://www.croq-kilos.com/actus/10-entrees-provencales-pleines-de-soleil
Francja i Adriatyk	Prowansja i Nicea		Prowansja i Nicea	Fougasse	fougasse / Provençal flatbread	pieczywo	ciasto z oliwą	średnia	chleb z oliwą, słodki lub wytrawny, często z oliwkami i ziołami	https://www.demotivateur.fr/food/12-specialites-culinaires-provencales-incontournables-et-absolument-delicieuses--5670
Francja i Adriatyk	Prowansja i Nicea		Prowansja i Nicea	Pompe à l’huile	pompe na oliwie / Christmas olive oil brioche	słodycze	ciasto z oliwą	delikatna	miękka fougasse z oliwą i wodą z kwiatów pomarańczy, jeden z „trzynastu deserów” Wigilii	https://www.cityzeum.com/ar/top-20-des-specialites-culinaires-en-provence https://france.fr/en/article/mediterranean-dishes
Francja i Adriatyk	Chorwacja (Dalmacja, Istria, Kvarner)		Chorwacja (Dalmacja, Istria, Kvarner)	Soparnik	soparnik / Swiss chard pie	wypieki	nadzienie + polanie	średnia, Oblica	cienkie ciasto z boćwiną, cebulą, czosnkiem i oliwą, pieczone w piecu opalanym drewnem; z dalmatyjskiego zaplecza	https://hr.gaultmillau.com/en/news/tradicionalna-hrvatska-jela-dio-prvi--od-istre-do-dalmacije https://www.royalcaribbean.com/inspire/what-to-eat-in-split
Francja i Adriatyk	Chorwacja (Dalmacja, Istria, Kvarner)		Chorwacja (Dalmacja, Istria, Kvarner)	Gregada	gregada / Hvar fish and potato stew	ryby	duszenie (dużo oliwy)	średnia	ryba (skorpena, granik) z grubo krojonymi ziemniakami i „obfitością oliwy”	https://www.timeout.com/croatia/news/10-top-croatian-dishes-090522
Francja i Adriatyk	Chorwacja (Dalmacja, Istria, Kvarner)		Chorwacja (Dalmacja, Istria, Kvarner)	Blitva s krumpirom	boćwina z ziemniakami / chard and potatoes	dodatek	wykończenie	intensywna	gotowana boćwina i ziemniaki z oliwą i czosnkiem; tradycyjny dodatek do ryb z grilla	https://www.introtravel.com/blog/mediterranean-cuisine-croatia/ https://www.timeout.com/croatia/news/10-top-croatian-dishes-090522
Francja i Adriatyk	Chorwacja (Dalmacja, Istria, Kvarner)		Chorwacja (Dalmacja, Istria, Kvarner)	Buzara	buzara / clams or prawns in olive oil, garlic and wine	owoce morza	duszenie	średnia	krewetki lub małże w oliwie z pomidorami, czosnkiem, natką i białym winem	https://hr.gaultmillau.com/en/news/tradicionalna-hrvatska-jela-dio-prvi--od-istre-do-dalmacije
Francja i Adriatyk	Chorwacja (Dalmacja, Istria, Kvarner)		Chorwacja (Dalmacja, Istria, Kvarner)	Brudet	brudet / fishermen’s stew	ryby	duszenie	średnia	zupa z jak największej liczby gatunków ryb i głowonogów	https://travel.valamar.com/top-10-adriatic-coast-specialties/
Francja i Adriatyk	Chorwacja (Dalmacja, Istria, Kvarner)		Chorwacja (Dalmacja, Istria, Kvarner)	Crni rižot	czarne risotto / cuttlefish ink risotto	ryż	sofrito	średnia	risotto z mątwą i jej atramentem, w menu prawie każdej dalmatyjskiej restauracji	https://www.timeout.com/croatia/news/10-top-croatian-dishes-090522
Francja i Adriatyk	Chorwacja (Dalmacja, Istria, Kvarner)		Chorwacja (Dalmacja, Istria, Kvarner)	Sałatka z ośmiornicy	salata od hobotnice / octopus salad	przystawka	surowa	średnia	gotowana ośmiornica z cebulą, pomidorem, natką i oliwą	https://www.royalcaribbean.com/inspire/what-to-eat-in-split
Francja i Adriatyk	Chorwacja (Dalmacja, Istria, Kvarner)		Chorwacja (Dalmacja, Istria, Kvarner)	Fritaja (Istria)	fritaja / Istrian omelette with wild asparagus	jajka	smażenie	delikatna, Istarska bjelica	jajka z dzikimi szparagami, ziołami, czasem truflami, na oliwie	https://hr.gaultmillau.com/en/news/tradicionalna-hrvatska-jela-dio-prvi--od-istre-do-dalmacije https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Croatian_dishes
Francja i Adriatyk	Chorwacja (Dalmacja, Istria, Kvarner)		Chorwacja (Dalmacja, Istria, Kvarner)	Trufle istryjskie z oliwą	Istrian truffles	dodatek	surowa	delikatna	trufle z Istrii na makaronach i jajkach, „ozdobione pierwszorzędną oliwą”	https://www.timeout.com/croatia/restaurants/croatian-food-20-dishes-you-absolutely-have-to-try
Francja i Adriatyk	Chorwacja (Dalmacja, Istria, Kvarner)		Chorwacja (Dalmacja, Istria, Kvarner)	Šalša	šalša / slow tomato sauce	sos	duszenie	średnia	pomidory duszone jak najdłużej z ziołami i oliwą	https://hr.gaultmillau.com/en/news/tradicionalna-hrvatska-jela-dio-prvi--od-istre-do-dalmacije
Francja i Adriatyk	Chorwacja (Dalmacja, Istria, Kvarner)		Chorwacja (Dalmacja, Istria, Kvarner)	Fritule	fritule / Dalmatian doughnuts	słodycze	smażenie	łagodna	kulki słodkiego ciasta z rodzynkami, smażone	https://hr.gaultmillau.com/en/news/tradicionalna-hrvatska-jela-dio-prvi--od-istre-do-dalmacije
Francja i Adriatyk	Uzupełnienia: Malta i chorwackie restauracje		Uzupełnienia: Malta i chorwackie restauracje	Ħobż biż-żejt (Malta)	chleb z oliwą / Maltese bread with oil	przekąska	surowa (nasączenie)	intensywna, maltańska	kromka maltańskiego chleba nasączona oliwą, natarta pomidorem, z tuńczykiem, kaparami, oliwkami, cebulą i serkiem ġbejniet; jedzenie plaż i łodzi, „symbol jednoczący Maltańczyków”	https://issuu.com/victorcalleja/docs/pg15_skytime_august_hobz_biz_zejt https://culturecheesemag.com/wprm_print/bread-with-oil-hobz-biz-zejt https://www.ecenglish.com/en/social/blog/malta/2014/04/14/the-tastes-of-malta
Francja i Adriatyk	Uzupełnienia: Malta i chorwackie restauracje		Uzupełnienia: Malta i chorwackie restauracje	Bigilla (Malta)	pasta z bobu / Maltese broad bean dip	meze	emulsja + polanie	średnia	pasta z rozgniecionego bobu z czosnkiem, podawana z maltańskimi sucharkami lub chlebem	https://www.ecenglish.com/en/social/blog/malta/2014/04/14/the-tastes-of-malta
Francja i Adriatyk	Uzupełnienia: Malta i chorwackie restauracje		Uzupełnienia: Malta i chorwackie restauracje	Kapunata (Malta)	kapunata / Maltese caponata	warzywa	duszenie	średnia	maltańska wersja caponaty z dużą ilością oliwek	https://jannekeparrish.com/around-the-world-in-vegan-ways/vegan-hobz-biz-zejt/
Francja i Adriatyk	Uzupełnienia: Czarnogóra i Albania		Uzupełnienia: Czarnogóra i Albania	Ryba z grilla po czarnogórsku	grillowana ryba / Montenegrin grilled fish	ryby	dressing	średnia, czarnogórska Žutica	ryba z grilla polana oliwą z natką, czosnkiem i szczyptą soli — kwintesencja kuchni wybrzeża	https://www.petersommer.com/montenegro/montenegrin-food
Francja i Adriatyk	Uzupełnienia: Czarnogóra i Albania		Uzupełnienia: Czarnogóra i Albania	Makaron z oliwą i serem solankowym	makaron z oliwą / macaroni with olive oil and brined cheese	makaron	sos z oliwy	średnia	prosty makaron z oliwą i serem z solanki, typowy dla wybrzeża Czarnogóry	https://en.wikipedia.org/wiki/Montenegrin_cuisine
Francja i Adriatyk	Uzupełnienia: Czarnogóra i Albania		Uzupełnienia: Czarnogóra i Albania	Chleb z pomidorem i oliwą	czarnogórska bruschetta / bread with tomato and olive oil	przekąska	surowa	intensywna	chleb domowy z pomidorem, cebulą, oliwą i solą morską	https://en.wikipedia.org/wiki/Montenegrin_cuisine
Francja i Adriatyk	Uzupełnienia: Czarnogóra i Albania		Uzupełnienia: Czarnogóra i Albania	Sałata z dymką	sałata z dymką / lettuce and spring onion salad	sałatka	dressing	średnia	sałata z dymką z oliwą, solą i octem	https://en.wikipedia.org/wiki/Montenegrin_cuisine
Francja i Adriatyk	Uzupełnienia: Czarnogóra i Albania		Uzupełnienia: Czarnogóra i Albania	Crni rižot (Budva)	czarne risotto / Montenegrin black risotto	ryż, owoce morza	smażenie + wykończenie	średnia	risotto z atramentem mątwy, wykończone obficie oliwą i sokiem z cytryny	https://www.outlooktraveller.com/explore/food-and-drink/top-five-must-eats-in-budva
Francja i Adriatyk	Uzupełnienia: Czarnogóra i Albania		Uzupełnienia: Czarnogóra i Albania	Byrek (Albania)	byrek / Albanian savoury pie	pieczywo	ciasto i warstwy z oliwą	średnia	ciasto filo z mięsem, serem lub warzywami; w Albanii oliwa odgrywa w nim dużą rolę	https://www.remitly.com/blog/en-au/food/albanian-cuisine-guide-for-australians/
Francja i Adriatyk	Uzupełnienia: Czarnogóra i Albania		Uzupełnienia: Czarnogóra i Albania	Sałatki albańskie	sałatki / Albanian salads	sałatka	dressing	średnia	sałatki do dań mięsnych doprawiane solą, oliwą i białym octem lub cytryną	https://en.wikipedia.org/wiki/Albanian_cuisine
Francja i Adriatyk	Uzupełnienia: Hercegowina		Uzupełnienia: Hercegowina	Raštika z oliwą	kapusta liściasta z oliwą / Herzegovinian collard greens	warzywa	polanie	średnia	kapusta liściasta przygotowywana w Hercegowinie na wiele sposobów, z oliwą jako głównym tłuszczem	https://seesrpska.com/en/zivot/nije-novi-trend-vec-tradicija-hercegovacka-trpeza-je-temelj-mediteranske-ishrane-29-8-2026
Francja i Adriatyk	Uzupełnienia: Hercegowina		Uzupełnienia: Hercegowina	Skripavac w oliwie	ser skripavac w oliwie / cheese preserved in olive oil	ser	konserwowanie	dowolna	średnio twardy ser z okolic Trebinja, zwykle przechowywany w oliwie	https://www.thecrowdedplanet.com/best-food-herzegovina-croatia-via-dinarica/
Francja i Adriatyk	Uzupełnienia: Hercegowina		Uzupełnienia: Hercegowina	Ajvar z oliwą (wersja hercegowińska)	pasta warzywna / vegetable relish with olive oil	sos	emulsja	średnia	puree z marchwi, bakłażana, papryki i czosnku zmiksowane z oliwą, podawane do grillowanego mięsa	https://www.thecrowdedplanet.com/best-food-herzegovina-croatia-via-dinarica/
Kuchnia nowoczesna i Nowy Świat	Napoje i desery		USA, Starbucks	Oleato Caffè Latte			infuzja	delikatna, Partanna (Sycylia)	latte na mleku owsianym z EVOO Partanna; pomysł Howarda Schultza po spotkaniu z producentem Tommaso Asaro; według doniesień z 2024 r. dostępne w całych USA, Kanadzie, Londynie, Paryżu, Tokio i Osace (obecna dostępność do sprawdzenia)	https://www.sunset.com/?p=155593 https://www.aol.com/starbucks-newest-drinks-shot-olive-205600394.html https://www.wftv.com/news/trending/olive-oil-infused-oleato-drinks-now-available-starbucks-nationwide/ZVDTTBU3YFEDTFVYXML23R2DBU/
Kuchnia nowoczesna i Nowy Świat	Napoje i desery		USA, Starbucks	Oleato Golden Foam			infuzja	delikatna	piana z wanili i śmietanki z oliwą, dodawana do dowolnego napoju; także Golden Foam Espresso Martini (wódka, espresso, syrop waniliowy)	https://www.sunset.com/?p=155593 https://www.boston25news.com/news/trending/olive-oil-infused-oleato-drinks-now-available-starbucks-nationwide/ZVDTTBU3YFEDTFVYXML23R2DBU
Kuchnia nowoczesna i Nowy Świat	Napoje i desery		Włochy, Reserve Roastery w Mediolanie	Oleato Iced Cortado			infuzja	delikatna	mleko owsiane z oliwą, syrop demerara i kropla gorzkiej pomarańczy	https://abc6onyourside.com/news/nation-world/olive-oil-in-coffee-new-starbucks-line-a-curiosity-in-italy-beverages
Kuchnia nowoczesna i Nowy Świat	Napoje i desery		świat	Olive oil cake			tłuszcz do ciasta	delikatna do średniej	ciasto znane prawdopodobnie od starożytnych Greków i Rzymian; przy zamianie masła na oliwę dajemy 15–20% mniej tłuszczu (masło to ok. 85% tłuszczu)	https://scrippsnews.com/stories/starbucks-launches-olive-oil-drinks-but-is-the-combo-really-that-odd/ https://www.thevibes.com/index.php/articles/lifestyles/86347/olive-oil-is-coming-to-coffee-but-thats-not-the-only-place-youll-see-this-star-ingredient
Kuchnia nowoczesna i Nowy Świat	Napoje i desery		USA, Francja (Arles)	Lody z oliwą			składnik lub polanie	delikatna, owocowa	małe lodziarnie od Nowego Jorku po San Francisco; viralowy trend TikToka: wanilia polana oliwą	https://scrippsnews.com/stories/starbucks-launches-olive-oil-drinks-but-is-the-combo-really-that-odd/ https://www.thevibes.com/index.php/articles/lifestyles/86347/olive-oil-is-coming-to-coffee-but-thats-not-the-only-place-youll-see-this-star-ingredient
Kuchnia nowoczesna i Nowy Świat	Napoje i desery		Francja (Juan Arbelaez), UK (Nigella Lawson)	Czekolada z oliwą i solą			tłuszcz	owocowa	krem czekoladowy z oliwą i solą, ciasteczka z częścią cukru zastąpioną oliwą, ciasto czekoladowe na oliwie	https://www.thevibes.com/index.php/articles/lifestyles/86347/olive-oil-is-coming-to-coffee-but-thats-not-the-only-place-youll-see-this-star-ingredient
Kuchnia nowoczesna i Nowy Świat	Napoje i desery		Francja, Christophe Michalak	Brioszka na oliwie			tłuszcz do ciasta	delikatna	nowoczesna wersja pompe à l’huile	https://www.thevibes.com/index.php/articles/lifestyles/86347/olive-oil-is-coming-to-coffee-but-thats-not-the-only-place-youll-see-this-star-ingredient
Kuchnia nowoczesna i Nowy Świat	Napoje i desery		Włochy, promocja ASSITOL	Koktajle z oliwą			składnik	delikatna	włoskie zrzeszenie przemysłu oliwnego promuje oliwę w koktajlach, by odmłodzić wizerunek produktu	https://abc6onyourside.com/news/nation-world/olive-oil-in-coffee-new-starbucks-line-a-curiosity-in-italy-beverages
Kuchnia nowoczesna i Nowy Świat	Uzupełnienia: Ameryka Łacińska		Peru, Rosita Yimura (kuchnia nikkei, lata 80.)	Pulpo al olivo			emulsja (majonez) + sos z oliwek	łagodna	cienko krojona ośmiornica na zimno pod fioletowym sosem z majonezu i solonych oliwek botija z południowego wybrzeża Peru; ikona kuchni japońsko-peruwiańskiej; oliwki do Peru przywieźli Hiszpanie w XVI w.	https://www.foodguessr.com/food/pulpo-al-olivo
Kuchnia nowoczesna i Nowy Świat	Uzupełnienia: Ameryka Łacińska		Argentyna, Urugwaj, Chile	Chimichurri			emulsja ziołowa	średnia, świeża	natka, kolendra, majeranek lub oregano, czosnek, ocet i oliwa; obowiązkowy sos do asado i churrasco	https://www.williams-sonoma.com/recipe/chimichurri.html?print=true https://freshpressedoliveoil.com/category/explore/page/120
Kuchnia nowoczesna i Nowy Świat	Uzupełnienia: Japonia i Australia		Japonia, Daisuke Nomura (kuchnia shōjin)	Zupa z tofu z oliwą			infuzja	delikatna EVOO	klarowna zupa z jedwabistym tofu nasyconym delikatnym smakiem oliwy (ok. 80 ml EVOO)	https://openers.jp/en/lounge/lounge_eat/20191009-shojin-sougo-oliveoil
Kuchnia nowoczesna i Nowy Świat	Uzupełnienia: Japonia i Australia		Japonia, Daisuke Nomura	Kohaku namasu z oliwą			dressing	średnia	czerwono-białe marynowane warzywa (wersja z persymoną) z sosem sezamowym i oliwą	https://openers.jp/en/lounge/lounge_eat/20191009-shojin-sougo-oliveoil
Kuchnia nowoczesna i Nowy Świat	Uzupełnienia: Japonia i Australia		Japonia, Daisuke Nomura	Korzeń lotosu z miso i porem			grill + wykończenie	średnia	grillowany korzeń lotosu z glazurą miso, wykończony oliwą	https://prnewswire.co.uk/news-releases/master-of-shojin-cuisine-chef-daisuke-nomura-joins-olive-oils-from-spain-to-embrace-the-versatility-of-this-ingredient-in-the-japanese-cuisine-810309785.html
Kuchnia nowoczesna i Nowy Świat	Uzupełnienia: Japonia i Australia		Japonia, Shodoshima	Tamago kake gohan z sosem sojowym z oliwą			dodatek do sosu	łagodna	surowe jajko na gorącym ryżu z sosem sojowym zmieszanym z oliwą; ten sam sos do tofu na zimno, grillowanej ryby i mochi	https://story.olive-pk.jp/?p=5109
Kuchnia nowoczesna i Nowy Świat	Uzupełnienia: Japonia i Australia		Japonia, Shodoshima	Somen z oliwą			w cieście i wykończenie	łagodna	cienki makaron somen robiony z dodatkiem oliwy z wyspy „oliwnej” Shodoshima	https://www.japan.travel/de/gastronomy/article-an-island-paradise-for-gastronomy
Kuchnia nowoczesna i Nowy Świat	Uzupełnienia: Japonia i Australia		Australia/Japonia, Adam Liaw	Somen z wodą pomidorową i oliwą			wykończenie	świeża, owocowa	fuzja kuchni japońskiej i nowoczesnej australijskiej przygotowana na Shodoshimie z lokalną oliwą	https://asialink.unimelb.edu.au/stories/adam-liaw-conducts-a-chef-workshop-at-fukutake-house-asia-art-platform
Kuchnia nowoczesna i Nowy Świat	Uzupełnienia: Japonia i Australia		Australia	Tost z awokado z oliwą cytrynową			wykończenie	oliwa z cytryną	australijskie śniadanie wykończone oliwą aromatyzowaną	https://cityhub.com.au/?p=102014
Kuchnia nowoczesna i Nowy Świat	Desery na oliwie z całego świata		Hiszpania, Włochy, Grecja	Ciasto czekoladowe na oliwie			ciasto z oliwą	owocowa EVOO lub łagodna oliwa	wilgotne, „brownie-podobne” ciasto z gorzką czekoladą i kakao; owocowo-pieprzna EVOO kontrastuje z czekoladą, ale łagodna oliwa też się sprawdza	https://www.177milkstreet.com/stories/chocolate-and-olive-oil-do-go-together https://blog.olio2go.com/torta-di-cioccolato-di-olio-di-oliva-chocolate-olive-oil-cake/
Kuchnia nowoczesna i Nowy Świat	Desery na oliwie z całego świata		Włochy	Torta all’olio z glazurą pomarańczową			ciasto z oliwą + glazura	owocowa	ciasto z oliwą, skórką pomarańczową i rozmarynem, z glazurą z soku pomarańczowego z dodatkiem oliwy	https://www.grit.com/food/recipes/italian-dessert-olive-oil-cake-zmcz15maztri/
Kuchnia nowoczesna i Nowy Świat	Desery na oliwie z całego świata		Włochy, Australia	Ciasto cytrynowe na oliwie			ciasto z oliwą	łagodna do średniej	klasyczne ciasto z oliwą i skórką cytrynową; Peter Kuruvita podaje je z karmelem z całych oliwek	https://www.rouses.com/?p=22889 https://www.sbs.com.au/food/article/yes-olive-oil-also-has-a-sweet-side/qbxzciek2
Kuchnia nowoczesna i Nowy Świat	Desery na oliwie z całego świata		świat (nowoczesne)	Lody na oliwie			baza	owocowa, łagodna	lody z EVOO o świeżym, karmelowym smaku z nutą słoności	https://www.sbs.com.au/food/article/yes-olive-oil-also-has-a-sweet-side/qbxzciek2
Kuchnia nowoczesna i Nowy Świat	Desery na oliwie z całego świata		świat (nowoczesne)	Mus czekoladowy na oliwie			emulsja	owocowa	oliwa nadaje musowi jedwabistą konsystencję	https://neoskosmos.com/en/2013/07/15/life/food-drink/olive-oil-in-sweets/
Kuchnia nowoczesna i Nowy Świat	Desery na oliwie z całego świata		Francja (inspiracja)	Ciasto z ziołami prowansalskimi i różą			ciasto z oliwą	delikatna	ciasto na oliwie aromatyzowane ziołami prowansalskimi i płatkami róży	https://www.sbs.com.au/food/article/yes-olive-oil-also-has-a-sweet-side/qbxzciek2
Kuchnia nowoczesna i Nowy Świat	Desery na oliwie z całego świata		Maroko	Fekkas			ciasto z oliwą	łagodna	marokańskie ciasteczka podwójnie pieczone, podobne do biscotti	https://www.sbs.com.au/food/article/yes-olive-oil-also-has-a-sweet-side/qbxzciek2
